ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا

حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا

حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا

 

 

و قال (ع): قُرِنَتِ الْهَيْبَةُ بِالْخَيْبَةِ وَ الْحَيَاءُ بِالْحِرْمَانِ وَ الْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَيْرِ

 

 

واژگان مهم:

قُرِنَت: جمع شد، پیوسته شد

الْهَيْبَةُ: ترسیدن

الخَیبَة: با محروم شدن

الحِرمان: محروم ماندن

تمُرُّ: می‎گذرد

السَّحَاب: ابر

فَانتَهِزُوا: پس غنیمت بدارید

فُرَص: فرصت‎ها

 

 

ترجمه:

ترس با ناامیدی و شرم با محرومیت همراه است؛ و فرصت مانند ابر می‎گذرد؛ پس فرصت‌های نیکو را از دست ندهید.

 

 

چکیده مفاهیم:

این حکمت دو عامل مهم ناکامی و محرومیت انسان و نیز یک عامل بسیار مهم در موفقیت آدمی را معرفی کرده است، ترس از ورود به صحنه مسئولیت ‎پذیری و

کم‎رویی ناروا و نابجا دو عامل مهم ناکامی‎ها و محرومیت‎هاست و استفاده درست از فرصت‎ها و موقعیت‎ها که همچون ابر بهاری می‎گذرند،

عنصر مهمی در رسیدن به موفقیت‎ها و کمال است. به عبارت دیگر، از ارتباط میان جملات می‎فهمیم که دو عامل اول، یعنی ترس و حیای بیجا، عامل از دست دادن فرصت‎های مهم و حیاتی است.

 

 

نکتــــــه‌ها:

1- هیبت، بزرگی و شکوهی است که در دل انسان، ترس ایجاد می‎کند و از این رو، در اینجا به معنای ترسیدن است.

امام علی(ع) هیبت و شرم را نکوهش کرده است؛ زیرا غالبا هیبت موجب می‎شود که انسان در انجام وظایف خود و به دست آوردن منافع و مصالح خویش بیمناک باشد و نیازهایش برآورده نشود و به

حقوق مسلم خود نرسد. حیای نابجا نیز، موجب از دست دادن حقوق، منافع و احتیاجات و گاهی سبب محرومیت از دانستن و عمل نمودن به واجبات دینی می‎شود.

امام علی(ع) فرمود: «وَلَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعْلَمِ الشَّـیْ‏ءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ» هرگز نباید کسی از شما از آموختن و یاد گرفتن چیزهایی که نمی‎داند شرم داشته باشد.

همچنین فرمود: «وَلَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ مِنْکُمْ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَایَعْلَمُ‏أَنْ یَقُولَ: لَاأَعْلَمُ»و اگر کسی از شما مورد سؤال قرار گیرد و جواب آن را نمی‎داند، هرگز نباید از گفتن «نمی‏دانم!» شرم ورزد.

2- هیبت و حیا همیشه منفی نیست مثلا هیبت واقعه قیامت و ترس از عذاب الهی در دل بندگان خدا، عامل دوری از گناه می‎شود، و حیا از مردم و فاش شدن کرده های بد، یکی از عوامل مهم در ترک

رفتارهای بد و ناهنجاری، مانند تجاوز به حقوق دیگران، دزدی، بد حجابی و… است.

3- از تشبیه فرصت به ابر، نکات زیبایی به دست می‎آید:

* فرصت‌ها همانند ابر به سرعت می‎گذرند و از دست می‎روند و باید در انجام دادن کارها فرصت را غنیمت شمرد و به آن مبادرت ورزید که اگر زمان آن کار بگذرد، دیگر توانِ بازگردانی آن وجود نخواهد داشت.

* ابرها عنصر حیات و زندگی را با خود حمل می‎کنند؛ یعنی همان چیزی که قرآن درباره‎اش می‎فرماید: «وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍّ»؛ یعنی «هر چیز زنده ای را از آب قرار دادیم». پس ابرها مایه

سرسبزی، ادامه و بقای زندگی در سرزمین‎های خشک و بی‎آب است و نبودشان موجب مرگ و نیستی می‎گردد؛ فرصت‎های خوب نیز زمینه انجام عمل صالح و رسیدن به حیات طیبه را با خود همراه دارند.

* همان گونه که ابرها متنوع هستند و هر ابری باران ندارد، هر فرصتی هم، برای هر کاری مناسب نیست.

 

 

پیـــــــام‌ها:

1- ترس ناروا و حیای نابجا، نباید ما را از رشد و کمال بازدارد. اگر خود خداوند، از بیان حق شرم ندارد. «وَاللَّهُ لا يَسْتَحْيي‏ مِنَ الْحَقِّ» و مؤمنان واقعی نیز در انجام وظیفه،

از سرزنش ملامتگران نمی‏هراسند «وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِـمٍ» پس ما نیز باید بدون رو دربایستی از کسی، در مسیر رشد و کمال خویش و نیز حفظ ارزش‎های دینی گام بر داریم.

2- تمام موهبت‎های الهی که در دنیا نصیب ما می‎شود فرصت‏هایی زود گذرند؛ جوانی، تندرستی، آرامش و امنیت، فراغت برای تحصیل علم، بلکه عمر و حیات آدمی،

همگی فرصت‎های زودگذری هستند که باید آنها را غنیمت بشماریم و اگر از این فرصت ها بهره کافی نبریم، نتیجه‎ای اندوه‎بار در پی خواهد داشت.

3- هر صفت پسندیده ای، دارای آثار مطلوبی است و هر صفت زشتی، دارای آثار نامطلوبی می باشد.

 

 

لطـــــــــــــــائف:

ای صاحب دانش و خداوند خرد         چون ابر بهار وقت در می‏گذرد
دانی که چه کسی ز زندگی بهره برد         آن زنده که وقت را غنیمت شمرد

 

 

 

صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه
کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor

 

 

 

حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا. حکمت20_تـــرس و حیــــای نابجـــا.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید