ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

توسل یا یاد خدا و اهل بیت علیهم السلام/بخش اول

یاد خداوند دلهاى افسرده را نشاط و آرامش مى‏بخشد و آنها را جلا داده واز قساوت نجات مى‏دهد؛ ولى غفلت و ترک یاد خدا و اهل بیت‏علیهم ال
سلام، قلب راتیره و تار مى‏سازد و دل را در تحیّر و سردرگمى‏هاى دائمى گرفتار مى‏نماید.
خداوند به حضرت موسى وحى فرمود:


یا موُسى لاتَفْرَحْ بِکَثْرَهِ الْمالِ وَلاتَدَعْ ذِکْری عَلى کُلِّ حالٍ فَإِنّ‏کَثْرَهَ الْمالِ تُنْسِی الذُّنوُبَ وَإِنَّ تَرْکَ ذِکْری یُقسِی الْقُلوُبَ.(۱)
اى موسى به زیادى ثروت خشنود مشو و یاد مرا در هر حال رها مکن؛
زیرا که کثرت مال، گناهان را از یاد مى‏برد و ترک یاد من، قلبها را با قساوت‏ مى‏کند.
زیرا بر اثر ترک یاد خدا، شیطان بر انسان مسلّط مى‏شود و آرامش خاطر و اطمینان را از او سلب مى‏کند.
خداوند در قرآن مجید مى‏فرماید:


«وَ مَنْ یَعْشُ عَنْ ذِکْرِ الرَّحْمنِ نُقَیِّضْ‏لَهُ شَیْطاناً فَهُوَلَهُ قَرینٌ»(۲)
هر کس از یاد خداوند رخ بتابد، شیطانى را به سوى او بر مى‏انگیزانیم که ‏همنشین او باشد.
فراموش کردن گناهان، قساوت قلب و تسلّط شیطان و… از آثار ترکِ یادخدا است. یاد خدا، انسان را از این گرفتاریهاى روحى نجات مى‏دهد و اطمینان و آرامش خاطر را براى او به ارمغان مى‏آورد. به این نکته باید توجه ‏داشته باشیم که یاد اهل‏بیت ‏علیهم السلام نیز یاد خداست و آثارى که ذکر خداوند دارد،با یاد اهل‏بیت‏علیهم السلام نیز ایجاد مى‏شود.
امام باقر علیه السلام مى‏فرمایند:


إِنَّ ذِکْرَنا مِنْ ذِکْرِاللَّه.(۳)


بدرستى که یاد ما خاندان، از یاد خداوند به شمار مى‏آید.


ما نه تنها باید به یاد آن بزرگواران باشیم، بلکه در گرفتاریها و شدائد به آنان‏ پناه بب
ریم؛ زیرا اهل بیت رسالت، کشتى نجات امت و پناهگاه مردم بى‏پناه و ستمدیده هستند. خاندان وحى فریاد رس بیچارگانى هستند که دستخوش ‏امواج خروشان دریاى بیکرانِ بلا شده‏اند. آنان نجاتبخش افرادى هستند که درگرداب وحشتناک گمراهى گرفتار شده‏اند. ما باید آنان را نجات امت درگرفتاریها و نابسامانیها بدانیم.


حضرت امیرالمؤمنین ‏علیه السلام در این باره چنین مى‏فرمایند:
أَیُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْواجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجاهِ.(۴)
اى مردم امواج فتنه‏ها را به کمک کشتیهاى نجات، بشکافید (و از آنها رهایى‏یابید).
آن بزرگوار در روایتى دیگر مى‏فرمایند:
مَنْ رَکِبَ غَیْرَ سَفینَتِنا غَرِقَ.(۵)
کسى که بر غیر سفینه ما سوار شود، غرق خواهد شد.
بنابراین انسان باید در همه گرفتاریها حتى در مسائل و مشکلات اعتقادى‏نیز از هدایتگران و هادیان راه، هدایت و راهنمایى بخواهد. در غیر این‏صورت گرفتار و گمراه خواهد شد.
حضرت امیرالمؤمنین‏علیه السلام مى‏فرمایند:
مَنْ یَطْلُبِ الْهِدایَهَ مِنْ غَیْرِ أَهْلِها یَضِلُّ.(۶)
هر کس هدایت را از غیراهلش بجوید، گمراه مى‏شود.
سرانجام کار آنان که پیروى از فرومایگان، قبرکنان و الاغ فروشان اجتماع‏ را پذیرفتند، چه خواهد بود؟…
در مشکلات و فتنه‏ها، در طوفانهاى ویرانگر و در هنگامى که امواج‏خطرناک بلا، هستى افراد را تهدید مى‏کند؛ پناه بردن به غیر خدا وآل اللَّه، شما رابه نیستى مى‏کشاند. ولى تمسّک به اهل بیت رسالت‏علیهم السلام و یارى خواستن از آن‏بزرگواران، شما را از گمراهى و هلاکت نجات داده و به ساحل مى‏رساند.
اگر جذر و مدّ دریا همه قایقها را یکسان پائین و بالا مى‏برد؛ ولى تلاطم دریانمى‏تواند همه کشتیها را به کام خود فرو برد. فتنه‏ها و گرفتاریها نیز هر چه‏سهمگین و خطرناک باشند، نمى‏توانند همه انسانها ر
ا به نابودى کشانند، زیرا کشتى نجات عدّه‏اى را به ساحل مى‏رساند.
ره ملک سعادت را تواند بى‏خطر رفتن
به دست خود زآئین ادب هرکس عصا دارد
در میان انسانها کسانى وجود دارند که نه تنها در برابر گرفتاریها وفتنه‏هاى‏آخرالزمان مقاومت مى‏کنند، بلکه بر قدر و منزلت خویش مى‏افزایند.
اگر دوست دارید از این گونه افراد باشید، در طوفانهاى بلا و تلاطم امواج‏ خروشان، به کشتى نجاتِ اهل بیت‏علیهم السلام متمسّک شوید و با توسّل به مقام والاى‏صاحبان ولایت الهیّه از گمراهى و تحیّر نجات یابید.


توسّل از نظر قرآن


بنابراین در گرفتاریها و مشکلات خود، باید به اهل‏بیت‏علیهم السلام متوسّل شویم واز عنایات کریمانه این خاندان استفاده کنیم. حضرت امام رضاعلیه السلام مى‏فرمایند:
إِذا نَزَلَتْ بِکُمْ شِدَّهً فَاسْتَعینوُا بِنا عَلىَ‏اللَّهِ، وَهُوَ قَوْلُ‏اللَّهِ: «وَللَّهِِالْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعوُهُ بِها»(۷) قالَ: قالَ أَبوُعَبْدِاللَّهِ‏علیه السلام: نَحْنُ وَاللَّهِ‏الْأَسْماءُ الْحُسْنى اَلَّذی لایُقْبَلُ مِنْ أَحَدٍ اِلاَّ بِمَعْرِفَتِنا قالَ: فَادْعوُهُ بِها.(۸)
هرگاه گرفتارى شدیدى بر شما وارد شد، به وسیله ما از خداوند کمک طلب کنید.این است معناى قول خداوند که مى‏فرماید: براى خدا اسماء نیکوئى است، او
را به‏آنها بخوانید.
آن گاه امام رضاعلیه السلام فرمودند که امام صادق‏علیه السلام چنین فرمودند: به خدا سوگند مانامهاى نیکوى خداوند هستیم که از احدى عملى پذیرفته نمى‏شود مگر به وسیله‏معرفت ما، آن گاه امام صادق‏علیه السلام فرمودند: خداوند را بوسیله آنها بخوانید.
بنابراین اهل‏بیت‏علیهم السلام نامهاى نیکوى خداوندند که در این روزگار حضرت‏ بقیّهاللَّه ارواحنافداه نمونه کامل آنان و مظهر عنایات خداوند به ما مى‏باشند. ما بایدتقوا و پرهیزکارى را پیشه سازیم و با توسّل به عنایات این بزرگواران تقرّب به‏خداوند را به دست آوریم.
خداوند در قرآن کریم مى‏فرماید:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ امَنوُا اِتَّقُوااللَّهَ وَابْتَغوُا إِلَیْهِ الْوَسیلَهَ وَجاهِدوُا فی‏سَبیلِهِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحوُنَ»(۹)
اى کسانى که ایمان آورده‏اید، تقواى الهى را پیشه سازید و براى رسیدن به مقام‏قرب او، وسیله آماده کنید و در راه او کوشش نمائید، شاید شما رستگار شوید.
ما با توسّل به اهل‏بیت‏علیهم السلام از عالم غیب استمداد مى‏طلبیم و عنایات آن‏بزرگواران را به سوى خود جلب مى‏کنیم.


توسّل در میان ادعیه و زیارات
نتائج بسیارى که مردم از توسّل به اهل بیت عصمت‏علیهم السلام دیده‏اند، به حدّى‏است که قابل تردید نیست. همه دوستان خاندان وحى، یا مشکلات خود را براثر توسّل به آن بزرگواران حلّ کرده‏اند، ی
ا شاهد و آگاه از برآورده شدن حاجت‏دیگران بوده‏اند. آن هم مشکلاتى که از نظر عقلِ محدود ما، امکان برطرف‏شدن آنها نبوده است.
به خاطر اهمیّتى که توسل به اهل بیت‏علیهم السلام دارد؛ نه تنها در قرآن کریم وروایات گهربار خاندان وحى به آن امر فرموده‏اند؛ بلکه در ضمن دعاها وزیارات، ما را به سوى توسل فرا خوانده و راهنمایى فرموده‏اند. اکنون به ذکردو نمونه اکتفا مى‏کنیم:
۱- در زیارت امام حسین‏علیه السلام عرض مى‏کنیم:
اَتَوَسَّلُ إِلى اللَّهِ بِکَ فی جَمیعِ حَوائِجی مِنْ أَمْرِ آخِرَتی وَدُنْیایَ‏وَبِکَ یَتَوَسَّلُ الْمُتَوَسِّلوُنَ إِلَى اللَّهِ فی حَوائِجِهِمْ.(۱۰)
من در جمیع حاجتهایم، چه نیازهاى اخروى و چه دنیوى، به وسیله شمامتوسل به درگاه خداوند مى‏شوم و همه آنانى که متوسل به دربار خداوند درحوائج خود هستند، بوسیله شما توسل مى‏جویند.
توسل به امام حسین‏علیه السلام، گریه و عزادارى براى آن حضرت بابى است‏مفتوح براى همه مردم؛ حتى آلودگان و گنهکاران. هر کس از رفتار و کردارخود شرمسار است، مى‏تواند به سوى امام حسین‏علیه السلام روى آورد که آن‏حضرت بخشنده همه گنهکارانند. یقین داشته باشید آن بزرگوار مظلوم از همه‏بیچارگان دستگیرى مى‏کنند.
۲- در دعاى روز عرفه مى‏خوانید:
… اَسْئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ نَبِیّکَ صلى الله علیه وآله وسلم وَ آلِهِ الطَّاهِرینَ وَاَتَوَسَّلُ إِلَیْکَ‏بِالْأَئِمَّهِ الَّذینَ اِخْتَرْتَهُمْ لِسِرِّکَ وَاطَّلَعْتَهُمْ عَلى وَحْیِک.(۱۱)
خداوندا به حقّ پیغمبرت حضرت محمدّصلى الله علیه وآله وسلم و آل پاک او سئوال مى کنم ازتو، و متوسّل به تو مى‏شوم بوسیله امامانى که آنان را براى سرّ خود انتخاب‏کردى و آنان را به وحى خود آگاه ساختى…


شیفتگان مکتب اهل بیت‏علیهم السلام نه تنها وجود آن بزرگواران را وسیله و شفیع‏خود به درگاه خداوند متعال ق
رار مى‏دهند و در توسّلات از توجّهات و عنایات‏اهل‏بیت‏علیهم السلام بهره مى‏برند، بلکه به اسم آن بزرگواران نیز متوسل شده و نام‏شریف آنان را نیز وسیله تقرّب به خداوند مى‏دانند.
در زیارت امام رضاعلیه السلام مى‏خوانیم:
اَلسَّلامُ عَلى مَنْ أَسْمائُهُمْ وَسیلَهُالسَّائِلینَ وَهَیاکِلُهُمْ أَمانُ‏الْمَخْلوُقینَ‏وَحُجَجُهُمْ اِبْطالُ شُبَهِ الْمُلْحِدین…(۱۲)
سلام بر آنان که اسمائشان وسیله سئوال کنندگان است و پیکره آنان براى‏مخلوقین امان است و استدلال آنان باطل کننده شبهه‏هاى ملحدین است.
بنابر این نام آن بزرگواران منشأ تقرّب و وسیله قبولى و پذیرفته شدن دردربار پروردگار متعال مى‏باشد. به این جهت دوستان این خاندان در مجالس‏خود که به یاد اهل بیت‏علیهم السلام تشکیل مى‏دهند، به ذکر نام آنان پرداخته و با تکرارآن، قلب خود را جلا مى‏بخشند.
بزرگان ما نه تنها از نام آن بزرگواران بهره مند مى‏شوند، بلکه به تربتِ درگاه‏آنان نیز تبرّک جسته و دردهاى خود را مداوا مى‏کنند.
مرحوم محدّث قمى مى‏نویسد: مرحوم سید نعمهاللَّه جزائرى در اوایل‏تحصیل بر اثر فقر و احتیاج قادر نبود براى مطالعه چراغ روشن کند؛ از این‏جهت از نور ماه استفاده مى‏کرد. بر اثر کثرت مطالعه در مهتاب، چشمانش‏ضعیف شد. به خاطر نور چشم خود، تربت مقدسه امام حسین‏علیه السلام وخاک‏حرمهاى امامان عراق را به چشم خود مى‏مالید و از برکت آنها نور چشمش ‏زیاد مى ‏شد.
آن گاه مى‏نویسد: من نیز هر گاه چشمم به خاطر زیاد نوشتن ضعف پیدامى‏کند، از خاک حرمهاى ائمه اطهارعلیهم السلام استفاده مى‏کنم و گاهى احادیث واخبار اهل‏بیت‏علیهم السلام را به چشمانم مى‏مالم. بحمداللَّه چشمانم در نهایت روشنى‏است و امیدوارم انشاءاللَّه در دنیا و آخرت چشمم به برکات ایشان روشن باشد.(۱۳)
ادامه دارد…


www.sibtayn.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید