ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

زیارت از دیدگاه صادق آل محمد صلی الله علیه و آله

زیارت از دیدگاه صادق آل محمد

آشنایی با پیشوایان اسلام و نوع نگاه و بینش آنان به مسائل گوناگون از ضرورت‌های زندگی اسلامی است. زمانی که دغدغه‌هایی ذهنی و رفتاری برای پیروان دین مبین اسلام در بازه‌های مختلف سنی و موقعیتی ایجاد می‌شود، بزرگ‌ترین راه رفع شبهات و دست یافتن به حقایق، تأسی به یادگار‌های به‌جا مانده از رسول مکرم اسلام، حضرت محمد مصطفی(ص) است.

 

آشنایی با پیشوایان اسلام و نوع نگاه و بینش آنان به مسائل گوناگون از ضرورت‌های زندگی اسلامی است. زمانی که دغدغه‌هایی ذهنی و رفتاری برای پیروان دین مبین اسلام در بازه‌های مختلف سنی و موقعیتی ایجاد می‌شود، بزرگ‌ترین راه رفع شبهات و دست یافتن به حقایق، تأسی به یادگار‌های به‌جا مانده از رسول مکرم اسلام، حضرت محمد مصطفی(ص) است.

 

دوره‌ امامت امام صادق(ع) از مهم‌ترین ادوار تاریخ اسلام به لحاظ هجمه‌های فرهنگی بیگانه بوده است. ایشان که ادامه‌دهنده‌ راه علمی پدر بزرگوارش بودند، با ترویج دانش ستون‌هایی برای دانش بشری بنیان گذاشتند که تا ابد پابرجا می‌مانند.

 

اکنون که در انتظار ایام پربرکت دهه‌ کرامت رضوی هستیم، خوب است دیدگاه بنیان‌گذار مکتب جعفری و مدافع و مبلّغ مذهب شیعی را درباره‌ زیارت و ابعاد آن بیشتر و بهتر بدانیم.

 

زیارت، تجدید پیمان و تلنگری است برای جلوگیری از انقطاع ارتباط با اولیای الهی در زمانی که آن‌ها در قید حیات دنیوی نیستند و حجت الهی نیز در غیبت است، اگرچه حیات، آن‌ها را محصور خود نکرده است. در زیارت که ارتباطی معنوی با امام و پیشواست، شناختن اوصاف و ویژگی‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است که حذر از آن به‌ویژه از ر
وی عمد با به‌جا نیاوردن حق زیارت و آداب آن برابری می‌کند و شناخت ابعاد آن از طریق کلام پیشوایان دین امکان‌پذیر است.

 

امام رضا(ع) در این‌باره می‌فرمایند «برای هر امام و پیشوای بر حقی، بر گردن دوستان و پیروانش حق و تعهدی است و از آثار عمل به تعهد و ادای حق، زیارت مرقد ایشان است»؛ پس هرکس از روی علاقه و پس از پذیرش آئین او، به زیارت قبور انبیا و امامان بشتابد، بدون شک در روز رستاخیز، آن‌ها شفیع او خواهند بود.

 

امام صادق(ع) نیز مانند معصومین دیگر در سخنان خود اشارات صریحی به آداب زیارت و فضیلت آن دارند. ایشان این حق را که شناخت آن اهمیت ویژه‌ای دارد، به روشنی توضیح داده و می‌فرمایند «یکی از فرزندان من در شهر طوس، در سرزمین خراسان، کشته خواهد شد، هرکس او را زیارت کند و حق او را بشناسد، روز قیامت خودم دست او را خواهم گرفت و روانه‌ بهشتش خواهم کرد، گرچه از اهل گناه کبیره باشد». از ایشان پرسیدند: شناخت حق آن حضرت یعنی چه؟ و ایشان این‌گونه پاسخ گفتند «یعنی بداند که او امام و حجت خداست و اطاعت از او واجب است که غریب و شهید است». ایشان در مورد زیارت پدران خود به‌ویژه امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع) نیز توصیه‌هایی فرموده‌اند که در اینجا از اشاره به آن‌ها می‌پرهیزیم
و به‌طور کلی توصیه‌های آن حضرت را درباره‌ امر زیارت بررسی می‌کنیم.

 

غسل، طهارتی جسمی است که صفای روحی و معنوی را به همراه می‌آورد؛ چراکه همراه با نیت، ذکر خدا و دعاست و تنها شستن نیست، همانند وضو که صرف شستن صورت و دست‌ها نیست. نورانیت و آثار معنوی و روحی آن در پناه توجه و قصد قربت و عبادت فراهم می‌شود. وضو به عنوان مقدمه‌ نماز و غسل به عنوان مقدمه‌ای برای زیارت است.

 

از آنجایی که دین اسلام دین کامل و جامعی است و همه‌ ابعاد زندگی دنیوی و اخروی آدمی را در نظر دارد، باید توجه داشت که در غسل زیارت ابعاد دیگری نیز مد نظر است. غسل زیارت، گامی برای ایجاد فضای مطلوب‌تر در اماکن زیارتی و در مجموعه‌های زائرمحور است. ادب تشرف به محضر شخصیتی والا ایجاب می‌کند که دیدار‌کننده با بهترین لباس و نیکوترین هیئت و با آراستگی کامل برای زیارت حاضر شود تا ادای احترام کرده باشد. غسل پیش از زیارت، تأمین‌کننده اهداف زندگی اجتماعی نیز است.

 

امام صادق(ع) نیز غسل هنگام دیدار هر امام را مصداقی از آراستگی هنگام عبادت یا حضور در عبادت‌گاه به شمار می‌آورده و آن‌را برای زائران، درس تمیزی و خوش‌بویی و ادب ظاهری معرفی می‌کرده‌اند.

 

از آنجا که حالت روحی و جسمی و نیز ظاهر و باطن در یکدیگر تأثیر متقابل دارند، نوع لباس و وضع ظاهری زائر در پدید آمدن حال مناسب روحی و ایجاد نشاط معنوی مؤثر است. لباس تمیز و نو هم اثر روحی را دارد. به‌علاوه، بخشی از حرمت‌گذاری به شخصیتی که به دیدارش می‌رویم، در آراستگی ظاهر و مرتب و معطر بودن لباس و سر و وضع جلوه می‌کند. امام جعفر صادق(ع) به صفوان سفارش کرده‌اند «هر گاه اراده‌ زیارت کردی، غسل کن، دو جامه‌ تمیز و شسته شده‌ات را بپوش، عطر بزن و با بوی خوش به زیارت برو».

 

آرامش و وقار ظاهری، نشان طمأنینه‌ درونی و رفتار شتاب‌زده، نشانه‌‌‌ باطنی آشفته و نابسامان است. در توصیه‌ مربوط به زیارت آمده است: با وقار و آرامش راه بروید، قدم‌ها را کوتاه بردارید، حالت طمأنینه داشته باشید و با حالت ذکر و تسبیح و تکبیر، وارد حرم و مزار شوید. این مسائل جهات شکلی و آداب ظاهری است که در باطن و درون زائر نیز اثر می‌گذارد.

 

صفوان جمال نقل می‌کند که با امام صادق(ع) هم‌سفر بود. به کوفه که رسیدند، امام دستور داد تا مرکب را بخوابانند و فرمود: این‌جا قبر جدم امیرمؤمنان(ع) است. سپس حضرت غسل کرد، لباس دیگری پوشید، به طرف تپه‌ای که قبر حضرت علی(ع) آن‌جا بود، راه افتاد و به صفوان گفت «تو هم مثل من عمل کن. گام‌هایت را کوچک بردار، نگاهت را به طرف پائین بگیر و متواضعانه راه برو».

 

همچنین از آداب زیارت خضوع و خشوع است. خشوع، حالتی قلبی و درونی است که از معرفت و محبت به یک مقام و شخصیت در دل ایجاد می‌شود. تأثیر عظمت او در قلب، حالتی پدید می‌آورد که رعایت احترام در ظاهر را در پی دارد حتی نوع ایستادن، نشستن، نگاه کردن، سخن گفتن، وارد و خارج شدن، همگی تحت تأثیر آن حالت درونی است. پس خشوع قلبی، خضوع اعضا و جوارح را پدید می‌آورد و تأثیر ویژه‌ خود را می‌گذارد.

 

از آدابی که برای زیارت مضاجع منوره‌ ائمه‌ معصومین(ع) بیان شده؛ گفتن تکبیر و خواندن اذن دخول هنگام تشرف است. یاد خدا و حمد و ستایش او نوعی توجه به صفت جلال خداوندی است. اذن دخول، اجازه گرفتن از باری‌تعالی برای قدم گذاشتن در حریم ملکوتی ولی اوست. هم یادآور اصل توحید و توجه قلبی به معرفت الهی و هم گواهی بر اعتقاد راسخ شیعه به شفاعت ائمه‌ اطهار(ع). در آیه‌ ۵۳
سوره‌ احزاب نیز مستندی برای تأکید بر خواندن اذن دخول و با ادب خاص وارد شدن وجود دارد که مضمون آن چنین است «یا یها الذّین آمنوا لا تَدخُلوا بُیوتَ النّبی اِلاّ اَنْ یؤَذنَ لَکم».

 

www.iqna.ir

صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه

کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor

 

زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد. زیارت از دیدگاه صادق آل محمد
به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید