ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

آیا ما ایرانیان از فرزندان یعقوب هستیم یا از فرزندان اسماعیل؟

برای پاسخ به این سؤال باید مقطعی از تاریخ ماقبل حضرت ابراهیم ـ علیه السلام ـ یعنی دوران زندگی حضرت نوح ـ علیه السلام ـ را کمی بررسی کنیم. حضرت نوح ـ علیه السّلام ـ از جمله پیامبرانی است که عمر طولانی داشته و دارای کتاب و شریعت می‌باشد. امّا در طول مدت ۹۵۰ سال دعوت، بیش از ۸۰ تن به وی ایمان نیاوردن
د. و نوح چون از قوم خویش مأیوس گشت آنان را مورد نفرین
قرار داد و جریان طوفان نوح به وقوع پیوست و کنعان فرزند ناسپاس نوح هم از این واقعه در امان نماند و او هم غرق دریای هوی و هوس خویش گشت.
سام، حام و یافث سه فرزند دیگر نوح بودند، که در کشتی همراه پدر به خاطر سیرت نیکوی خویش که همواره نسبت به پدر خویش مهربان و مطیع بودند از امواج خروشان طوفان در امان ماندند>.
پس از طوفان جهان خالی از سکنه گشت و نوح، جهان خالی را بین فرزندان خویش تقسیم نمود. تقسیم‌بندی نوح بدین قرار بود که:
زمین سیاهان را چون زنج و حبشه و نوبه و بربر و جزایر آن را به «حام» داد. عراق و خراسان و حجاز و یمن و شام و ایران شهر نصیب «سام» گردید. و مناطق ترک و سقلاب و یأجوج و مأجوج تا چین به «یافث» رسید.[۱]
نوح پس از طوفان شصت سال زیست. سعدی در بیتی نصیحت‌گونه چنین می‌فرماید‌ که:
دست در دامن مردان زن و اندیشه مکن
هر که با نوح نشیند چه غم از طوفانش
حضرت ابراهیم ـ علیه السّلام ـ پیغمبری است از نسل بنی‌سام و جدّ اعلای بنی‌اسرائیل و انبیاء یهود و عرب مُتسعر به(عرب شده.)
ابراهیم در کلده منطقه‌ای در مشرق بابل و در قریه أور به دنیا آمد و حضرت لوط بنابر روایتی برادرزاده او بود. پس از ازدواج، سارا برای ابراهیم اسحاق را به دنیا آورد و هاجر اسماعیل را، و چون فرزندان ابراهیم بزرگ شدند اسحاق با «رفقا» دختر بتوئیل ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دو پسر به نامهای عیصو و یعقوب بود. نام دیگر یعقوب، اسرائیل است که به معنای عبدالله (بنده خدا) می‌باشد و از این رو اولاد و احفاد وی را بنی‌اسرائیل می‌گویند، و یعقوب وارث پدر گردید و به پیامبری رسید. فرزندان و نوادگان اسحاق بیشتر در مصر و فلسطین می‌زیستند.[۲] و یکی از فرزندان عیصو به نام روم به منطقه‌ای رفت که آنجا را امروزه به نام او (روم) می‌شناسند<SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr& gt;.[3]
امّا اسماعیل فرزند دیگر ابراهیم ـ علیه السّلام ـ زن مصری گرفت و از او دوازده پسر و یک دختر به دنیا آمد. پسران اسماعیل ـ علیه السّلام ـ هر یک رئیس یکی از طوائف اعراب بودند و اسماعیل تنها دختر خود را به نکاح عیصو برادرزاده خود درآورد.
در مورد مسکن اولاد اسماعیل مورخان نوشته‌اند که آنها در&lt ;SPAN dir=ltr> منطقه وسیع و بسیار گسترده بین حویلا تا شور زندگی می کردند[۴] و این منطقه ما بین قُلزُم و خلیج فارس می‌باشد و امّا قلزُم بنابر گفته یاقوت حموی دریایی است در مصر که فرعون و سپاهیانش در آن غرق شدند و در کنار آن دریا، شهری است به همین نام.&l t;A name=_ftnref5>[5]
به شهادت تاریخ ذریّه اسماعیل بسیار و بیشمار بودند و در کتاب تاریخ الانبیاء از آدم تا خاتم ـ صلّی الله علیه و آله ـ اسامی فرزندان اسماعیل به این ترتیب ذکر شده است. نابت، قیدار، ادبیل، مبسام، مشماع، دومه، مسا، حدار، تیما، یطور، نافیش، قدمه و نام مادرشان را «سیّده» آورده است. و اضافه کرده‌اند، که نسل عرب به نابت و قیدار منتهی می‌شود</SPAN& gt;.[6]
و بقیّه مردمان غیرعرب از نسل فرزندان دیگر (ده فرزند دیگر) اسماعیل می‌باشند و چنانچه گفته شد در مابین قُلزُم و خلیج فارس زندگی می‌کردند.
تاریخ پر از فراز و نشیب ایران شاهد ورود اقوام مختلف از مناطق مختلف به این سرزمین می‌باشد. در یک مرحله آریایی‌ها از شمال شرق وارد ایران شدند و تا غرب ایران پیش رفتند. در مرحله دیگر اسکندر مقدونی از غرب وارد ایران می‌شود و تا هندوستان پیش می‌رود و برای اینکه بتواند در این سرزمین پراز نعمت و ثروت بماند سیاست یکسان سازی نژادی را پیش می‌گیرد. و روزگاری هم اعراب مسلمان پابه ایران می‌گذارند و سالهای سال در ایران زندگی می‌کنند. با ورود اقوام مختلف به ایران و همچنین خروج اقوام ایرانی و غیرایرانی از این منطقه وسیع نمی‌توان به جزم و یقین گفت که ایرانیان از فرزندان اسماعیل هستند. ولی اینکه اولاد و نوادگان او در ایران و مناطق همجوار ایران بوده و زیسته‌اند و تا حال هم از نوادگان ایشان در این مناطق هستند می‌توان به شواهد تاریخی استناد کرد، و آن را نظری قابل قبول دانست.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
۱. تاریخ زین الاخبار گردیزی.
۲. تاریخ پیامبران و شاهان.
۳. حبیب السیر.
۴. حدود العالم.
۵. کتاب مقدّس (سفر تکوینی.)
۶. لغت نامه دهخدا ذیل اسماء نوح، سام، ابراهیم خلیل، اسماعیل و اسحاق.

 

پی نوشت:

 

[1]. <SPAN style=”mso-spacerun: yes”&g t; مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، موسسه الوفاء، ۱۳۰۴ه‍ ق، ج۱۱، ص۲۸۸ و ۲۸۹.
[۲].
 دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، ج ۶، ص ۲۲۲۳؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، بیروت، موسسه اعلمی، ج۱، از ص ۲۱۶ تا ۲۲۱.
[۳]
.  بلعمی، ابوعلی، تاریخ بلعمی، ص ۱۸۲.
[۴] .
 دهخدا، پیشین، ج ۶، ص ۲۴۹۹؛ تاریخ ابن اثیر، ج ۱، از ص ۱۲۳ تا ۱۲۷.
[۵] .
 حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج ۳، ص ۳۷۱.
[۶] .
 رسولی محلاتی، سیدهاشم، الانبیاء از آدم تا خاتم، تهران، علمیه اسلامیه، ۱۴۱۰ه‍ ، ص ۱۸۹.

 

www.andisheqom.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید