ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

عزاداری ها و حق الناس

یوسف  کاظمى


بى گمان مهم ترین هدف و فلسفه قیام حسینى، امر به معروف و نهى از منکر است؛ همچنان که رعایت حقوق فردى و اجتماعى مردم نیز سرلوحه معروف و هتک آن منکرى بزرگ بشمار مى رود.


براین اساس نویسنده درمطلب حاضر با نگاهى گذرا به برخى از هتک حرمت ها نسبت به حقوق فردى و اجتماعى مردم از سوى برخى از دسته ها و هیئت هاى عزادارى، خواهان مراعات آن از سوى عزاداران شده است تا در قول و عمل، اطاعت و پیروى خویش را از آرمان ها و اهداف نهضت امام حسین(ع) نشان داده و حرکتى بر خلاف آن انجام ندهند تا موجبات ناخشنودى خدا و امامان معصوم(ع) را فراهم آورند. با هم این مطلب را از نظر مى گذرانیم.


برپادارى معروف و مبارزه با منکر، فلسفه قیام


معروف در کاربردهاى قرآنى و فرهنگ قرآن، به هر کار پسندیده و نیک عقلانى، عقلایى و شرعى گفته مى شود از این رو، عدالت به عنوان یک امر پسندیده و نیک عقل مستقل، از سوى اسلام امضا و تایید شده است. تایید و امضایى که از سوى شارع نسبت به عدالت شده تا آن اندازه است که هر امرى در هستى را در دایره عدالت تفسیر و تبیین مى کند و هرگونه ظلم و تجاوز را به عنوان منکرى ناپسند و زشت و از ساحت خلق و خلقت و خالق دور مى شمارد.


حقوق اخلاقى و اجتماعى مردم نیز به عنوان احکام عقلى و یا سیره عقلایى مورد تایید قرار مى گیرد و بخش مهمى از احکام قرآن به ویژه در حوزه غیرعبادى از جمله ایقاعات و عقود و امور سیاسى و اجتماعى به شکل امضا و تایید احکام عقلایى پدید مى آید.


برخى از فقها، براین باورند که اصولا بسیارى از احکامى که بیرون از دایره عبودیت محض است احام تاییدى و امضایى مى باشند و شارع مقدس در برخى از موارد نیز احکام کلى در حوزه غیرعبادى تاسیس کرده است.


احکام عقلانى و عقلائى، مورد تأیید شریعت


براین اساس مى توان گفت که ارتباط تنگاتنگى میان شریعت اسلامى و احکام عقلانى و عقلایى وجود دارد به گونه اى که مى توان بیش تر احکام غیرعبادى را امضایى و تنها برخى از احکام غیرعبادى و همه احکام عبادى را تاسیسى دانست. پس با توجه به این شرایط نمى توان گفت که معروف امرى ناشناخته در میان مردم است. بطور مثال همه خردمندان به حسن عقلى عدل و قبح عقلى ظلم باور دارند. چنان که رعایت اصول اخلاقى در حوزه فردى و اجتماعى و هنجارهاى پسندیده نیز به عنوان سیره و سنت از سوى خردمندان، واجب شمرده مى شود.


بنابراین مى توان گفت که همه قوانین اجتماعى از قواعد و مقررات راهنمایى و رانندگى گرفته تا قوانین بازدارنده اجتماعى در حوزه جرم، از منظر علم حقوق و قوانین و اصول اخلاقى در حوزه رفتارهاى اجتماعى به عنوان معروف& lt;/SPAN> از سوى شریعت اسلامى تایید و امضا شده و رعایت آن واجب و ترک آن به عنوان گناه تلقى مى شود.


از نظر شریعت اسلامى هر امر ناپسند عقلى و عقلایى به عنوان منکر شرعى تلقى مى شود و به جز در موارد محدودى به عنوان گناه تلقى شده و عذاب دنیوى و اخروى بر آن مترتب است. بلکه در برخى از موارد عمل به منکر عقلى و عقلایى جرم دانسته مى شود و مجازات دنیوى و قانونى نیز به همراه خواهد داشت.


از این رو امام خمینى(ره) مراعات قوانین مصوب جمهورى اسلامى را لازم الاجرا مى داند و درباره برخى از موار
د به صراحت اعلام موضع
و حکم کرده و مثلا مى فرماید: زیاده روى در مصرف آب و برق، حرام و موجب ضمان نیز مى گردد.


دیدگاهى که امام خمینى(ره) درباره رعایت قوانین جمهورى اسلامى بیان مى کند ریشه در همین بینش و نگرش دارد که احکام و قوانین عقلانى
و عقلایى که در قالب سنت ها و آداب و رسوم شفاهى و قوانین اخلاقى و یا حقوقى مطرح مى شود، جز در مواردى که برخلاف صراحت و نص شرعى است، در حکم احکام شرعى مى باشد و به عنوان معروف، لازم الاجراست و نمى توان از آن تخطى کرد.


امام حسین(ع) فلسفه
قیام خویش را اجراى امر به
معروف و نهى از منکر مى شمارد و مى فرماید: انى ما خرجت اشرا و لابطرا و لامفسدا و لاظالما و انما خرجت لطلب الاصلاح فى امه جدى، اریدان آمر بالمعروف و انهى عن المنکر و اسیر بسیره جدى و ابى على بن ابى طالب؛ من از روى هوى و هوس و براى فساد، تباهى و ظلم، قیام و خروج نکرده ام بلکه براى اصلاح در امت جدم به این کار اقدام نموده ام و مى خواهم امر به معروف و نهى از منکر کرده و در عمل، سیره جدم و پدرم على بن ابى طالب را اجرا کنم. (مقتل خوارزمى، ج ۱ ص. ۱۸۸)


بر این اساس کسانى که مى خواهند براى زنده نگه داشتن آرمان ها و فلسفه قیام امام حسین(ع) مجالس عزادارى و دسته جات برپا دارند مى بایست پیش از دیگران به اصول قیام و آرمان هاى آن پاى بند باشند و به رفتار و اعمالى دست نزنند که موجبات هتک حرمت اصول قیام مى شود و برخلاف هدف آن حضرت(ع)، تفکر منفى در جامعه و مخاطبان پدید مى آورد.


بى گمان مهم ترین شاخه از شاخه هاى معروف، حفظ و مراعات حقوق فردى و اجتماعى مردم و به عبارت دیگر حق الناس است که مراعات آن هم به عنوان یک وظیفه امضایى و هم به شکل تاسیسى از سوى شارع مقدس و قانونگذار اسلامى خواسته شده است و امام حسین(ع) جان خویش و عزیزترین کسان و دوستان خود را در این راه نهاد.


ضرورت رعایت حقوق مردم


حقوق در نظام اسلامى و فرهنگ دینى معانى چندى دارد که بى گمان هر نوع قدرت و یا امتیازى که کسى یا جمعى سزاوار برخوردارى از آن مى
باشند و عرف عقلایى و قانون عقلى و عقلایى آن را امضا و مقرر داشته است، یکى از مهم
ترین و آشناترین آن هاست.


اساساً افراد جامعه بر اثر روابط و مناسبات خود از یک سرى اختیارات و امتیازات برخوردار مى شوند که مجموعه آن را حقوق مى نامند. این ح
قوق مشتمل بر اختیارات مدنى، اجتماعى، سیاسى و همه مزایا و سلطه هایى است که از
قانون ناشى مى شود. (ترمینولوژى حقوق، جعفرى لنگرودى، ص ۲۱۶ و نیز فرهنگ علوم سیاسى، مرکز اطلاعات و مدارک علمى ایران، ص ۳۷۲)


از جمله این حقوق مى توان به حق امنیت (بقره آیه ۱۲۵ و آل عمران آیه ۹۶ و ۹۷ و قصص آیه ۵۷ و عنکبوت آیه ۶۷) حق تغذیه
مناسب حتى از
اموال ثروتمندان (حاقه آیه ۳۴ و مدثر آیه ۴۴ و فجر آیه ۱۸ و بلد آیات ۱۴ تا ۱۶) حق بهره مندى از اموال عمومى در شرایط خاص (حشر آیات ۷ و ۸) حق دفاع از حقوق خویش (آل عمران آیه ۷۵) حق آزادى (بقره آیه ۲۵۶ و آل عمران آیه ۲۰ و آیات دیگر) حق استفاده از طبیعت (بقره آیه ۲۲ و ۲۹ و اعراف آیه ۱۰ و ۳۲ و آیات دیگر) حق حیات (مائده آیه ۳۲ و ۴۵ و آیات دیگر) و حق تجارت آزاد (نساء آیه ۳۲ و آیات دیگر) و بسیارى از حقوق دیگر اشاره کرد که مى بایست در مقاله اى جداگانه به همه آن ها پرداخته شود.


خداوند در آیه ۶ سوره نساء بر رعایت حقوق مردم تاکید مى کند و با اشاره به جایگاه بینش و نگرش درست مى فرماید که اعتقاد به حسابرسى دقیق خداوند، پشتوانه رعایت حقوق انسان هاست. در آیه ۹ همین سوره نیز تحریک عواطف براى ترغیب به رعایت حقوق انسان هاى دیگر را روشى مفیدمى داند و در آیه ۲۳۶ سوره بقره آن را وظیفه نیکوکاران مى شمارد.


از نظر قرآن کسانى که اهل تقوا هستند حقوق انسان هاى دیگر را رعایت مى کنند و کسى که حقوق دیگران را پایمال کند از دایره تقوا و نیکوکاران بیرون است. (بقره آیه ۲۳۶ و ۲۳۳ و ۲۴۱ و ۲۸۲)


همین تقوا و ترس از حسابرسى درقیامت است که موجب مى شود تا شخص حتى حقوق دشمنان کینه توز خویش را مراعات کند (مائده آیه ۲) و از ترس کیفر و بازخواست خداوند به خود اجازه ندهد تا کوچک ترین ظلمى درباره حقوق دیگران حتى دشمنان روا دارد. (نساء آیه ۹ و مائده آیه۲ و آیات دیگر)


مراعات حقوق تنها به انسان ها محدود نمى شود بلکه آیات چندى بر مراعات حقوق موجودات دیگر زمین نیز تاکید مى کند؛ زیرا هر موجود زنده اى حق دارد تا از محیط زیست خویش براى برآوردن نیازهاى خویش بهره گیرد و هرگونه مزاحمت انسانى، به عنوان جرم و گناه شناخته شده و در آخرت مجازات خواهد داشت.


خداوند در آیات ۹ و ۱۰ سوره فصلت و ۶ سوره هود به این مسئله اشاره مى کند که هر موجودى جایگاه حقوقى دارد. از این رو شکستن هر شاخه سبزى در حرم و هنگام احرام، گناه و جرم و مجازات خاص خود را دارد؛ چنان که شکار هر حیوانى در این محدوده و در زمان خاص خود این گونه است.


تاکید فراوان بر رعایت حق همسایه


تاکید قرآن و روایت هاى متعدد بر انواع و اقسام حقوق همسایه به گونه اى بوده که حتى گمان مى رفته ایشان از یک دیگر ارث مى برند. این بدان معناست که نمى توان براى امرواجبى و چه رسد امر مستحب و یا مباحى همسایه را آزرد و حقوق او را پایمال کرد چنان که در عروسى ها و عزاها گاه این چنین تجاوز و تعدى به حقوق همسایگان اتفاق مى افتد.


در این راستا آیه ۳۶ سوره نساء به صراحت از حقوق همسایگان بر یک دیگر سخن مى گوید که مى بایست مراعات شود وهرگونه کوتاهى در این زمینه موجب مى شود تا شخص در قیامت پاسخ گو باشد. اگر به شکل جرم در دنیا مجازاتى برآن بار نشود.


مجموعه حقوق مختلف انسان ها و حتى حیوانات و گیاهان و یا بوم زیست بر بشر تا آن اندازه است که نمى توان در این نوشتار به همه آن ها اشاره کرد چه رسد که براى هر یک توضیح و تبیینى جداگانه صورت گیرد. از این رو به همین مقدار بسنده مى شود؛ زیرا به روشنى دانسته شد که حقوق دیگران تا چه اندازه مهم و اساسى و مراعات آن لازم و ضرورى است. چنان که دانسته شد حقوق و مراعات آن به عنوان یکى از مهم ترین اشکال عمل به معروف مى بایست رعایت شود و دیگران به آن و عمل بدان فرمان داده شوند.


عزادارى ها و مصادیقى از عمل به منکر و تضییع حق الناس


در برخى از مراسم شادى و عزادارى چه براى بستگان و خویشان و چه براى اهل بیت(ع)، برخى رفتارها به عنوان منکر با نام معروف انجام مى شود.


از جمله اینکه برخى از اشخاص در شبهاى خاص به احیا و مراسم عزادارى مى پردازند و پیش از اداى فریضه صبح از شدت خستگى خوابشان مى برد و عملا مرتکب منکر بزرگى به نام ترک نماز مى شوند. اگر شب زنده دارى و احیاى آن مستحب است، نماز، فریضه واجبى است که نمى توان بخاطر یک عمل مستحبى، آن را ترک کرد. چنانکه على(ع) فرمود: لاقربه بالنوافل اذا أفرت بالفرائض= عمل به مستحبات در جایى که به واجبات زیان رساند، مایه تقرب به خدا نمى شود. (نهج البلاغه، قصار۹۳)


در روزهاى تاسوعا و عاشورا، نماز در برخى مواقع مظلوم واقع مى شود و عده اى با اعمال مباح، مستحبى، نمازهاى اول وقت و بلکه اصل&lt ;SPAN dir=ltr> نماز را فراموش مى کنند و منکر (ترک نماز) از سوى کسانى که به عزادارى مشغول مى شوند صورت مى گیرد گویا این عده فراموش کرده اند که اصولا امام حسین(ع) که این افراد بخاطر آن حضرت اینقدر ابراز ارادت مى کنند- براى انجام نماز آن هم در اول وقت چه بهاى سنگینى پرداخت کرد و چند نفر از اصحاب، سینه خود را سپر بلاى حضرت کردند تا ایشان نماز خود را اقامه نماید و این بخوبى ثابت مى کند که نماز چه اندازه براى حضرت اهمیت داشت و اصولا احیاى نماز، فلسفه و علت اصلى قیام ایشان بوده است. نقل است که در عزادارى روز عاشورا در یکى از مناطق کشورمان وقتى به جماعت عزادار گفتند آماده شوید براى نماز روز عاشورا، فردى از آن میان با حرارت و تندى و با لحن خاصى فریاد زد: مرد حسابى از آسمان دارد خون مى بارد تو مى گویى بیائید نماز بخوانید!


مسئله سبک شمردن نماز در برخى شادى هاى خاص و جشنهاى مربوط به خانواده و یا اهل بیت(ع) نیز مشاهده مى شود و بیم آن مى رود که نه تنها بهره معنوى نصیب شخص نشود بلکه وزر و وبال و گناهى هم متوجه او شود.


حق حیوانات و گیاهان


از جمله حقوقى که انسان باید مراعات کند حق حیوانات است. در برخى از روستاها براى عزادارى و شادى، حیوانات را بکار مى گیرند و بیش از توان و قدرت حیوان، او را به این سو و آن سو با بارهاى سنگینى مى کشانند و نیز مکرر دیده شده که در خیابانها و معابر شهرها و روستاها به مسئله اجتناب از نجاساتى مثل خون بى توجهى مى شود و عده اى در جلوى هیئتها و دسته جات، گاو و گوسفند قربانى مى کنند و خون این حیوانات در سطح خیابان پخش مى شود و جماعتى که در آنجا حضور دارند براى دورى از آلوده شدن به نجاست خون دچار مضیقه شده و عده اى هم در برابر این صحنه بى مبالاتى نشان مى دهند. باید توجه داشت که اگر قربانى کردن در برابر دستجات یک عمل مستحبى است، آلوده کردن سرو وضع و لباس عابران با این خونهاى ریخته شده، گناهى بس بزرگ است و موجب مسئولیت مى شود و فرد در برابر تک تک این افراد، مدیون و مسئول بوده و در واقع حق آنها را ضایع کرده است.& lt;/o:p>


در پاره اى از موارد دیده مى شود که برخى از عزاداران، به سبزه ها و گیاهان و گلها و درختهاى حاشیه خیابانها و معابر و کوچه ها آسیب جدى مى زنند و زحمات چندین ماهه کارگران محیط زیست و شهردارى را از بین مى برند. این عمل افزون بر این که نوعى تعدى به حقوق محیط زیست گیاهى است به عنوان یک عمل مجرمانه، داراى مجازات دنیوى و ضمان مالى است که برعهده شخص قرارمى گیرد، بویژه آنکه این درختان و گلها و گیاهان جزو اموال عمومى است و فرد را در برابر بیت المال مسئول و مدیون مى سازد. از دیگر مواردى که مى توان به عنوان منکر از آن یاد کرد، اجراى برنامه ها و عزاداریها در محیط هاى کوچک و و بیشتر است که این کار، راه عبور و مرور مردم را مى بندد و یا به همسایگان آزار مى رساند.


عده اى عزادارى و یا جشنهاى خویش را تا پاسى از شب و حتى تا نزدیکى سحرگاهان ادامه مى دهند که موجبات سلب آسایش و آرامش همسایگان مى شود.


آزار صوتى


یکى از منکراتى که بسیار شایع و رایج است و تضییع حق الناس در آن بسیار مشهود مى باشد، بلندکردن صوت اعم از صوت مساجد، حسینیه ها و هیئت ها است، به گونه اى که هر شخص سالمى دچار ناراحتى و استرس مى شود تا چه رسد به اینکه عده اى دچار بیمارى اعصاب هستند و به کمک انواع دارو به استراحت مى پردازند.


اصولا باید توجه داشت که حقوق انسانى در اسلام آنقدر محترم و عزیز است که به هیچ شخص و گروهى اجازه داده نشده که به بهانه ها و انگیزه هاى ولو مذهبى و دینى هم که شده، این حقوق را تضییع کند.


هرچند قرآن بسیار عزیز و مقدس است، اما اجازه داده نشده که با پخش صوت قرآن، اسباب سلب آسایش مردم فراهم شود. در مواقع صبح و ظهر و شب که باید صداى اذان از مأذنه هاى مساجد پخش شود، هیچ کس مجاز نیست غیر از اذان، صداى دیگرى پخش کند که مبادا باعث اذیت و آزار کسى شود حال با چه مجوزى ما به خود اجازه مى دهیم که در مواقعى بخصوص آخر شب با پخش صداى مداحى و تعزیه از بلندگوها که صداى آن تا صدها متر آنطرفتر شنیده مى شود، آسایش و امنیت روانى و صوتى را از مردم بخصوص افراد بیمار و ناتوان سلب کنیم
.


عدم توجه بعضى از دستجات به ویژه در هنگام حرکت از کنار بیمارستان ها و درمانگاه ها، یکى از مهمترین منکراتى است که برخلاف اهداف و فلسفه قیام حسینی- که براى امنیت بخشى و آرامش دهى به جامعه بود- صورت مى گیرد.


بسته شدن راه هاى مردم


مشکل عمده اى که هرشب از شبهاى دهه اول محرم، مردم بسیارى از شهرها با آن مواجه هستند بسته شدن خیابان ها و کوى و برزن به وسیله برخى از دستجات عزادارى است که از نماز عشا شروع و تا پاسى از شب ادامه مى یابد. جالب این که در هنگام افزایش بار ترافیکى، برخى از دستجات آماده حرکت مى شوند و با این که مى توانند بخشى از راه را بازگذارند ولى با بستن همه راه اجازه عبور و مرور را از وسایل نقلیه خصوصى و عمومى و حتى اتومبیل هاى اورژانس مى گیرند و این عمل قطعا بازتاب منفى در اذهان کسانى خواهد داشت که در آن ساعات به دنبال انجام کارى فورى و ضرورى مى باشند.


مصرف بى اندازه و بى رویه آب و برق در برخى از مراسم به گونه اى است که انسان را به وحشت مى افکند این درحالى است که از نظر فتواى امام خمینى(ره) هرگونه مصرف بى رویه و زیاده روى در آن ها افزون بر گناه، موجب ضمان نیز مى باشد. مصرف برق به اندازه اى است که در همان زمان در بسیارى از مناطق گرمسیر و یا سردسیر، برق تنها وسیله گرمایشى و یا سرمایشى است.


در همین راستا مشاهده مى شود برخى از افراد خیر که اقدام به نصب چادر و ایجاد محل هاى پخش نذورات و هدایاى صلواتى نظیر چاى و شربت و غیره در خیابان ها و کوچه ها مى کنند، براى تامین برق موردنیاز، از برق عمومى خیابان و کوچه استفاده مى کنند و نمى دانند که این عمل شائبه ضمان و مسئولیت شرعى و قانونى در قبال دولت را فراهم مى آورد و اصل کار خیر آنان را زیرسؤال مى برد.


آنچه گفته شد تنها بخشى از منکراتى است که به عنوان عزادارى و یا شادى انجام مى شود و بماند انواع خرافات و سخنان بیهوده و یاوه اى که در برخى از مناطق و یا از سوى عده اى مطرح مى شود و بماند امور دیگرى که موجبات وهن دین و شریعت مى شود و مردم را از حقیقت دور مى سازد و انگیزه هاى قیام و نهضت حسینى(ع) را لوث مى کند.


اکنون این پرسش مطرح مى شود که آیا با این گونه اعمال و رفتارها مى توان خود را عزادار امام حسین(ع) و پیرو مکتب وى شمرد؟ در حالى که با هر عملى تیر و زخمى بر پیکر قیام و پیکر امام(ع) وارد مى سازیم و ارزش و جایگاه قیام را به سنج و بوق و کرنا و طبل و پزدادن و امورى از این دست تنزل مى دهیم.


شیطان همواره در کمین


باید توجه داشت شیطان به عنوان بزرگترین دشمن انسان که هر لحظه در کمین نشسته تا او را از راه راست بدر کند و دچار گمراهى سازد برخى از انسانهاى مذهبى و مقدس را با اعمال موجه و انجام مستحبات و کارهاى دیگرى که در دین مورد تاکید قرار گرفته، دچار گمراهى مى سازد به این معنى که فرد در کنار انجام اینگونه کارها، ناخواسته مرتکب حرام و منکر دیگرى مى شود و نتیجه کار خیر او را خنثى مى کند بدون آنکه خود او متوجه آن باشد. او ممکن است به خاطر عشق به امام حسین(ع)، مجلس تعزیه برقرار کند اما متوجه نیست که صداى بلندگوى مجلس او دیگران را&lt ;/SPAN> آزار مى دهد و ناخواسته به خاطر یک عمل مستحب، مرتکب عمل حرامى مى شود و یا خواندن قرآن که این همه بر فضیلت آن تاکید شده، اگر طورى خوانده شود که موجب سلب آسایش از یک نفر یا عده اى از مردم گردد تبدیل به یک عمل منکر شده و در پیشگاه خدا مسئولیت آور مى شود و فرد باید پاسخگو باشد یعنى نه تنها اجرى از آن قرائت نمى برد بلکه حتى وزر و وبالى هم بر وى تحمیل مى کند.


نقل شده که امام خمینى یک بار خواست براى اقامه نمازجماعت وارد مسجد شود اما به دلیل وجود کفشهاى زیاد در جلوى در مسجد متوقف شده و نتوانست وارد شود. زیرا پاگذاشتن روى کفشها و ورود به مسجد را خلاف شرع و اخلاق مى دانست و آن را تضییع حق الناس مى دانست. وقتى اطرافیان قصد داشتند که کفشها را جابجا کنند تا امام بدون پاگذاشتن برروى آنها وارد مسجد شود ایشان از این کار هم منع کردند و گفتند این کار نمازگزاران را براى پیداکردن کفشهاى خود دچار مشقت مى کند.


چنین سیره اى از بزرگان خودگویاى حساسیت اسلام و میزان اهمیت حق الناس و ضرورت رعایت کوچکترین حق مربوط به مردم است.


قرآن کریم چه نیکو گفته است: «کل هل ننبئکم بالاخسرین اعمالاً الذین ضل سعیهم فى الحیاه الدنیا و هم یحسبون انهم یحسنون صنیعا» بگو آیا به شما خبر دهیم که زیانکارترین مردم در کارها چه کسانى هستند؟ آنها که تلاشهایشان در زندگى دنیا گم و (نابود) شده، ولى فکر مى کنند کار خوب دارند انجام مى دهند»(کهف۱۰۴.)


باید بکوشیم که با پیروى از آئین اسلام و مراعات همه حقوق مردم و محیط زیست و عمل به معروف و دورى از منکر عملا پیروى خود را از سالار شهیدان(ع) اعلام کنیم و جزو کسانى نباشیم که به تصور انجام کارهاى نیک از جمله انجام عزادارى و نذر و احسان و اطعام، وقتى به نشئه برزخ انتقال یافتیم و پرده ها از دیدگانمان کنار رفت و حقایق همه اعمال را مشاهده کردیم خود
را در جرگه
زیانکارترین مردم ببینیم در حالى که در دنیا فکر مى کردیم کار نیک و مستحبى و امام حسین پسند انجام داده ایم.


منبع: روزنامه کیهان


www.shiaonline.info

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید