ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

در چه مواقعی باید صلوات فرستاد؟

صلوات ذکری است که بسیاری از ما با آن مأنوسیم و به حق که دل را تازه می‌کند و دهان را عطرآگین چرا که ابراز ارادتی است به بهترین بندگان خدا در طول دوران خلقت از ازل تا ابد، در مورد آثار و خواص آن بسیار خوانده‌ایم و شنیده‌ایم  و در اینجا به ذکر دو روایت اکتفا می‌کنیم.


برترین عمل


1.       قال رسول الله(ص): «… وجدنا أفضل الأعمالِ الصّلاه علیک و سقی الماءِ و حُبَّ علیٍ بن أبی طالب
ٍ».(۱)


راوی می‌گوید: پس از نماز صبح، پیامبر اکرم(ص) رو به جمعیت کرد و فرمود: دیشب عمویم «حمزه» و برادرم جعفر طیّار را بخواب دیدم و از آنان پرسیدم، کدام عمل برتر است؟ آنان پاسخ دادند: ما یافتیم که برترین اعمال، صلوات بر شما، آب دادن، و محبت علی بن أبی طالب(ع) است.


محبوب‌ترین عمل


2.       قال رسول الله(ص): قلتُ لجبرئیل(ع)، أیّ الأعمال أحبُّ؟ قالَ: الصّلاهُ علیک یا محمّدُ و حبُّعلی بن ابی طالبٌ.(۲)


پیامبر اکرم(ص) فرمود: از جبرئیل پرسیدم – محبوب‌ترین عمل، & lt;/SPAN>کدام است؟ پاسخ داد: صلوات و درود بر شما – و محبت علی بن أبی طالب(ع).


مواردی که باید صلوات فرستاد


خوب حال این عمل برتر و محبوب را در چه مواردی باید انجام داد ؟ این است سؤالی که در صدد پاسخش هستیم .


1- هنگام یادآوری نام پروردگار:


عَنِ الرّضا(ع) قال: له رجلٌ ما معنی قولُهُ تعالی و ذَکر اسمَ ربّه فصلّی؟


قال: کلّما ذَکر اسمَ ربّه فصلّی علی محمّدٍ وآله(ص).(۳)


مردی از امام هشتم(ع) از تفسیر آیه «وذکر اسم ربه فصلّی» سؤال کرد، امام فرمود: مراد این است که هرگاه نام پروردگار متعال، بر زبان آمد بر محمّد و آل محمّد درود و صلوات، تقدیم شود.


امام صادق(ع) فرمود: لازم است بر هر یک از شما که هنگام اظهار حاجت در پیشگاه خداوند بزرگ، با ستایش الهی آغاز کند. و به تمجید پیامبر و آل او بپردازد. و سپس به تقصیرها و گناهان خود اعتراف کند و پس از آن «حاجت» خود را<SPAN dir=ltr& gt; میان نهد.


2- هنگام شنیدن نام پیامبر اسلام(ص)


 قال النّبیّ(ص): البخیلُ حقّاً إذا ذُکرتُ عندهُ فَلَم یُصلّ علیّ.(۴)


پیامبر اکرم(ص) فرمود: بخیل واقعی کسی است که نام مرا بشنود و بر من «صلوات» نفرستد.


3- هنگام شنیدن نام سایر</SPAN&gt ; أنبیاء(ع)


عن معاویهَ بن عمّارٍ قالَ: ذکرتُ عندَ أبی عبداللهِ الصّادق(ع) بعضً الأنبیاء فصلّیتُ علیه، فقال: إذا ذکرتَ أحداً منَ الانبیاء فابدَا بالصّلوه علی محمّدٍ ثمَّ علیه «صلّی اللهُ علی محمّدٍ وآله و علی جمیع الأنبیاء.(۵)


معاویه بن عمّار می‌گوید در محضر امام صادق(ع) نام برخی از انبیاء را به میان آوردم و بر او درود و صلوات فرستادم امام فرمود: وقتی که نام یکی از انبیاء را بر زبان آوردی، اوّل بر «محمّد» صلوات بفرست و سپس بر آن نبی (و سپس امام بر زبان آورد) «صلّی الله علی محمد وآله و علی جمیع الأنبیاء» درود خدا بر محمد و آل او و بر همه انبیاء باد.


4- در آغاز دعا


قال الصّادق(ع): إیّاکم أن یَسلَ أحدٌ منکم ربّهُ شیئاً مِن حوائج الدّنیا والآخره حتّی یبدَأً بِالثّناء علی الله تعالی و المِدحهِ له و الصّلوه علی النِّبیِ وآله ثمّ الاعترافِ بالذّنبِ ثمّ المسئله.(۶)


امام صادق(ع) فرمود: لازم است بر هر یک از شما که هنگام اظهار حاجت در پیشگاه خداوند بزرگ، با ستایش الهی آغاز کند. و به تمجید پیامبر و آل او بپردازد. و سپس به تقصیرها و گناهان خود اعتراف کند و پس از آن «حاجت» خود را میان نهد.


5-  هنگام بوییدن گل


عن مالکٍ قالَ: ناوَلتُ الصّادق(ع) شیئاً مِنَ الرّیاحینَ فاخذه فشمَّه و وضعهُ علی عینیهِ ثمّ قال: مَن تناولَ ریحانهً فشمّها و وضع‌ها علی عینیهِ، ثم قالَ: اللهمّ  صلّ علی محمّدٍ وآل محمّدٍ لم یقَع علی الأرض حتّی یُغفر له.(۷)


مالک جهنی می‌گوید: دسته گلی را به امام صادق(ع) داد، آن را بر گرفت و بویید و بر دیدگان نهاد و گفت کسی که گلی را ببوید و بر دیده نهد و سپس بگوید: اللهم صلّ علی محمّد وآل محمّد آن گل بر زمین نمی‌افتد، جز آن که خداوند، وی را بیامرزد.


6- شب جمعه


عن النّبیّ(ص) قال: الصّدقه لیلهَ الجمعهِ و یوم‌ها بألفٍ والصّلاهُ علی محمّدٍ وآله لیله الجمعهِ بألفٍ منَ<SPAN style="LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; COLOR: #333333; FONT-SIZE: 9pt; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'" dir=ltr lang=AR-SA& gt; الحسنات.(۸)


پیامبر اکرم(ص) فرمود: صدقه دادن در روز جمعه و شب آن هزار برابر پاداش دارد و نیز پاداش صلوات بر محمّد وآل محمّد در شب جمعه هزار حسنه است.


7- هنگام فراموشی


عن أبی عبدالله(ع) قال: انّ الشّیطانَ و کلَ به اختلاس الحدیثِ فیُنسیهِ مِن اعوانهِ یقالُ لهُ خلاسٌ فاذا أرادَ أحدکم أن یحدثَ بالحدیثِ فَنَسیهُ فلیدعُ الله تبارک و تعالی و لیُصلّ علی النّبیّ و لیعلنَ الخنّاس فانّه سیاتیهِ الحدیثُ إن شاء اللهُ و إن لم یذکرهُ کانَ ذکراللهِ تبارک و تعالی و الصّلاه علی النّیّ عوضاً من الحدیثِ.(۹)


امام صادق(ع) فرمود: شیطان یکی از یاران خود را بر آدمی می‌گمارد تا آنچه را که در خاطر دارد از وی بگیرد  او را به فراموشی و نسیان وا دارد و همکار شیطان که «خناّس» نام دارد به مسئولیت مربوطه، همت می‌گمارد پس هرگاه
کسی خواست مطلبی را به نظر آورد و احساس کرد که آن را فراموش کرده است، دست به دعا بردارد و حضور آن را از خدا بخواهد و بر «محمّد وآل» او درود بفرستد و «خنّاس»  (شیطان) را لعنت کند این عمل موجب ذکر و به یاد آمدن آن مسأله می‌گردد و اگر به یادش نیامد ذکر و یاد خدا و صلواتی را که بر زبان آورده ا
ست به جای همان مطلب
فراموش شده پاداش الهی دارد.


ابن عباس مفسر معروف در تفسیر آیه «یا أیّها الذین آمنوا…» فرمود: در نماز، در مسجد و در هر جا که هستید و در خطبه‌ی عقد ازدواج، صلوات بر او را فراموش نکنید


8- هنگام طنین (صدای) گوش


قال رسول الله (ص): إذا ظنت اُذنُ أحدکم فلیصلّ علیّ ولیقل ذِکرالله خیر مِن ذکری.(۱۰)


پیامبر اکرم (ص) فرمود: هنگامی که گوش کسی به صدا درآید، بر من صلوات فرستد و بگوید که یاد خدا از یاد من بهت
ر است
.


9- خطبه ازدواج و در همه‌ی احوال


عن ابنِ عبّاسٍ عندَ قوله تعالی: «یایی‌ها الّذینَ آمنوا صلّوا علیه و سلموا تسلیماً» قالَ اُثنوا علیه فی صلاتِکم و مساجدکم و فی کلّ وفی خِطبهِ النّساءِ فلا تنسَوه.(۱۱)


ابن عباس مفسر معروف در تفسیر آیه «یا أیّها الذین آمنوا…» فرمود: در نماز، در مسجد و در هر جا که هستید و در خطبه‌ی عقد ازدواج، صلوات بر او را فراموش نکنید.


10- هنگام از دست رفتن و یا نابودی چیزی


قال رسول الله(ص): اذ هالک امر فقُل اللّهم صل علی محمّد وآل محمّد.(۱۲)


پیامبر اکرم فرمود: هنگامی که چیزی از بین رفت بگو اللّهم صل علی محمّد وآل محمّد.


البته ذکر صلوات در هر حالی امری است نیکو و پسندیده و بهتر است به آن اهتمام ورزیم و از برکات بی شمارش بهره بریم.


پی نوشت ها :


1.احقاق الحق، شهید علامه نورالله ششتری، ج ۷، ص ۲۶۸.


3. تفسیر الصّافی، فیض کاشانی ص … ذیل تفسیر سوره ی أعلی.&l t;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt; mso-fareast-font-family: ‘Times New Roman'” dir=ltr>


4. سفینه البحار، ماده صدا – کنزالعمال، ج ۱، خبر ۲۱۴۲.


5.& lt;SPAN dir=ltr> أمالی صدوق، جلسه ی ۶۰.


6. سفینه البحار، ماده دعا.


7. لئالی الأخبار، ج ۲، ص ۱۵۷- نوشته تویسرکانی.


8. وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۹۱ – حدیث چهارم.


9. مشکاه الأنوار، ص ۱۰۸.


10. جلاء الإفهام، ابن قیم، ص ۲۴۰، و ۲۳، ۲۳۷.


11. همان.


12. نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۸۹


گروه فرهنگی مرصاد www.mersad.org

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید