ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

شرط کامل بودن نماز از منظر امیرالمؤمنین علیه السلام

آگاهی از اسرار نماز به همان میزان از اهمیت و ارجمندی برخوردار است و برای اثربخشی بیشتر نماز، دانستن این اسرار، ضروری و بایسته است، اینک به ابعاد دیگری از این نکته اشاره می‌کنیم.[۱]



*پای درس امیرالمؤمنین(ع)


جابربن عبدالله انصاری می گوید: حضرت علی(ع) به شخصی فرمودند: ‌ای مرد، آیا تأویل نماز را می‌شناسی؟ عرض کرد: آقای من، آیا نماز تأویلی جز عبادت دارد؟ حضرت فرمودند: آری، به خدا سوگند… تأویل و تفسیر دارد و همه اینها نشانه تعبّد و بندگی است، مرد گفت: اینها را به من بیاموز، آن جناب بعد از بیان تأویل اجزای مختلف نماز فرمودند: «من لم یعلم تأویل صلاته هکذا فهی خداج، أی ناقصه»؛ کسی که تأویل نمازش را این گونه نداند، نمازش کمبود دارد و ناقص است. [۲]

*ظرافت های معن
وی نماز


همان گونه که پیش از گفته شد، آگاهی از اسرار و ظرافت های معنوی نماز، باعث تکمیل نماز و به بار نشستن مقصود اصلی از نماز است. اما منظور از اسرار نماز چیست؟ آیا اسرار همان آداب نماز است؟ آیا بین اسرار، آداب و حکمت های نماز تفاوت وجود دارد؟

برای دستیابی به پاسخ این پرسش ها، لازم است نگاهی به معنای هریک از این اینها داشته باشیم.

الف: سرّ: [۳] در لغت به معنای پنهان کردن مطلبی در دل است[۴] و در اصطلاح، «سرّ» چیزی است که به عالم ملکوت و برتر از آن بر می‌گردد، یعنی به درون و باطن عبادت مربوط می‌شود [و از آن تعبیر به راز، غیب، ملکوت، نهان، باطن، گنجینه و… می-شود] و آن درجاتی دارد که به درجه خاص از نهان (راز) نمی‌توان دست یافت، جز به وسیله کرداری که با حکمت و آداب معادل باشد.

ب: حکمت: هدف، فایده و نتیجه‌ای است که برآن عبادت (نماز) مترتب می‌شود، از قبیل عروج،[۵]نجات از ناشکیبایی و آرامش[۶] و… که آن هم درجاتی دارد.

ج: ادب (آداب): مسایلی است که به اوصاف و احوال نمازگزار بازگشت می‌کند، یعنی، آداب وظیفه کسی است که نماز می-گزارد، مثل اینکه باید حضور و خشوع قلب و خشوع قالب داشته باشد، پیوسته در ذکر باشد و خالص شده و از توجه به غیر معبود خود را حفظ کند و همچنین سایر صفات ظاهری معهود (لباس و مکان  و…) را مراعات کند.[۶]

*نتیجه گیری بحث


با توجه به آنچه گفته شد، این سؤال مطرح می شود که چه ر
ابطه ای بین اینها وجود دارد؟ آیا اسرار نماز همان حکمت‌ها و آداب هستند؟ در پاسخ باید گفت: اولاً آداب، مقدمه حکمت (آثار) و اسرار است و ثانیأ آثار، هدف متوسط نماز و اسرار هدف عالی و نهایی آن هست، پس آداب، علت زمینه ساز برای نیل به اهداف مذکور است، شاید علّت اینکه غالب کتبی که تحت عنوان اسرار نوشته شده، آمیخته به آداب و آثار نماز است، همین امر باشد.


*پی‌نوشت‌ها:
[۱]. مرکز تخصصی نماز به عنوان یکی از نهادهای پاسخگو به سؤال‌های نماز، از طریق پست الکترونیکی porseshnamaz@yahoo.comآدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسکریپت دارید ، سایت اینترنتی http://namazportal.ir&l t;/SPAN>، شماره پیامک ۳۰۰۰۴۱۴۵ و شماره تلفن ۰۲۵۱۷۷۴۰۹۲۰ به پرسش‌های علاقه‌مندان پاسخ می‌گوید.
[۲].بحارالانوار، ۸۱/۲۵۴.
[۳].«سرّ» در مقابل «عَلَن» قرار دارد، آن گونه که «غیب» در مقابل «شهادت» است و آن بر دو قسم است:  الف: راز محض (رازی که هیچ گاه آشکار نمی‌شود) مانند غیب مطلق، ب: راز مقید (رازی که امکان آشکار شدن را داراست) مانند غیب مضاف.
[۴].راغب اصفهانی، مفردات، ص۴۰۴.
[۵].«الصلوه معراج المؤمن» مصطفوی، ترجمه مصباح الشریعه، ص۵۴.
[۶].از یک طرف فرمود: «أقم الصلاه لِذِکری» (طه: ۱۴) نماز را برای یاد من به پا دار، و از طرف دیگر می¬فرماید: «الا بذکر الله تطمئنّ القلوب» (رعد: ۲۸) آگاه باشید که به یاد من است که به آرامش می¬رسید، یعنی نتیجه و ثمره¬ی نماز آرامش است.
[۷]. آیت‌الله جوادی آملی، رازهای نماز، ص ۳۰ـ۱۸.


http://mohsenzade.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید