ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

چگونه گناهان را از بين ببريم؟

موسي قرباني


در فرهنگ اسلام اعمال عبادي دو خاصيت دارد اول اينكه خداوند براي انجام آنچه به آن به عنوان تكليف يا مستحب دستور داده است پاداش عنايت ميكند و دوم آنكه اعمال عبادي باعث از بين بردن گناهان مي شود.


1- عبادات از بين برنده گناهان


دراين بخش به برخي از اين قبيل عبادات اشاره مي كنيم.


وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ ﴿هود114﴾ {و در دو طرف روز [=اول و آخر آن] و نخستين ساعات شب نماز را برپا دار زيرا حسنات، سيّئات را از ميان مى‏برد اين براى پندگيرندگان پندى است}.


وَالَّذِينَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلاَنِيَةً وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ ﴿رعد22﴾


{و كسانى كه براى طلب خشنودى پروردگارشان شكيبايى كردند و نماز برپا داشتند و از آنچه روزيشان داديم نهان و آشكارا انفاق كردند و بدى را با نيكى مى‏زدايند ايشان را فرجام خوش سراى باقى است}.


وَلَقَدْ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاَةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنتُم بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ فَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِيلِ ﴿مائده12﴾


{در حقيقت‏خدا از فرزندان اسرائيل پيمان گرفت و از آنان دوازده سركرده برانگيختيم و خدا فرمود من با شما هستم اگر نماز برپا داريد و زكات بدهيد و به فرستادگانم ايمان بياوريد و ياريشان كنيد و وام نيكويى به خدا بدهيد قطعا گناهانتان را از شما مى‏زدايم و شما را به باغهايى كه از زير [درختان] آن نهرها روان است در مى‏آورم پس هر كس از شما بعد از اين كفر ورزد در حقيقت از راه راست گمراه شده است}.


لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِندَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا ﴿فتح 5﴾


{تا مردان و زنانى را كه ايمان آورده‏اند در باغهايى كه از زير [درختان] آن جويبارها روان است درآورد و در آن جاويدان بدارد و بديهايشان را از آنان بزدايد و اين [فرجام نيك] در پيشگاه خدا كاميابى بزرگى است.}.


لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿زمر 35﴾ {تا خدا بدترين عملى را كه كرده‏اند از ايشان بزدايد و آنان را به بهترين كارى كه مى‏كرده‏اند پاداش دهد}.


آيات فوق به خوبي نشان ميدهد كه خداوند به عبادات و حسنات بندگانش، خاصيت محو كننده گناهان را داده است بنابر اين با اعمال نيكي كه مؤمنين انجام ميدهند گناهان خود را از پرونده اعمالشان پاك ميكنند .


عباداتي كه در آيات فوق مورد اشاره قرار گرفته و باعث محو گناهان مي شوند عبارتند از: نماز، زكات، انفاق، صبر، ايمان به خدا، ايمان به پيامبران و ياري آنان. البته اين خاصيت را عموم عبادات دارند و مناسب است از اين فرصتي كه خداوند براي بندگان خودش قرار داده در ماه مبارك رمضان استفاده كنند و اين يكي از راههائي است كه مؤمنين ميتوانند به وسيله آن خودشان را از دوزخ برهانند.


2- استغفار و توبه


طلب مغفرت كردن از خداوند واستغفار نمودن يكي از راههائي است كه خدا براي رهائي مؤمنين از بار گناه قرار داده است و وعده كرده است كه اگر با اخلاص و تواضع به درگاه او طلب آمرزش شود ، بنده خود را مورد لطف و عنايت قرار ميدهد به آيات قران توجه كنيد:


إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ وَأَصْلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿بقره 160﴾مگر كسانى كه توبه كردند و [خود را] اصلاح نمودند و [حقيقت را] آشكار كردند پس بر آنان خواهم بخشود و من توبه‏پذير مهربانم


إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى
اللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوَءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُوْلَئِكَ يَتُوبُ اللّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿توبة17﴾


{توبة نزد خداوند تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه مىشوند سپس به زودى توبه مى كنند اينانند كه خدا توبه‏شان را مى پذيرد و خداوند داناى حكيم است}.


توبة براي گناهي است كه از روي جهالت و فراموشي صورت گرفته باشد و شامل كساني كه يك عمر عالما و عامدا گناه كرده و وقتي چشمشان به عزرائيل بيقتد بخواهند توبة كنند نميشود آيه زير را ببينيد:


وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الآنَ وَلاَ الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُوْلَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿ توبة 18﴾


{و توبه كسانى كه گناه مى كنند تا وقتى كه مرگ يكى از ايشان دررسد مى گويد اكنون توبه كردم پذيرفته نيست ونيز توبه كسانى كه در حال كفر مى ميرند پذيرفته نخواهد بود آنانند كه برايشان عذابى دردناك آماده كرده‏ايم}.


وَآخَرُونَ اعْتَرَفُواْ بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُواْ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا عَسَى اللّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿توبة102﴾


{و ديگرانى هستند كه به گناهان خود اعتراف كرده و كار شايسته را با كار بد درآميخته‏اند اميد است‏خدا توبه آنان را بپذيرد كه خدا آمرزنده مهربان است}.


أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿توبة104﴾


آيا ندانسته‏اند كه تنها خداست كه از بندگانش توبه را مى‏پذيرد و صدقات را مى‏گيرد و خداست كه خود توبه‏پذير مهربان است.


همانند آيات قران، روايات اهل بيت (ع) هم گوياي اين واقعيت است كه استغفار باعث آمرزش گناهان ميگردد روايات زير از امام صادق (ع) را ملاحظه فرمائيد:


كافي، ج‏ 2، ص 318 حديث 7: {امام صادق (ع) فرمود هيچ مؤمني نيست كه حتي اگر چهل گناه كبيره انجام دهد ولي در حالي كه پشيمان است استغفار كند و بگويد أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَي الْقَيُّوم بَدِيعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ وَ أَسْأَلُهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيَّ مگر اينكه خدا گناهش را مي بخشد ولي خيري براي كسي كه هر روز عادت به اين كار دارد نيست}


ثواب الأعمال… { امام صادق (ع) فرمود خدا به داود وحي كرد كه وقتي بنده مؤمن من گناه كند و توبه كرده و از من حيا كند او را مي بخشم وگناهش را از ذهن ملك محافظ او ميبرم وبه جاي آن حسنه ميگذارم و باكي بر اين كار ندارم چون ارحم الراحمين هستم}


ثواب‏الأعمال و كافي ج2 ص319 ح2


{امام صادق (ع) به نقل از پيامبر (ص) فرمود هر كس يك سال قبل از مرگش توبه كند خدا توبه اش را مي پذيرد سپس فرمود يك سال زياد است اگر يك ماه قبل از مرگش توبه كند سپس فرمود يك ماه زياد است اگر يك روز قبل از مرگش توبه كند سپس فرمود يك روز زياد است اگر قبل از مردن آنگاه كه نفس به گلويش برسد توبه كند خدا توبه اش را ميپذيرد}


بحارالانوار، ج‏72، ص 313 : {امام ابي جعفر (ع) فرمود هيچ كس نيست كه ظلمي كند مگر اينكه در
نفس و مالش مؤاخذه خواهد شد مگر ظلمي كه بين او و خدايش ياشد كه اگر توبه كند خدا ميبخشد}


روايات و آيات فوق به خوبي نشان مي دهد كه استغفار به درگاه خداوند باعث آمرزش گناهان مي شود و با توجه به اينكه چند روزي از ماه مبارك باقي است و شب 23 ماه مبارك به احتمال قوي شب قدر است مؤمنين بايد فرصت باقي مانده را غنيمت شمرده و از خوان رحمت الهي بهره جويند و دعاگوي ساير مؤمنين نيز باشند.


والسلام و التماس دعا


www.porsesh.ir</o:p&gt ;

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید