ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

درباره انفاق

خدامراد سلیمیان


انفاق از چه چیزهایی؟


1. انفاق از بهترینها:
«یا ایها الذین آمنوا انفقوا من طیبات ما کسبتم» ۱؛
«ای کسانی که ایمان آورده اید، از چیزهای پاکیزه‌ای که به دست آورده اید، انفاق کنید.»
۲. انفاق از آنچه مورد نیاز است:
«ویؤثرون علی انفسهم ولو کان بهم خصاصه» ۲؛
«و هر چند در خودشان احتیاجی [مبرم] باشد، آنها را بر خودشان مقدم می‌دارند.»
از گلوی خود ربودن وقت حاجت همت است
ورنه هر کس وقت سیری پیش سگ نان افکند ۳
۳. از آنچه به آن دلبستگی دارید:
«لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون» ۴؛
«هرگز به نیکوکاری نخواهید رسید تا از آنچه دوست دارید، انفاق کنید.»
<BR&g t;حکایت:
معمر بن خلاد می‌گوید: «هرگاه ابوالحسن الرضا علیه السلام غذا می‌خورد، قدحی برایش می‌آوردند و کنار سفره‌اش می‌گذاشتند و حضرت از بهترین غذاهایی که برایش می‌آوردند، مقداری برمی داشت و در آن قدح می‌گذاشت و پس دستور می‌داد آن را به مستمندان بدهند و آن گاه این آیه را تلاوت می‌فرمود: «فلا اقتحم العقبه» سپس می‌فرمود: «علم الله عزوجل انه لیس کل انسان یقدر علی عتق رقبه فجعل لهم السبیل الی الجنه ۵؛
خداوند می‌دانست که هر انسانی توانایی آزاد کردن بنده‌ای را ندارد، از این رو این راه را برای رسیدن به بهشت برای آنان قرار داد.»


موانع انفاق


تیره روزان جهان را به چراغی دریاب // که پس از مرگ تو را شمع مزاری باشند
انفاق یکی از کارهای پسندیده است که خداوند در قرآن کریم بسیار به آن سفارش کرده است. خداوند حقیقت انفاق را گذر از گردنه‌ای سخت ذکر کرده، شرط قبولی آن را تقوا دانسته و آن را از جمله تجارتهای پرسود معنوی ذکر فرموده است.

 برخی از موانع انفاق عبارتند از:<BR&g t;الف) شیطان:
«الشیطان یعدکم الفقر» ۶؛
«شیطان شما را از تهیدستی بیم می‌دهد.»
گاهی شیطان انسانها را از آینده بیمناک کرده، مانع انفاق کردن آنها می‌شود تا حدی که مال دنیا برای آنها از جان با ارزشتر می‌نماید.
به هنگام انفاق کردن، شیطان وعده فقر به انسان می‌دهد، اما خداوند وعده آمرزش می‌دهد و پذیرش وعده خداوند از چند جهت مزیت دارد و سزاوار قبول است:
۱. اینکه در آینده زنده باشیم و بتوانیم از مال بهره ببریم، مورد شک است، اما مسئله قیامت و نیاز ما در آن روز قطعی است.
۲. ممکن است مالی که برای فردا نگه می‌داریم باقی نماند، اما انفاق امروز حتما برای قیامت باقی است.
۳. بر فرض مال برای انسان باقی بماند، اما معلوم نیست که انسان بتواند از این مال استفاده کند. چه بسا مریض شود و نتواند از اموال بهره ببرد، اما بهره انفاق امروز در قیامت حتما به انسان می‌رسد.
۴. بهره مندی انسان از مال اندوخته‌اش در دنیا، موقت و مقطعی است، ولی بهره گیری او از انفاق خود، در قیامت ابدی است.
۵. استفاده کردن از اموال در دنیا و لذت بردن از آنها با هزار رنج و درد آمیخته است، اما استفاده از انفاق در قیامت خالی از این ضررهاست ۷.

حکایت:
«جمعی از ظرفا به در خانه بخیلی رفتند تا از او چیزی اخذ کنند. خواجه از آمدن ایشان خبر یافت. غلام را گفت: بیرون رو و این جماعت را بگوی که خواجه من دوش وفات یافته است، معذور دارید. غلام بیرون آمد و پیغام رسانید. ظرفا گفتند: خواجه ولی نعمت ما بود و در ذمت ما حقوق بسیار دارد، انتظار جنازه از او می‌بریم تا بیرون آرند و بر او نماز گزاریم و به خاک سپاریم. ۸»

ب) منافقان:
«هم الذین یقولون لاتنفقوا علی من عند رسول الله حتی ینفضوا» ۹؛
«آنان (منافقان) کسانی اند که می‌گویند: به کسانی که نزد پیامبر خدایند انفاق مکنید تا پراکنده شوند.»
برخی از آثار اجتماعی و فردی انفاق:
۱. انفاق، مایه فزونی اموال انفاق کننده:
«&lt ;SPAN style=”COLOR: #006600″>ما انفقتم من شی ء فهو یخلفه
» ۱۰؛
«هر چه را انفاق کردید، عوضش را او (خدا) می‌دهد.»
۲. انفاق، مایه تثبیت موقعیت انفاق کننده:
«مثل الذین ینفقون اموالهم ابتغاء مرضات الله وتثبیتا من انفسهم» ۱۱؛
«مثل کسانی که اموال خویش را برای طلب خشنودی خدا و استواری روحشان انفاق می‌کنند…»
۳. انفاق، راه رسیدن به رستگاری:
«ومن یوق شح نفسه فاولئک هم المفلحون۱۲؛
«و آنکه از بخل نفس خویش نگه داشته شود، پس آنها از رستگارانند.»


به چه کسانی باید انفاق کرد؟


1. پدر و مادر؛
۲. خویشاوندان؛
۳. ایتام؛
۴. مساکین؛
۵. در راه ماندگان.
قرآن کریم می‌فرماید: «قل ما انفقتم من خیر فللوالدین والاقربین والیتامی والمساکین وابن السبیل» ۱۳</SUP&g t;؛
«بگو هر خیر و نیکی که انفاق می‌کنید، باید برای پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مستمندان و درماندگان در راه باشد.»
همچنین خداوند متعال می‌فرماید: «للفقراء الذین احصروا فی سبیل الله لایستطیعون ضربا فی الارض یحسبهم الجاهل اغنیاء من التعفف تعرفهم بسیماهم لایسئلون الناس الحافا» ۱۴؛
با استفاده از این آیه برخی از افرادی که می‌توان به آنها انفاق کرد عبارتند از:
۱. کسانی که موانعی آنها را از تحصیل هزینه زندگی باز داشته است:
«الذین احصروا فی سبیل الله»؛ «کسانی که در راه خدا بازداشته شده اند.»
۲. کسانی که توان مسافرت و کسب و معاش ندارند:
«لا یستطیعون ضربا فی الارض»؛ «برای سیر در زمین توانایی ندارند.»
۳. کسانی که به خاطر خویشتن داری گمان فقر درباره آنها نمی‌رود:
«ویحسبهم الجاهل اغنیاء من التعفف»؛ «نادان به حال ایشان، بخاطر عفت ورزی شان آنها را توانگر می‌پندارد.»
۴. آثار ضعف و ناتوانی در آنها هویداست:
«تعرفهم بسیماهم»؛ «ایشان را به علامتشان می‌شناسی.»
۵. کسانی که هرگز به خاطر فقر از مردم چیزی نمی‌خواهند:
«لا یسئلون الناس الحافا»؛ «از مردم با اصرار سؤال نمی‌کنند.»
روز سیه مرگ شود شمع مزارت هر خار که از پای فقیری به در آری


پی نوشت:


1) بقره/۲۶۷.
۲) حشر/۹.
۳) صائب.
۴) آل عمران/۹۲.
۵) وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۳۲۹، ح ۱.


6) بقره/۲۶۸.
۷) هزار و یک نکته از قرآن کریم، اکبر دهقان، ص ۵۰۱، به نقل از تفسیر کبیر، ج ۷، ص ۷۰.
۸) لطائف الطوائف.
۹) منافقون/۷.
۱۰) سباء/۳۹.
۱۱) بقره/۲۶۵.
۱۲) حشر/۹.


13) بقره/۲۷۳.
۱۴) میزان الحکمه، حرف نون، ۲۰۶۵۶.


منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره ۴۷.


http://zitova.ir

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید