ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

پسیکودرام (تئاتردرمانی)-2

« چهار قانون اصلی: »


پسیكودرام بین سالهای 1918 – 1923 از تئاتر اشتگریف 4 قانون اصلی زیر را به ارث برد:


1- محصولی كه از جلسه پسیكودرام بدست می آید. تنها زمینه‌ای است كه برای مشاهده و راهنمایی باید مورد استفاده قرار گ
یرد. تكیه كردن به محصول پسیكودرام امری طبیعی است و می توان گفت كه ناگزیر ازدرام خودبخودی بود و توسل به طریق دیگری امكان نداشت زیرا نه نمایشنامه ای نوشته شده بود نه مسابقه روانی فردی در دسترس بود، بلكه پسیكودرام یك پدیده فردی بود كه در سایة قدرت و شرایط موجود به صورت تجربی در آمده و برای شروع مراحل اولیه روان درمانی آماده گردید.


2- محصول پسیكودرام بجای آن كه به روی حالات زمان گذشته بیمار منعطف باشد برروی حالات فعلی بیمار از زمان حال، توجه دارد.


3- در این جا، به جای تداعی آزاد، نقش عمل كردن آزاد بین افراد، موجب تخلیه عملی مافی الخمیر و كاهش هیجانی می گردد و جانشین آن می شود كه البته در این حال تداعی آزاد كلمات و مطالب نیز وجود دارد.


4- تخت روانكاوی دو بعدی به فضای سه بعدی اجتماعی تبدیل گردیده كه به عنوان مثال: می توان آن را یك اطاق خالی و مشابه صحنه تئاتر دانست.


« در سال 1920 هر یك از 4 قانون فوق مخصوصاً اصل پسیكودرام بدعتی بشمار می رفت. اما در ده سال گذشته قوانین فریور به وسیلة مكاتب مختلف روان درمانی دیگر نیز مورد قبول واقع شده حتی بعضی از پیشقدمان روانكاوی نیز آنرا پذیرفتند.


  


« هدفهای درمانی پسیكودرام »


1- تخلیه:


كه عبارت است از: احساس آرامش و سعی كامل افشاگری ناخودآگاه در طی ایفای نقش حالات عصبی و خشنونت بار بیما
ر از بین می رود و در این مدت تماشگر می تواند بررسیهای روانكاوانه خود را در جهت شناخت بیمار و ناخود آگاه او بدست آورد.


 


2- تداعی آزاد:


معمولاً در بیان محتوی ناخودآگاه از طریق كار روان درمانی بیمار راحتر به تداعی خود می رسد.


 


3- &lt ;STRONG>كاتارسیس:


شاید با ارزش ترین هدف درمان می باشد و در این روش بیمار با بیرون افكنی احساسات خود به درمان راه می یابد.


 


4- كاهش مقاومت:


مقاومت بیمار در درمان محتویات ناخودآگاه به حداقل می رسد كه بیمار به راحتی می تواند از آنچه كه فی المثل رنج می برد براحتی صحبت كند.


در بسیاری از موارد نیز با كار حركتی می توان از مقاومت بیمارانی كه اشتغال فكری زیاد دارند جلوگیری كرد.


 


5- تنظیم و تناسب بیان و حركات:


كه از هدفهای اساسی پسیكودرام است در بیماران هیستریك معمولاً حركات دراماتیزه می شود و اغلب فرم نمایشی به خود می گیرد.


 


6- ایجاد تحرك در بیماران كند و كم حركت:


 


7- همانند سازی:


بیمار در طی ایفای نقش و تمرینهای تئاتری با رهبر خود یا با سایر بازیگران یا همكارانش به نوعی همانند سازی می رسد و پس از تمرین گیجی هویت نخواهد داشت.


 


8- اینسایت تراپی:


یا آگاهی نسبت به خود، در این مورد بیمار رفتارهای بیمارگونه خود را مورد بررسی قرار می دهد.


 


9- سازش با محیط:


معمولاً در طی پسیكودرام بیماران بهم و یا بیمار به اطرافیان نزدیك شده و با هم ایجاد رابطه می نمایند.


 


10- بررسی پندارهای هذیانی و توهمات در بیمار:


در این روش خود بیمار نیز به غیرواقعی بودن تعدادی از عقاید خود حتی توهمات شنوایی و بینایی آگاهی پیدا می كند و پس از این مرحله كار برای درمانگر سهلتر می شود.


 


11- رشد اعتماد به نفس در بیمار:


12- اجتماعی شدن بیمار در مورد بیماران منزوی


13- ایجاد نشاط و شادمانی در بیماران


14- واقعیت نگری


15- عادت به نظم و كار گروهی


16- توانبخشی (از راه تخلیه احساسات رنج مادر )


17- بررسی خلاقیت بیمار: (پرورش استعدادهای هنری )


18- رفتار درمانی: در طی كار رفتاران بیمارگونه شخص بیمار اصلاح شده، چنانكه با جایزه و تشویق رفتارهای غیرعادی تصحیح می شود.


19- تقلید رل اطرافیان


20- تجربه اندوزی طی كار تئاتر، مریض تجاربی پیدا می كند كه بعضاً در رویة رفتاری آینده خود استفاده خواهد كرد.


21- تصحیح عواطف بیمارگونه از راه بازی در نقشهای شبیه به خود بیمار با تصحیح متن و نقشی كه روان پریش قرار است ایفا كند.


22- تصحیح قضاوت، با وجود آمدن اعتماد به نفس در بیمار نسبت به دیگران قضاوتهای بهتری خواهد كرد.


23- تصحیح اشكال رابطه ای.


 


« روش كار پسیكودرام »


روش كار پسیكودرام در عین سادگی پیچیده و توام با مخاطرات فراوان است، درمانگر متناسب با حالات بیمار نقشی به او واگذار می كند. گاهی هم در مواردی حادتر ضرورت دارید بیمار نقش های مختلفی بازی می كند تا احساسات رنج آور و عاطفی خود را تخلیه كند. در تمام این مراحل درمانگر به درمان شونده اجازه می دهد، و در نهایت آرامش او را راحت می گذارد تا به تخلیه روحی خویش بپردازد و این كار معمولاً بدون هیچ تشریفات زائدی صورت می پذیرد درمانگر معمولاً از تذكر مستقیم خودداری می كند و نقش یك تماشاگر آرام و پرحوصله را بازی می كند و معمولاً زمان اجرای نقش متناسب با توانائیهای جسمی شخص بیمار تعیین می شود در برخی از درمانها متن از قبل تهیه شده و بیمار روی سوژه های فی البداهد كار می كند. اما در نوع هنریش متن را بیمار با رهبر گروه تهیه كرده و برای بازی و نمایش تئاتر به صحنه می برد. توضیح واضحات است اگر بگوییم كه ان متن باید به خلقیات و نفسیات درونی بیمار هماهنگی داشته باشد. زیرا جز این باشه پسیكودرام بازده نخواهد داشت. منظور از تمرینهای متعدد و منظم، تخلیه كامل بیمار با بیماران و آمادگی آنان به انجام یك كارجدی و هنری و به هیجان آوردن و تقویت استعدادهای هنری آنان است در این جلسات گاهی علاقه مندان نیز كه دستی در روان شناسی یا تئاتر دارند نیز به عنوان تماشاگر حضور دارند.


به بیمار یا بیماران در طول تمرین معمولاً جز تذكرات ساده چون محور نمایش و اجرای نمایش تذكرات دیگری داده نمی شود.


و بیمار آزاد خواهد بود كه در رابطه با نمایش به تداعی آزاد بپردازد. حضور تمام اف
رادی كه نبوغی در گیر كار خواهند شد در تمام تمرینات الزامی است زیرا بیمار یا بیماران با رابطه ای كه با آنان ایجاد می كنند قادر به تخلیه روحی خود می شوند و نیز در این شیوة درمان نقش موسیقی بسیار مهم و غیرقابل انكار است.


 


«خصوصیات درمانگر »


درمانگر علاوه بر آشنائی با هنر نمایش، باید از روانشناسی هم مطلع باشد و یا اگر روانشناس است آشنائی با هنر نمایش از الزامات كار است رهبر «درمانگر» در این گونه سایكودراما ژل: هدایتگر، تنظیم كننده، تشویق كننده، مدل دهنده، بررسی كننده را به عهده دارد. او باید فعال با انرژی و غیرافسرده و حتماً در سلامت كامل روح و جسم باشد.


و علاوه بر
تمام اینها وجود صمیمیت و محبت در او عامل جذب بیماران یا بیمار و تاثیرگذاری خواهد بود. و آنگاه پس از برقراری رابطه و انجام پسیكودرام بیمار در زندگی عادی و روزمره خود راحتر با مشكلات مواجه شده و اگر بستری است به دلیل بالا رفتن اعتماد به نفس بهبودی سریع و آرامش چشمگیری مشاهده شده و زمان بستری بودن به حداقل می رسد. پسیكودرام پیش از هر نوع درمان گروهی یا انفرادی برای شخص بیمار ارزشمند است همانند سازی با رهبر «درمانگر» و سایرین و نیز تخلیة عاطفی احساس همدردی و سبك شدن رنجهای درونی با استفاده از این شیوة درمانی بیش از سایر انواع میسر است. تخلیة عاطفی در پسیكودرام معمولاً سریع و ناگهانی است و بیمار به یك آرامش كامل و مطلوب می رسد. حتی اشتهای بیمار پس از این به طور مشخصی زیاد شده احساس شادی و نشاط می كند. و نیز پس از تخلیه ایكه از اضطراب و خشم و رنجهای ناخودآگاه خود داشته احساس سبكی و آرامش به او دست می دهد كه با هیچ « داروئی » بدست نمی توان آورد.


پسیكودرام در هر نقطه ای می تواند اجرا شود. هر جا كه بیمار یا بیماران روانی دور هم جمع شده یا یكفرد با شخصی كار كند، در خانه، بیمارستان، اطاق درس، سربازخانه و… و در همه جا ممكن است اتفاق بیفتد. اما درجائیكه دارای «صحنه » است بازده بیشتری خواهد داد و درمانگر با روشهایی مسائل پیش آمده را حل می كند، انتخاب روشها بستگی مستقیم به ابتكار درمانگر دارد. روی صحنه به بیمار باید مجال داد تا افكار و انگیزه های پنهانی خود را ظاهر ساخته و ابراز نماید. در «پسیكودرام » ابزار عملی مافی‌الغیر (تخلیه مسائل ناخوشایند شعورتاریك از راه فعالیتهای بدنی ) مرحله مهمی در درمان به حساب می‌آید.


نتیجه:


مكتب رفتارشناسان خود را بمشاهده و تجربه رفتار خارجی افراد محدود می نماید و بقسمتهای ذهنی بیماران توجه مخصوص ندارد. در حالیكه بسیاری از روشهای روانشناسی مانند روانكاوی و آزمونهای دور شاخ و T.A.T بعكس متوجه جنبه ذهنی افراد شده‌اند و مطالعه رفتار مستقیم اشخاص را به حداقل ممكن تقلیل داده اند و به سیستمهای تمجیدات سمبولیك شاخ و برگ فراوانی افزوده اند.


پسیكودرام این دو روش را تلفیق داده و روش جدیدی از آن بوجود آورده است كه بوسیلة آن می توان تمام جنبه های رفتاری را دریافته و به درمان آن همت گماشت. بدلیل این كه نمی شود در فكر بیماران فرو رفته و كشف نمود كه آنها به چه می اندیشند و چه احساساتی دارند، پسیكودرام كوشش نمی نماید كه با همكاری بیمار فكر او را از وی خارج نموده و جنبه عملی بآن بدهد و در یك دنیای قابل لمس و كنترل آن را ظاهر نماید.


بوسیلة این روش می توان تا بآنجا پیشرفت كه در ساختمان دنیای بیمار تا حدی كه آستانه تحمل وی می باشد نفوذ كرد. حتی از خیالات واهی نیز عبور نموده، او را بدنیای واقع بینی ارتقاء داد و جزئیات ناچیز حوادث زندگی وی را از نظر بدنی و فكری – اجتماعی تفحص نمود و روی آنها تاكید و اصرار كرد.


مقصود این است كه بدین وسیله رفتار كلی بیمار را بشكل قابل رویت و مشاهده و اندازه گیری درآوریم، یعنی اول بازیگر اصلی را مهیا كنیم كه با مشكلات خود روبرو شود و پس از آن كه این مرحله عینی تمام شد، نوبت مرحله دوم می رسد كه مرحله ذهنی كردن وسازمان بخشیدن و بكمال رسانیدن مجدد آنچه را كه عینی شده می باشد.


عملاً این دو مرحله را در یك زمان و تواماً پیشرفت می نماید.


روش پسیكودرام برروی این نظر بنا شده است كه بتوانیم فرد یا گروه ها را كه در مقابل محیط ناراحت كننده‌ای قرار گرفته اند. فرصت تازه ای بدهیم كه دوباره خود را از نظر پسیكودینامیت و اجتماعی و فرهنگی مجدداً بحد كمال برسانند. & lt;/o:p>


وسایلی كه بتوان این طرح را اجرا نمود عبارتند از:


1- پسیكودرام اگزیستانسیال كه در چهارچوب زندگی اجتماعی ایجاد شده باشد.


2- ایجاد یك تئاتردرمانی انعطاف پذیر ولی عینی. این قسمت دوم نماینده یك روش آمریكایی است كه درست نقطه مقابل روش های طبیعی می باشد كه باید طوری سازمان یابد تا احتیاجات اجتماعی فرهنگی بازیگر اصلی را برروی صحنه آورده و امضاء نماید.


منبع: سایت چکنویس  http://cheknevis.ir&lt ;/B>

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید