ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

گریه با حال خضوع و خشوع

در کتاب لغت:


[بکاء و بَکی ] در لغت یعنی گریست با صدا و جاری شدن اشک.


خداوند در قرآن (سوره مریم آیه ۵۸) می فرماید: ([اولئک الذین انعم اله علیهم… اذا تتلی علیهم ایات الرحمن خروّا سجداً و بکیا] کسانیکه مورد عنایت خداوند قرار گرفته اند… زمانی که آیات الهی برای ایشان خوانده می شود بر خاک افتاده و در حال سجده گریان هستند). در کتاب المیزان می فرماید: احتمال دارد به خاک افتادن برای سجده با حالت گریه کنایه از کمال خضوع و خشوع باشد زیرا سجده مجسم کننده کمال خضوع، و گریه مجسم کننده کمال خشوع است.
اما روایات در اهمیت گریه با حال خضوع و خشوع و توضیحات ذیل آن احادیث:


گریه جهت خوف و خشوع از خدای متعال:


 1– عـَلِیُّ بـْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ یُونُسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مـَرْوَانَ عـَنْ أَبـِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ شَیْءٍ إِلَّا وَ لَهُ کَیْلٌ وَ وَزْنٌ إِلَّا الدُّمُوعُ فَإِنَّ الْقَطْرَهَ تـُطـْفـِئُ بـِحـَاراً مِنْ نَارٍ فَإِذَا اغْرَوْرَقَتِ الْعَیْنُ بِمَائِهَا لَمْ یَرْهَقْ وَجْهاً قَتَرٌ وَ لَا ذِلَّهٌ فَإِذَا فَاضَتْ حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ وَ لَوْ أَنَّ بَاکِیاً ب
َکَى فِی أُمَّهٍ لَرُحِمُوا
 


حـضـرت صـادق علیه السلام فرمود: هیچ چیزى نیست جز اینکه پیمانه و وزنى دارد جز گریه که یک قطره اش دریائى از آتش را خاموش سازد، و چون چشم باشک خود پر شود (و اشک در آن حـلقـه بـزنـد) آن چـهـره پریشانى و خوارى نبیند، و چون اشک بریزد خدا آنرا بر آتـش دوزخ حـرام کـنـد، و اگـر هر آینه در میان یک امت یک نفر گریان باشد همه آنها مورد ترحم قرار گیرند.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۴، ح۱ </P&g t;

2-عـِدَّهٌ مـِنْ أَصـْحـَابـِنـَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِی جَمِیلَهَ وَ مَنْصُورِ بْنِ یـُونـُسَ عـَنْ مـُحـَمَّدِ بـْنِ مـَرْوَانَ عـَنْ أَبـِی عـَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ عَیْنٍ إِلَّا وَ هِیَ بَاکِیَهٌ یَوْمَ الْقِیَامَهِ إِلَّا عَیْناً بَکَتْ مِنْ خَوْفِ اللَّهِ وَ مَا اغْرَوْرَقَتْ عَیْنٌ بِمَائِهَا مِنْ خَشْیَهِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا حـَرَّمَ اللَّهُ عـَزَّ وَ جـَلَّ سـَائِرَ جَسَدِهِ عَلَى النَّارِ وَ لَا فَاضَتْ عَلَى خَدِّهِ فَرَهِقَ ذَلِکَ الْوَجْهَ قـَتـَرٌ وَ لَا ذِلَّهٌ وَ مـَا مـِنْ شـَیْءٍ إِلَّا وَ لَهُ کـَیْلٌ وَ وَزْنٌ إِلَّا الدَّمْعَهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یُطْفِئُ بـِالْیـَسِیرِ مِنْهَا الْبِحَارَ مِنَ النَّارِ فَلَوْ أَنَّ عَبْداً بَکَى فِی أُمَّهٍ لَرَحِمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ تِلْکَ الْأُمَّهَ بِبُکَاءِ ذَلِکَ الْعَبْدِ 


و نیز آن حضرت علیه السلام فرمود: هیچ چشمى نیست جز اینکه روز قیامت گریان است مـگـر چـشـمـیـکـه از تـرس خـدا گـریـسـتـه بـاشـد، و هـیـچ چشمى نیست که از ترس خداى عـزوجـل بـاشـک خـود پـر شـود جـز ایـنـکـه خداى عزوجل همه آن بدن را با آتش دوزخ حرام گـردانـد، و آن اشک بر گونه اى روان نگردد که گرد پریشانى و خوارى ببیند، و هیچ چـیـزى نـیـسـت جـز ایـنـکـه پـیـمـانـه و وزنـى دارد مـگـر اشـک کـه هـمـانـا خـداى عزوجل به اندکى از آن دریاهائى از آتش را خاموش کند، پس اگر بنده اى در میان یک امتى بگرید خداى عزوجل بخاطر گریه آن بنده بهمه آن امت رحم کند.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۴، ح۲


3-عَنْهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِی حَمْزَهَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَا مِنْ قَطْرَهٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ قَطْرَهِ دُمُوعٍ فِی سَوَادِ اللَّیْلِ مَخَافَهً مِنَ اللَّهِ لَا یُرَادُ بِهَا غَیْرُهُ


حـضـرت بـاقـر (ع) فـرمـود: هـیـچ قطره اى نزد خدا محبوبتر نیست از آن اشکى که در تاریکى شب از ترس خدا بریزد و جز خدا چیز دیگرى بآن
منظور نباشد.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۶، ح۳


4– عـَلِیُّ بـْنُ إِبـْرَاهـِیـمَ عَنْ أَبِیه
ِ عَنِ
ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ یُونُسَ عَنْ صَالِحِ بـْنِ رَزِیـنٍ وَ مـُحـَمَّدِ بـْنِ مـَرْوَانَ وَ غـَیـْرِهـِمـَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ کُلُّ عَیْنٍ بَاکِیَهٌ یَوْمَ الْقِیَامَهِ إِلَّا ثَلَاثَهً عَیْنٌ غُضَّتْ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ وَ عَیْنٌ سَهِرَتْ فِی طَاعَهِ اللَّهِ وَ عَیْنٌ بَکَتْ فِی جَوْفِ اللَّیْلِ مِنْ خَشْیَهِ اللَّهِ


حضرت صادق (ع) فرمود: هر چشمى در روز قیامت گریان است جز سه چشم چشمى که از (دیـدن و نـظـریـه) آنچه خداوند حرام کرده بر هم نهاده شده، و چشمى که در راه اطاعت خداوند بیدارى کشیده، و چشمى که در دل شب از ترس خدا گریسته است.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۶، ح۴


شــرح:
مـجـلسـى (ره) گوید: [عین سهرت ] یعنى بیش از مقدار متعارف و عادت بیدار بوده، و طـاعـت خـدا چـون نـمـاز و تـلاوت قـرآن و دعـا و مـطـالعـه عـلوم دیـنیه و در راه جهاد و حج و زیـارتـهـاى دیـگـر و هـر چـه بـراى خـداى سـبـحـان اطـاعـت بـاشـد شامل شود.


5– ابـْنُ أَبـِی عـُمـَیـْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى مُوسَى ع أَنَّ عِبَادِی لَمْ یَتَقَرَّبُوا إِلَیَّ بِشَیْءٍ أَحَبَّ إِلَیَّ مِنْ ثَلَاثِ خِصَالٍ قَالَ مُوسَى یـَا رَبِّ وَ مـَا هـُنَّ قـَالَ یـَا مـُوسـَى الزُّهـْدُ فـِی الدُّنـْیَا وَ الْوَرَعُ عَنِ الْمَعَاصِی وَ الْبُکَاءُ مِنْ خـَشـْیـَتـِی قَالَ مُوسَى یَا رَبِّ فَمَا لِمَنْ صَنَعَ ذَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ یَا مُوسَى أَمَّا الزَّاهـِدُونَ فـِی الدُّنْیَا فَفِی الْجَنَّهِ وَ أَمَّا الْبَکَّاءُونَ مِنْ خَشْیَتِی فَفِی الرَّفِیعِ الْأَعْلَى لَا یُشَارِکُهُمْ أَحَدٌ وَ أَمَّا الْوَرِعُونَ عَنْ مَعَاصِیَّ فَإِنِّی أُفَتِّشُ النَّاسَ وَ لَا أُفَتِّشُهُمْ


حضرت صادق علیه السلام فرمود: خداى عزوجل به موسى علیه السلام وحى فرمود: که همانا
بـنـدگـان مـن بـه مـن تـقرب نجستند به چیزى که محبوبتر باشد
نزد من از سه خصلت، مـوسـى عـرض کـرد: پـروردگارا آنها کدام است؟ فرمود: زهد درباره دنیا (و بى اعتنائى بـدان و ورع (و پـارسـائى) از نـافـرمـانـیها و معاصى، و گریه از ترس من، موسى عـرض کـرد: پـروردگـارا هـر کـه ایـنـهـا را بـه جـا آورد چـه پـاداشـى دارد؟ خـداى عـزوجـل بـه مـوسـى وحـى کـرد: اى مـوسـى امـا
آنـانکه درباره دنیا زهد ورزیدند در بهشت بـاشـنـد، و امـا آنـانـکـه از تـرس مـن
گـریـه کـنـنـد در بـلندترین منازلند، واحدى در آن منازل با آنها شریک نباشد، و اما آنها که از نافرمانیهاى من بپرهیزند پس من که همه مردم را (در روز قیامت) بازرسى و تفتیش کنم آنها را بازرسى و تفتیش نکنم.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۸، ح۶</SPAN&gt ;


شــرح:


مجلسى (ره) گوید: رفیع اعلى آن مکان بلندى است که در بهشت بلندترین منزلها است، و آن مـسـکـن انـبـیـاء و اولیـاء اسـت، و مـقـصـود از ایـنـکـه (در دسـته سوم) فرمود: آنها را بازرسى و تفتیش نکنم یعنى آنها بى حساب به بهشت روند.


6– مـُحـَمَّدُ بـْنُ یـَحـْیـَى عـَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَنْبَسَهَ الْعَابِدِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنْ لَمْ تَکُنْ بِکَ بُکَاءٌ فَتَبَاکَ


حـضـرت صـادق علیه السلام فـرمود: اگر گریه ندارى خود را به& lt;/SPAN> گریه وادار کن (یا مانند گریه کن بنما).


اصول کافی، ج۶، ص:۵۸، ح۸


7
-عـَلِیُّ بـْنُ إِبـْرَاهـِیـمَ عـَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَهِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ الْبَجَلِیِّ عَنْ أَبـِی عـَبـْدِ اللَّهِ ع قـَالَ إِنْ لَمْ یـَجِئْکَ الْبُکَاءُ فَتَبَاکَ فَإِنْ خَرَجَ مِنْکَ مِثْلُ رَأْسِ الذُّبَابِ فَبَخْ بَخْ


و نیز آن حضرت علیه السلام فرمود: اگر گریه ات نیاید خود را به گریه وادار کـن، پـس اگـر از دیـده ات بـه انـدازه سـرمگسى اشک بیرون آمد پس به به (خوشا بر احوالت).


اصول کافی، ج۶، ص:۶۰، ح۱۱


حالت بکاء جهت دعا نمودن:


1– عـِدَّهٌ مـِنْ أَصـْحـَابـِنـَا عـَنْ أَحـْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قُ
لْتُ
لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَکُونُ أَدْعُو فَأَشْتَهِی الْبُکَاءَ وَ لَا یَجِیئُنِی وَ رُبَّمَا ذَکَرْتُ بَعْضَ مَنْ مَاتَ مِنْ أَهْلِی فَأَرِقُّ وَ أَبْکِی فَهَلْ یَجُوزُ ذَلِکَ فَقَالَ نَعَمْ فَتَذَکَّرْهُمْ فَإِذَا رَقَقْتَ فَابْکِ وَ ادْعُ رَبَّکَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى


اسـحـاق بـن عـمـار گـویـد: بـه حـضـرت صـادق (ع) عـرض کـردم: مـن دعـا مـى کنم و میل دارم گریه (نیز) بکنم ولى گریه ام نمى آید، و بسا بیاد برخى از مردگان خانواده خـودم مـیـافـتـم پـس رقت مى کنم و گریه کنم آیا این کار درست است؟ فرمود: آرى آنها را بـیـاد آور و چـون رقـت کـردى گـریـه کـن و پـروردگـار تـبـارک و تـعـالى را بخوان (و بدرگاهش دعا کن).


اصول کافی، ج۶، ص:۵۸، ح۷


2-عـَنـْهُ عـَنِ ابـْنِ فَضَّالٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ سَعِیدِ بْنِ یَسَارٍ بَیَّاعِ السَّابِرِیِّ قـَالَ قـُلْتُ لِأَبـِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِنِّی أَتَبَاکَى فِی الدُّعَاءِ وَ لَیْسَ لِی بُکَاءٌ قَالَ نَعَمْ وَ لَوْ مِثْلَ رَأْسِ الذُّبَابِ


سـعـیـدیـن یـسـار گـویـد: ب
ـه حـضـرت صـادق عـرض کـردم:
مـن در حـال دعـا خـود را بـه گـریـه وادار کـنم اگر چه گریه ندارم؟ فرمود: آرى گر چه به اندازه سرمگسى باشد.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۸، ح۹


3-عـَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَهَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لِأَبـِی بـَصـِیـرٍ إِنْ خِفْتَ أَمْراً یَکُونُ أَوْ حَاجَهً تُرِیدُهَا فَابْدَأْ بِاللَّهِ وَ مَجِّدْهُ وَ أَثْنِ عَلَیْهِ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ وَ صَلِّ عَلَى النَّبِیِّ ص وَ سَلْ حَاجَتَکَ وَ تَبَاکَ وَ لَوْ مِثْلَ رَأْسِ الذُّبَابِ إِنَّ أَبِی ع کَانَ یَقُولُ إِنَّ أَقْرَبَ مَا یَکُونُ الْعَبْدُ مِنَ الرَّبِّ عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ سَاجِدٌ بَاکٍ


على بن اءبى حمزه گوید: حضرت صادق علیه السلام باءبى بصیر فرمود: اگر از وقوع چـیـزى تـرس داشـتـى یـا حـاجـتـى خـواستى بنام خدا (دعا را) آغاز کن، و او را تمجید کن و ستایشش کن چنانچه شایسته آن است، و بر پیغمبر صلى اللّه علیه و آله صلوات بفرست و حـاجـت خـود را بـخواه و خود را به گریه وادار کن اگر چه
به اندازه سرمگسى باشد، هـمـانـا پـدرم هـمـیـشـه مـى فـرمـود
: نـزدیـکـتـریـن حـالى کـه بـنـده بـه پـروردگـار عزوجل دارد آنزمانى است که در سجده باشد و گریان.


اصول کافی، ج۶، ص:۶۰، ح۱۰


4-عـِدَّهٌ مـِنْ أَصـْحـَابـِنـَا عـَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سَیْفِ بْنِ عـَمـِیـرَهَ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الرَّغْبَهُ أَنْ تَسْتَقْبِلَ بِبَطْنِ کَفَّیْکَ إِلَى السَّمـَاءِ وَ الرَّهـْبـَهُ أَنْ تـَجـْعـَلَ ظـَهـْرَ کـَفَّیـْکَ إِلَى السَّمـَاءِ وَ قـَوْلُهُ وَ تـَبـَتَّلْ إِلَیـْهِ تـَبـْتـِیـلًا قـَالَ الدُّعـَاءُ بـِإِصْبَعٍ وَاحِدَهٍ تُشِیرُ بِهَا وَ التَّضَرُّعُ تُشِیرُ بِإِصْبَعَیْکَ وَ تُحَرِّکُهُمَا وَ الِابْتِهَالُ رَفْعُ الْیَدَیْنِ وَ تَمُدُّهُمَا وَ ذَلِکَ عِنْدَ الدَّمْعَهِ ثُمَّ ادْعُ


ابـو اسـحـاق گـویـد: حـضـرت صـادق علیه السلام فـرمود: رغبت آن است که کف دو دست خود را بـسـوى آسـمـان بـدارى، و رهـبـت آن اسـت که پشت دستهایت را بسوى آسمان بدارى. و در گـفـتـار خـداى عـزوجـل: تـبـتـل الیـه تـبـتـیـلا] فـرمـود: تبتل: دعا کردن بیک انگشت اسست که بدانم اشاره کنى، و تضر علیه السلام این است که بـا دو. انـگـشـت اشـاره کـنـى و آنـدو را حـرکـت دهـى، و ابتهال: بالا بردن هر دو دست است و اینکه آنها را بکشى، و این موقع اشک ریختن است، و
سپس دعا کن.


اصول کافی، ج۶، ص:۴۸، ح۱


شــرح:
مـجـلسـى (ره) گـویـد: در ایـن خـبـر و نـظـائر آن در مـعـنـاى رغـبـت دو احتمال است:
اول: ایـنـکه معنى این باشد که اگر در حال دعا شوق و امید بر او غالب شد سزاوار است که دو کف دستهاى خود را به آسمان باز دارد که گویا مى خواهد رحمت خدا را دریافت کند، و اگـر تـرس و بـیـم بر او غالب آمد از اینکه دعایش به اجابت رسد پشت دو دست را به آسـمـان کـنـد کـنایه از اینکه به خاطر بسیارى گناه سزاوار حرمان است اگر چه مقتضاى کرم وجود خداوند فضل و احسان به اوست.
دوم: مـعـنـى ایـن بـاشـد کـه اگر براى سودى دعا مى کند سزاوار است دو کف را به طرف آسـمـان بردارد، و اگر دعا براى دفع زیانى است که از آمدن آن ترسان است پشت دستها را بـه آسـمـان کند که گویا آن را دفع مى کند.. تا اینکه گوید: و طبرس
ى گفته است: تـبـتـل بـه مـعـنـى انـقـطـال بـه درگـاه خـدا اسـت بـراى عـبـادت، و اخـلاص عمل براى او واصل آن از [بتل الشى ء] به معنى بریدن و قطع کردن آن است و از این رو فـاطـمـه (عـلیـه السـلام) را بـتول گفتند: چون با عبادت خدا از دیگران بریده بود، سـپـس مـجـلسـى (ره) گـویـد: مـحـتنل است معناى حدیث این باشد که این قسم بهترین اقسام تـبـتـلى اسـت کـه خـداوند فرموده، و اشاره با انگشت ممکن است اشاره به بلندى و پستى بـاشـد، و حرکت دادن انگشتان اشاره به چپ و راست باشد، و گفته شده: بلندى و پستى اشاره به اینست که پروردگارا نمیدانم آیا مرا بلند گردانیده یا پست کرده اى، و حرکت دادن بـه چـپ و راست اشاره بدان است که نمى دانم آیا از اصحاب یمین هستم یا از اصحاب شمال.


5-مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ جـ
َمـِیعاً
عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی خَالِدٍ عَنْ مَرْوَکٍ بَیَّاعِ اللُّؤْلُؤِ عـَمَّنْ ذَکـَرَهُ عـَنْ أَبـِی عـَبـْدِ اللَّهِ ع قَالَ ذَکَرَ الرَّغْبَهَ وَ أَبْرَزَ بَاطِنَ رَاحَتَیْهِ إِلَى السَّمَاءِ وَ هـَکـَذَا الرَّهـْبـَهُ وَ جـَعَلَ ظَهْرَ کَفَّیْهِ إِلَى السَّمَاءِ وَ هَکَذَا التَّضَرُّعُ وَ حَرَّکَ أَصَابِعَهُ یَمِیناً وَ شـِمـَالًا وَ هـَکـَذَا التَّبـَتُّلُ وَ یَرْفَعُ أَصَابِعَهُ مَرَّهً وَ یَضَعُهَا مَرَّهً وَ هَکَذَا الِابْتِهَالُ وَ مَدَّ یَدَهُ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ إِلَى الْقِبْلَهِ وَ لَا یَبْتَهِلُ حَتَّى تَجْرِیَ الدَّمْعَهُ


حـضـرت صـادق (ع) رغـبـت را ذکـر کرد و درون دو کف خود را به طرف آسمان باز کرد (یـعـنـى رغـبـت چنین است) و اما رهبت چنین است: و پشت دو دست را به طرف آسمان کرد، و اما تـضـرع چـنـیـن اسـت: و انـگـشـتـانـش را بـر اسـت و چـپ گـردانـیـد، و تـبـتـل چـنـیـن اسـت: و انـگـشـتـانـش را بـالا مـى بـرد و پـائیـن مـى آورد، و ابـتـهـال چـنـیـن اسـت: و دسـت خـود را تـا بـرابـر رویـش بـه جـانـب قـبله کشید (فرمود) و ابتهال نباشد تا اشک روان شود.


اصول کافی، ج۶، ص:۵۰، ح۳


http://emamemobin.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید