ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

امامت؛ اصل یا فرع ؟ (مناظره ای بین علمای اهل سنت و عالم شیعی،بخش ششم)

&lt ;v:f eqn=”prod @7 21600 pixelHeight”>

در سال ۱۳۴۵ هجری قمری در شهر پیشاور پاکستان مجلس مناظره ای بین تنی چند از علمای اهل سنت و عالم برجسته شیعی سلطان الواعظین شیرازی برگزار گردید که طی آن شش نفر از تجار سرشناس و خوانین با نفوذ پاکستان از عقائد باطل خود دست برداشته و به ریسمان محکم الهی چنگ زدند. این نوشتار بخشی از این واقعه است.

نواب: سرور من! چون موضوع امامت ریشه و اساس بسیاری از مطالب است استدعا دارم در این جلسه پیرامون این موضوع بحث نمایید.


واعظ: در نگاه شیعه امامت اختصاص به عترت پاک رسول الله (صلّی الله علیه وآله وسلم) دارد؛ ولی از منظر اهل سنت امامت فقط مربوط به مجتهدینی است که با استنباط خود احکام دین را مشخص می کنند؛ لذا می بینیم که در کتابهای فقهی ایشان اختلافات بسیاری مشاهده می شود. نکته ی جالب توجه آن است که اهل سنت اجتهاد را مختص به چهار نفر می دانند و حال آنکه در میان آنان، دانشمندانی که به مراتب از این چهار نفر اعلم بوده اند وجود داشته و دارد؛ علیرغم مطالعات و تحقیقات فراوانی که داشته ام هنوز نتوانسته ام بفهمم که روی چه حساب، آقا
یان اهل سنت اجتهاد را به همین چهار نفر محدود کرده اند؟! از پیامبر هیچ دستوری برای پیروی از این چهار نفر نرسیده و اینها هم مثل بقیه ی علما هستند. یک سۆال اساسی همین است که چرا اهل سنت تبعیت از این چهار نفر را واجب می دانند؟


حافظ: ائمه ی ما، علاوه بر علم و اجتهاد دارای تقوا و عدالت و زهد بوده اند؛ لذا پیروی از آنها بر ما واجب است.


واعظ: مگر به عقیده شما دیگر علمایتان فاقد تقوا و عدالت بوده اند؟! مگر کدامیک از این چهار امام، رسول خدا (صلیّ الله علیه وآله وسلم) را درک کرده اند و یا دستوری از جانب رسول خدا (صلّی الله علیه وآله وسلم) در پیروی از آنان آمده است؟ به چه دلیل مسلمانان را به تقلید کورکورانه از این چهار نفر مجبور می کنید؟


حافظ: به همان دلیل که شما مردم را به پیروی از امامانتان مجبور می کنید!


واعظ: احسنت!! اجبار به پیروی از ائمه اهل بیت طبق نظر ما نبوده است؛ بلکه طبق دستور صریح نبی مکرّم بوده است. رئیس شیعه، امام علی (علیه السلام) در دامن رسول اکرم (صلیّ الله علیه وآله وسلم) پرورش یافت. مکرراً رسول گرامی به امیرالمۆمنین می فرمود: « اطاعت تو اطاعت من است و مخالفت با تو مخالفت با من است». ۱ همچنین می فرمود: «بر قرآن و عترت من تقدم نجویید و از خدمت آنها سر برنتابید تا هلاک نشوید».۲


باز برمی گردیم به گفته شما که گفتید امامان شما دارای علم و تقوی و عدالت هستند. اگر چنین است که شما می فرمایید؛ پس چرا بعضی از آنها برخی دیگر را تکفیر می نمودند؟!


حافظ: چرا هر چه به زبان تان می آید می گویید؟!! این حرف شما واقعیت ندارد؛ هر حرفی که پشت سر امامان ما زده شده است از سوی شیعیان بوده است.


واعظ: معلوم می شود که جنابعالی حتی کتاب های خودتان را نیز نخوانده اید، همه می دانند که شافعی شیعه نیست؛ با این حال می گوید: «در اسلام کسی شوم تر از ابوحنیفه متولد نشده است!!»۳؛
غزالی که از بزرگان شماست می نویسد: «ابوحنیفه شریعت را واژگون نمود و هر یک از قوانین شرع را با اصلی مقرون کرد که در نتیجه ی آن، شرع انور ویران شد. هر که این عمل را عمداً انجام دهد کافر است و اگر بدون تعمد مرتکب عمل ابوحنیفه گردد فاسق است ». ۴ انشاءالله تاکنون این را یافته
اید که من حرف بدون مدرک نمی زنم! من واقعیت را می گویم.


واقعیت آن است که امامان شما با هم اختلاف
دارند ولی امامان ما هیچ اختلافی با یکدیگر ندارند. این نکته ی دقیق می تواند به خوبی حق را برای افراد زیرک آشکار کند
. این است اجمالی از عقیده ی ما در مورد امامت که اصلی از اصول دین است.


شیخ: اینکه می گویید امامت از اصول دین است احتمالاً اشتباه باشد؛ زیرا بزرگان، امامت را از فروع دین شمرده اند.


واعظ: من اشتباه نمی کنم! اگر امامت از فروع دین بود رسول اکرم (صلّی الله علیه وآله وسلم) در اهمیت آن نمی فرمود: «اگر کسی بمیرد و امام زمان خودش را نشناخته باشد به مرگ جاهلیت مرده است». ۵ از همین حدیث معلوم می شود که امامت از اصول دین است. این مطلب را بسیاری از علمای خودتان هم قبول دارند. و اما از اصل بحث دور نیفتم. امام بایستی دارای تمام اخلاق حسنه باشد و از مردم زمان خودش اعلم، افضل، اشجع و ازهد باشد. چنین امامی باید از طرف خدا و رسول منصوب شود و چنین امامی مقامش بالاترین مقام روحانی و حتی بالاتر از مقام انبیاء عظام می باشد.


حافظ: جالب است!! از یک طرف شما از غلوکنندگان بدگویی می کنید و از سوی دیگر امام را از انبیاء هم بالاتر می برید؛ این حرف بی اساس است و ما آن را نمی پذیریم.


اهل سنت اجتهاد را مختص به چهار نفر
می دانند و حال آنکه در میان آنان، دانشمندانی که به مراتب از این چهار نفر اعلم بوده اند وجود داشته و دارد


واعظ: هنوز دلیل مرا نشنیده اید، حرف مرا بی اساس می شمرید؟! برای شما از قرآن دلیل می آورم. در آیه ۱۲۴ سوره بقره آمده است: (وإذ ابتلی إبراهیم ربه بکلمات فأتمهن قال انی جاعلک للناس إماما قال و من ذریتی قال لا ینال عهدی الظالمین) ۶ این آیه ثابت می کند که امامت بالاتر از نبوت است؛ زیرا پس از اینکه حضرت ابراهیم از امتحانات الهی سربلند بیرون آمد، از ناحیه ی پروردگار از مقام نبوت به مقام بالاتری که امامت است ارتقای درجه یافت.


حافظ: پس باید مقام علی علیه السلام از مقام پیامبر خاتم (صلّی الله علیه وآله وسلم) هم بالاتر باشد. آیا این غلو نیست؟


واعظ: می دانید که بین نبوت خاصه و نبوت عامه تفاوت های زیادی است.


امامت از لحاظ رتبه پایین تر از نبوت خاصه یعنی مقام نبی مکرّم اسلام (صلّی الله علیه وآله وسلم) و بالاتر از مقام نبوت عامه است؛ زیرا امیرالمۆمنین واجد مقام نبوت بوده و اتحاد نفسانی با خاتم الأنبیاء داشته است، لذا واجد مقام امامت شده و بر انبیاء گذشته فضیلت دارد.


حافظ: شما دائماً مطلب را مشکل تر می کنید. هنوز مشکل اول حل نشده، اشکال دیگری مطرح می شود.


ادامه این مناظره در سلسله مقالاتی، طی روزهای آینده به شما دوست عزیز تقدیم می شود. امیدواریم این همراهی زمینه شناخت مذهب حق و گروه رستگاران را فراهم کند.


 پی نوش
ت ها
:


1- المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، ۳/۱۳۱، ح ۴۶۱۷


2- صواعق المحرقه، ابن حجر مکی، ص ۲۲۸ – ۲۲۹، خاتمه


3- تاریخ بغداد، خطیب بغدادی، ۱۳/۴۱۹، ح ۲۲، ترجمه شماره ۷۲۹۷ ، و بخاری در تاریخ الاوسط ۲/۷۷ ح ۱۱۹۶


4- المنخول، غزالی، ص ۶۱۳ ، کتاب الفتوی، باب ۲، فصل ۸، مسلک ۳


5- الجمع بین الصحیحین، حمیدی،۲/۲۹۶، ح ۱۴۹۸؛ و تفتازانی در العقائدالنسفیه ص ۱۱۰


6-<SPAN dir=ltr&g t; به یاد آور هنگامی را که خداوند ابراهیم را به اموری امتحان فرمود و او همه را اتمام کرد خداوند به او فرمود من تو را بر ای مردم امام قرار دادم . گفت این امامت را به فرزندان من نیز عطا خواهی کرد فرمود: عهد من که امامت است، به مردم ستمکار نخواهد رسید.


بخش اعتقادات شیعه تبیان


منبع :شهابی در شب ، دکتر ضیاء توحیدی ، ص ۳۷ – ۴۰

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید