ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

از هم وابستگی چه می دانید

از هم وابستگی چه می دانید

از هم وابستگی چه می دانید

 

1-راهکارهای ائمه معصومین(علیهم السلام)

 

علمای اخلاق معمولاً برای از میان بردن رذیله اخلاقی ترس، به افراد ترسو توصیه می کنند در میدان هایی که ورود در آن شجاعت فراوان می خواهد گام بگذارنند و این کار را بر خود تحصیل کنند تا به مرور زمان ترسشان فرو بریزد و شجاعت به صورت عادت درآید و در آنان ملکه شود.

 

در مورد حسد نیز به همین شکل است حسود باید با استفاده از ضد آن به درمان بپردازد. در حدیثی از پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله)می خوانیم: «هنگامی که نسبت به کسی حسد پیدا کردی طبق آن عمل نکن و بر او ستمی روا مدار».

از هم وابستگی چه می دانید

 

در حدیث دیگری از امیرالمومنین (علیه السلام)آمده است: «انّ المومن لایستعمل حسده / مومن حسد خود را به کار نمی گیرد.»

از هم وابستگی چه می دانید

 

2- حسود به خدا معترض است

 

حسود باید بیندیشد که این بیماری اخلاقی به زودی جسم او را بیمار می کند مانند خوره روح او را می خورد و از بین می برد خواب و آرامش را از او سلب می کند و هاله ای از غم و اندوه همیشه اطراف قلب او را می گیرد و از آن بدتر اینکه مطرود درگاه خدا می شود. 

 

محمد بن یعقوب کلینی در جلد دوم «اصول کافی» درباره حسد می نویسد: «راضی به قضای او شو. شخص حسود به گونه ای در مقام اعتراض به قضای الهی است در حالی که او باید به قضای او راضی باشد و نفس خود را وادار کند که خوبی های او را بگوید. البته هر چند ابتدا این نوع رفتار ظاهری و غیر واقع است اما کم کم برای نفس عادی می شود و رنگ واقعیت می گیرد. به هر حال آن فرد بنده خداست و خداوند صلاح دانسته و او را به لطف خودش نعمت دهد.»

از هم وابستگی چه می دانید

 

3- علامه مجلسی

از هم وابستگی چه می دانید

ضد رفتار حسد عمل کنید

از هم وابستگی چه می دانید

شاید بعضی ها به تفاوت هایی که خدا بین انسان هاقرار داده؛ از استعداد گرفته تا قیافه و مال و خانواده خرده بگیرند اما همین تفاوت ها حکمتی دارد که شاید من و شما از آن بی خبریم.

در واقع اگر انسان حقیقت این مطلب را درک کند و به عمق آن پی ببرد، دیگر بر موقعیت دیگران حسد نخواهد برد.  چرا که همه این موهبت ها و تفاوت ها را از جریان حرکت زندگی و فلسفه ای که پشت آن است، می بینید.  از نظر علامه مجلسی، شناخت و درمان حسد دو رکن اساسی دارد؛ درمان نظری و درمان عملی، درمان نظری شناخت ابعاد و نتایج آن در دنیا و آخرت است.

از هم وابستگی چه می دانید

 

برای درمان عملی راهکارهای ویژه ای پیشنهاد شده است.  علامه مجلسی در جلد 47 «بحارالانوار» آورده است: «باید بر ضد رفتار حسد عمل کرد؛ چه در گفتار و چه در کردار به عنوان مثال خیرخواه دیگران باشید و برای خدمت و شاد کردن آنان تلاش کنید. در حقیقت حسود باید عکس آنچه را دلش می خواهد انجام دهد. مثلاً اگر دلش می خواهد از کسی بدگویی کند و رسوایش سازد، دهان خود را ببندد و دندان روی جگر بگذارد و کلمه ای بر زبان نراند و اگر تصمیم دارد کسی را بیازارد، پا روی دلش بگذارد و حرفی نزند».

از هم وابستگی چه می دانید

 

تقویت عقل از دیگر راهکارهای درمان رذیله حسد است. انسان باید عقل خود را با عمل تقویت کند. اگر آدمی از نیروی عقل و خرد به خوبی کمک بگیرد و آن را بر دیگر قوای خود حاکم سازد و از آن پیروی کند. به تدریج تقویت خواهد شد و هر اندازه به آن پشت کرده و بر خلاف عقل عمل کند. به تضعیف آن پرداخته است. 

از هم وابستگی چه می دانید

 

 

4- امام خمینی (ره)

 

خشمگین نباش

از هم وابستگی چه می دانید

 

امام خمینی (ره)پنجمین حدیث از کتاب «چهل حدیث» خود را به بررسی ها، پیامدها و درمان علمی و عملی حسادت اختصاص داده اند. امام راحل باب سخن در این زمینه را با روایتی از امام صادق (علیه السلام) به نقل از رسول اکرم (صل الله علیه و آله)باز می کنند.

«خدای عزوجل به موسی بن عمران فرمود ای پسر عمران! بر مردم نسبت به آنچه از فضل خود به آنها داده ام حسادت نورز و چشمان خود را به سوی آن خیره نکن و نفس خود را به دنبال آن نفرست، زیرا حسود نسبت به نعمت من خشمگین است. از روزی هایی که بین بندگان خود پخش کردم رویگردان است و کسی که چنین باشد من از او نیستم و او هم از من نیست».


راهکار عملی ای که امام (ره)ارائه می دهد این است: «برای رفع این بیماری به کسی که به او حسادت می ورزی محبت بکن، زیرا این کار خلاف میل نفسانی توست.  برخلاف میل درونی ات بر او ترحم کن، او را بزرگ بشمار، زبان به بیان نیکی های او بگشا و به نفس خود بگو این بنده خداست. شاید خداوند به او نظر لطف داشته و او را مشمول عنایت خود قرار داده است؛ به خصوص اگر طرف مورد حسادت از اهل علم باشد».

 

از هم وابستگی چه می دانید


به فرموده ایشان تکرار این دعا در قنوت برای تقویت تسلیم انسان در برابر قضای الهی و درمان حسادت مفید است:

 

« اللَّهُمَّ إنّی اَسئَلُکَ ایمَاناً تُباشِرُ بِهِ قَلبِی وَ یَقیناً صادقا حَتّی اَعلَمَ إنَّهُ لَن یُصِیبَنِی اِلّا مَا کَتَبتَ لِی وَ رَضِّنِی مِنَ العَیشِ به ما قَسَمتَ لِی یا اَرحَمَ الرّاحِمین»

 

 خدایا از تو ایمانی می خواهم که در دلم جای گرفته باشد و یقین صادقی می خواهم که بدانم به من مصیبتی نمی رسد، مگر آنچه تو نوشته ای. راضی ام کن به آنچه از زندگی قسمت من کرده ای ای مهربان ترین مهربانان».

از هم وابستگی چه می دانید

5- آیت الله شهید دستغیب

 

خاطره های بد را از ذهنت پاک کن

از هم وابستگی چه می دانید

حسودان نه در دنیا آرامش دارند و نه در آخرت و چون تمام تلاششان این است که نعمت را از دیگری بگیرند. آلوده انواع گناه می شوند، دروغ می گویند، غیبت می کنند، دست به انواع مظالم می زنند و حتی در حالات شدید از قتل و خونریزی نیز ابایی ندارند. در کتاب «قلب سلیم» آیت الله دستغیب راه درمان حسادت این طور بیان شده :

1-به دیده خوشبینی به رفتار و گفتار مردم نگاه کن و تا یقین به فساد نکردی، همه را حمل بر صحت و درستی امر بگذار

 

2-زبان خود را از بدگویی نگه دار و به جای بیان عیب شخص مقابل، فضیلت هایی را که از او سراغ داری بیان کن و او را به فضیلت بشناس و لغزش هایش را نادیده بگیر به جای انتقامجویی، عفو و گذشت را شعار خود کن و به سخن چینی رو نیاور

 

3-بر خلاف خواسته نفس و شیطان، با او متواضع باش و خوش رفتاری
کن، گشاده رو باش و در سلام مقدم شو، به دیدنش برو و به او احترام بگذار

 

4-از سرزنش و شماتت بپرهیز و در مصیبت ها با او همدردی کن

 

5-او را دوست بدار و رابطه ایمانی با او برقرار کن و علاقه خود را به او افزایش بده

 

6-خاطرات بدی را که از او بر دلت گذشت فوراً از ذهنت پاک کن و با خاطره های حق سرگرم ساز؛ مانند تدبر در بزرگی جهان آفرینش. هر چند که اینها برای نفس دوایی تلخ و ناگوارند ولی رشته ای از جهاد با نفس به حساب می آیند که در قرآن و اخبار به آن امر شده. »

 

6- آیت الله مکارم شیرازی

 

به جای غیبت، از او تعریف کنید

 

آیت الله مکارم شیرازی راه درمان این بیماری اخلاقی را مانند درمان رذایل دیگر بر دو روش علمی و عملی می داند؛ «در روش علمی شخص حسود باید روی دو چیز مطالعه و دقت کند. یکی پیامدها و آثار ویرانگر حسد بر روح و جسم است و دومی انگیزه های پیدایش حسد. در واقع وقتی متوجه انگیزه های حسد در خودمان شویم راحت تر می توانیم ریشه های آن را یکی پس از دیگری قطع کنیم».

از هم وابستگی چه می دانید

ایشان در ادامه می فرمایند: « اگر دوستان ناباب و وسوسه های آنان شما را به این وادی کشانده است با آنها قطع رابطه کنید. اگر به دلیل ضعف ایمان به این گرداب پرتاب شده اید. به تقویت مبانی ایمان و توحید بپردازید و در سایه توکل به خدا و اعتماد به نفس، عقده حقارت را بگشایید و رذیله حسد را از خود دور کنید. »

راهکار عملی آیت الله مکارم شیرازی این است : «در روش عملی، فرد حسود به جای اینکه برای در هم شکستن اعتبار و شخصیت فردی که مورد حسدش قرار گرفته، به تقویت موقعیت خود بپردازد و به جای غیبت و مذمتش او را به خاطر صفات خوبش ستایش کند و به جای تلاش در تخریب زندگی مادی او خود را آماده همکاری با او کند.  همچنین تا جایی که ممکن است نسبت به او محبت کرده و خیر و سعادت او را بطلبد و به دیگران نیز همین امور را توصیه کند.

به مرور زمان تکرار این کارها آثار رذیله حسد را از روح او می شوید و به نقطه مقابل آن که خیرخواهی است می رسد. »

7- آیت الله محمد هادی فقیهی

 

ایمانمان را تقویت کنیم

از هم وابستگی چه می دانید

علمای اخلاق معتقدند حسادت از شرک و کفر نشأت می گیرد چرا که ایمان به خدا اجازه ورود حسد به درون آدمی را نمی دهد. آیت الله محمد هادی فقیهی به نقل از استاد خود علامه طباطبایی، راه درمان این رذیله اخلاقی را در توحید می داند؛ « ریشه بسیاری از صفات نادرست اخلاقی از جمله حسد، نداشتن توحید واقعی است هر نعمتی که در اختیار آدمی قرار می گیرد از لطف و حکمت خداوند متعال است و انسان به خودی خود چیزی ندارد. خداوند متعال صلاح را در این دانسته که به بنده ای نعمتی بدهد و به بنده دیگر نعمت دیگری بدهد.

 

اصل حسادت شرک به حکمت خداوند است.
وقتی مؤمن واقعی نور ایمان به خداوند را در خود روشن کند و آن را به مرحله توحید واقعی برساند همه چیز را از خدا دانسته و در هر حالتی شکر او را به جای می آورد. در واقع حسود از نوعی شرک خفی برخوردار است که خداوند را مالک ندیده یا به تقسیمش رضا نیست و نسبت به قضا و قدر او راضی نیست. در حالی که در زیارت امین الله که به محضر حضرات معصومین (علیه السلام)ارائه می شود این گونه می گوییم: «رَاضیَهً بِقَضائِکَ، موُلعه بِذِکرِکَ وَ ثَنائک / خدایا مرا به قضای خود خشنود ساز». امام صادق (علیه السلام)هم در این زمینه می فرمایند: « اِنّ المُؤمِنَ یَغبِطُ وَ لا یَحسُدُ وَالمُنافِقَ یَحسُدُ وَ لا یَغبِطُ / البته مومن غبطه می خورد ولی حسادت نمی ورزد، لیکن منافق حسادت می ورزد ولی غبطه نمی خورد.»


غبطه این است که شخص آرزو کند مثل دیگری باشد اما این رشک بردن با حسادت تفاوت دارد چرا که در حسادت، شخص حسود خواستار نابودی محسود می شود. به واقع غبطه خوردن نوعی بندگی و ورود به دژ محکم توحید است که شخص از خداوند درخواست همان نعمت را می کند ولی حسادت، فرار از این قلعه مستحکم الهی است که با پایه های شرک و کفر آلوده می شود.

 

منبع: ماهنامه دین و زندگی همشهری آیه شماره 5

 

www.fatehnet.ir

کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor

صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه

از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید. از هم وابستگی چه می دانید
به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید