ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

ایمان در اندیشه حضرت علی علیه السلام

ایمان در اندیشه حضرت علی

ايمان در اندیشه حضرت على (ع)

 

در كتاب شريف نهج البلاغه كه حاوى سخنان نغز و حكيمانه حضرت على عليه‏السلام مى ‏باشد ، مساله ايمان از جايگاه و اهميت ويژه ‏اى برخوردار است و به جهات گوناگون آن پرداخته شده است كه در اين نوشتار به نمونه ‏هايى از آن اشاره مى ‏شود:

 

الف) فضيلت ايمان :

 

«همانا بهترين چيز كه نزديكى خواهان به خدا سبحان بدان توسل مى ‏جويند ايمان به خدا و پيامبر … است‏.» (1)

 

ب) اقسام ايمان :

 

«برخى ايمان در دلها برقرار است ، و برخى ديگر ميان دل ها و سينه ‏ها عاريت و ناپايدار.» (2)

 

ج) پايه‏ هاى ايمان :

 

«ايمان بر چهار پايه استوار است : ‏بر شكيبائى ، و يقين ، و عدالت و جهاد.
شكيبائى و صبر را چهار شاخه است : آرزومند بودن ، ترسيدن و پارسائى و چشم اميد داشتن.
پس آن كه مشتاق و آرزومند بهشت‏ بود شهوت ها را از دل زدود و آن كه از دوزخ ترسيد ، از آنچه حرام است دورى گزيد ، و آن كه خواهان دنيا نبود و پارسائى داشت مصيبت ها بر وى آسان نمود و آن كه مرگ را چشم داشت
، در كارهاى نيك پاى پيش گذاشت
.
و يقين بر چهار شعبه است : بر بينائى زيركانه و دريافت عالمانه و پند گرفتن از گذشت زمان و رفتن به روش پيشينيان.
پس آن كه زيركانه ديد حكمت‏ بر وى آشكار گرديد و آن را كه حكمت آشكار گرديد عبرت آموخت و آن كه عبرت آموخت چنان است كه پشينيان زندگى را در نورديد.
و عدل بر چهار شعبه است : بر فهمى ژرف نگرنده و دانشى پى به حقيقت‏ برنده و نيكو داورى فرمودن و در بردبارى استوار بودن. پس آن كه فهميد به ژرفاى دانش رسيد و آنكه به ژرفاى دانش رسيد از آبشخور شريعت‏ سيراب گرديد و آن كه بردبار بود ، تقصير نكرد و ميان مردم با نيكنامى زندگى نمود.
و جهاد بر چهار شعبه است : به نيك وادار نمودن و از كار زشت منع فرمودن و پايدارى در پيكار با دشمنان و دشمنى با فاسقان. پس آنكه به كار نيك واداشت ، پشت مومنان را استوار داشت و آن كه از كار زشت منع فرمود بينى منافقان را به خاك سود و آن كه در پيكار با دشمنان پايدار بود ، حقى را كه برگردن دارد ادا نمود و آن كه با فاسقان دشمن بود و براى خدا به خشم آيد ، خدا به خاطر او خشم آورد و روز رستاخيز وى را خشنود نمايد.» (3)

 

و در جاى ديگر درباره حقيقت ايمان فرمودند :
«ايمان ، شناختن به دل و اقرار به زبان و فرمان بردن با اندام ها است.‏» (4)

 

د) نشانه ‏هاى ايمان :

 

«ايمان بنده راست نباشد جز آنگاه كه اعتماد او بدان چه در دست‏ خداست‏ بيش از اعتماد وى بدان چه در دست‏ خود اوست‏ بود.» (5)

 

2 – كلمه 333 كلمات قصار ص 420 نهج البلاغه :
(در صفت مؤمن فرمود: شادمانى مؤمن در رخسار اوست و اندوه وى در دلش. سينه او هر چه فراخ تر است و نفس وى هر چه خوارتر. برترى جستن را خوش نمى ‏دارد، و شنواندن نيكى خود را به ديگران دشمن مى ‏شمارد. اندوهش دراز است ، همتش فراز. خاموشى ‏اش بسيارست ، اوقاتش گرفتار ، سپاسگزار است ، شكيبايى پيشه است ، فرو رفته در انديشه است ، نياز خود به كس نگويد ، خوى آرام دارد ، راه نرمى پويد. نفس او سخت ‏تر از سنگ خارا – در راه ديندارى – و او خوارتر از بنده – در فروتنى و بى ‏آزارى.

 

و نيز فرمود : «ايمان آن است كه راستى را برگزينى كه به زيان تو بود بر دروغى كه تو را سود دهد و گفتارت بركردارت نيفزايد و چون از ديگرى سخن گويى ترس از خدا در دست آيد.» (6)

 

ه) آفت ايمان :

 

1- همنشينى با اهل هوى و هوس
2- دروغ گفتن
3- حسد ورزيدن

 

«همنشينى پيروان هوا فراموش كردن ايمان و جاى حاضر شدن شيطان است. از دروغ دورى گزينيد كه از ايمان به دور است … بر هم حسد مبريد كه حسد ايمان را مى ‏خورد چنانكه آتش هيزم را.» (7)

 

و) عوامل تقويت ايمان :

 

1- اعمال صالح
«ايمان را بر
كرده ‏هاى نيك دليل توان ساخت و از كردار نيك ايمان را توان شناخت‏.» (8)

 

2- سلامت قلب :
«ايمان بنده ‏اى استوار نگردد تا دل او استوار نشود و دل او استوار نشود تا زبان او استوار نگردد.» (9)

 

3- صبر :
«صبر و شكيبائى نسبت‏ به ايمان مثل سر است نسبت‏ به تن ، همانطور كه تنى سر ندارد فايده ‏اى ندارد ، ايمانى هم كه صبر و شكيبائى در او نباشد فائده ‏اى ندارد» (10)

 

4- حياء :
«هيچ ايمانى مثل حياء نيست‏.» (11)

 

ز) نتائج ايمان :

 

1- شهود حق:
«ديده ‏ها او را آشكارا نتوان ديد ، اما دلها با ايمان درست ‏بدو خواهد رسيد.» (12)

 

2- توان فهم معارف عالى<SPAN dir=ltr&g t; :

 

«دانستن امر ما (ولايت) كارى سخت است و تحمل آن دشوار كسى آن را تحمل نكند جز انسان با ايمانى كه خداوند قلب او را براى ايمان آزموده باشد.» (13)

 

پى ‏نوشت ‏ها :

 

(1) نهج البلاغه، خطبه 110
(2)
همان خطبه 189
(3)
همان، كلمات قصار، 31
(4)
همان، 227
(5)
همان 310
(6)
همان، 458
(7)
همان، خطبه، 86
(8)
نهج البلاغه، خطبه، 156
(9)
همان، 176
(10)
همان، كلمات قصار، 82
(11)
همان، 113
(12)
همان، خطبه، 179
(13)
همان، خطبه 189

 

نهج البلاغه
دكتر سيد جعفر شهيدى

صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه

کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor

 

ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی. ایمان در اندیشه حضرت علی.
به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید