بورس بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام/۱

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print

علی صالح آبادی*


چکیده :


بورس بازی فعالیتی است که بورس باز دارایی سهام را بدون قصد نگهداری و با پذیرش ریسک خریداری کرده و به دنبال کسب سود از مابه التفاوت قیمت در کوتاهترین زمان ممکن می باشد. در این مقاله ضمن بررسی ماهیت بورس بازی و شقوق مختلف آن، مسائل فقهی و شرعی مربوط به بورس بازی تحلیل گردیده و جواز عملیات بورس بازی در صورتی که در چارچوب معاملات اسلامی صورت پذیرد تأیید گردیده است.


مقدمه:


بورس بازی [۱] از نظر لغوی به معانیتأمل، تصور، حدس وگمان، پیش بینی قمار و سفته بازیآمده است[۲]


بورس بازی از نظر اصطلاحی به خطر انداختن کالا یا سرمایه در مواجهه با یک عدم اطمینان است که تصمیم گیری در شرایط حدس و گمان صورت می گیرد.


در این اصطلاح بورس بازی نوعی فعالیت اقتصادی است که به هدف دستیابی به سود از طریق پیش بینی تغییرات قیمت سهام انجام می شود. انگیزه اصلی بورس بازان کسب سود به هر طریق ممکن&lt ;/SPAN> است.


پر واضح است که درجه ای از بورس بازی در تمامی تصمیمات انسانی وارد می شود. در این صورت هر تصمیم در شرایط ریسکی بورس بازی محض نبوده و شریعت اسلامی با آن مخالف نیست.


در< /SPAN> این مقاله ضمن بررسی جنبه های & lt;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” lang=AR-SA>مختلف بورس بازی، مسائل فقهی و شرعی آن مطرح شده و موارد مجاز و غیرمجاز بورس بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام مورد مطالعه قرار می گیرد.


بررسی ماهیت بورس بازی:


بورس باز دارایی را بدون قصد نگهداری با پذیرش ریسک خریداری کرده و به دنبال کسب سود از مابه التفاوت قیمت در کوتاهترین زمان ممکن می باشد. بر اساس پذیرش درجه و نوع ریسک و قصد خرید سهام و اعمالی که جهت کسب سود انجام می دهند می توان&l t;SPAN dir=ltr> میان بورس بازی اعتراض آمیز و غیر اعتراض آمیز تمییز قائل شد. در این مقاله منظور از بورس بازی اعتراض آمیز نوعی از بورس بازی است که با شریعت اسلامی سازگار نیست وبورس بازی غیر اعتراض آمیزآن نوع از بورس بازی است که با شریعت اسلامی مطابقت دارد.


سرمایه گذاران در بازار سهام را می توان به&lt ;/SPAN> دو گروه بزرگ تقسیم نمود. (Samuelson, 1958,p428)


دسته اول سرمایه گذارانی هستند که بعد از بررسی دقیق توانایی مالی شرکتها بر اساس اطلاعات قابل اعتماد درخصوص فاکتورهای اساسی شامل دارایی ها و عملکرد شرکت سرمایه گذاری می کنند. این نوع سرمایه گذاری را بورس که در مجموع برای رشد اقتصادی کشورمفید است. بازی منطقی و عقلایی می < SPAN style="LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt" lang=AR-SA>نامند(Man, 1993, p. p18-20)


در ادبیات مالی این دسته از معامله گران را در بازار سهام سرمایه گذاران می گویند و ما نیز این نوع فعالیت
را سرمایه گذاری می نامیم. دسته دوم کسانی هستند که درصدد کسب سود سریع و آسان و بدون زحمت هستند بواسطه این شیوه رفتار، بعضی مواقع سود می برند بعضی وقتها نیز متحمل زیان می شوند. (ساموئلسون نام این گروه را ناظرین روز به روز و ساعت به ساعت بازار سهام می نامد( ( ۹ایندسته می فروشند و می خرند و یا بر عکس و در این فرآیند خرید و فروش که باعث حرکت بازار می شود هیچگونه مطالعه یا تحلیلی در خصوص سهام شرکتی که سهام آن را خرید و فروش می کنند انجام نمی دهند. حداکثر کاری که این افراد انجام می دهند بررسی و مطالعه روند تغییر قیمتها و تمایل بازار می باشد. بعضی مواقع نیز پایه و اساس تصمیم گیری آنها که این دسته در مقایسه با جهت خرید و فروش سهام شایعات فراگیر بازارمی باشد. سرمایه گذاری، بورس
بازی کورکورانه نامیده می شود.


واقعیت بازار سهام مدرن این است که میزان بورس بازی کورکورانه بیشتر از بورس بازی منطقی است و این نوع بورس بعضی وقتها در معاملات پیچیده تر قضاوت بورس بازانه (Khan, opcit, pp87– بازی در بازارمسلط است. ( ۸از (Samuelson, 1958,p تحت تأثیر< /SPAN> شانس که نوع خاص از قمار بازی می باشد قرار دارد. ( ۴۲۹


البته این امر به (Simpson) توصیف این نوع بورس بازی به قمار بازی تجاری منطقی می باشد (Cobbett) نظر موفقیت روی اعداد مطلق و تکرار معاملات بستگی دارد. بنابراین بورس بازان سهام خود را برای کوتاهترین زمان ممکن نگهداری می نمایند. هر چه تعداد معاملات بیشتر باشد فرصت بیشتری برای کسب سود فراهم می شود به شرط اینکه بورس بازی اساس روند تغییر قیمت و به صورت دقیق انجام شود. اگر چه ممکن است نوسان قیمت خیلی کم باشد. اما تکرار فرآیند خرید و فروش عامل اصلی کسب منفعت برای بورس بازان است


5) خرید فوری و به موقع سهم در زمانیکه قیمتها پایین هستند و فروش سریع هنگامی که قیمتها&lt ;SPAN dir=ltr> در حال نزول هستند و تکرار این فرآیند برای همیشه رمز موفقیت بورس بازان است. اگر قانونی برای راهنمایی در خصوص این نوع شیوه تجارت وجود داشته باشد قوانین آن بسیار کم و محدود است،که به شرایط زمانی، موقعیت مربوطه، خلق و خوی شخص، دقت بورس بازان، چگونگی برداشت ایشان از روند بستگی دارد اصل کلی بورس بازان&lt ;SPAN dir=ltr> می گوید: بیایید سود ببریم و حتی&l t;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> الامکان در فاصله زمانی کوتاه هم این سود را ببریم هر چند که سود حاصله سود زیادی نباشد اما در مجموع هدف ایشان که کسب سود کم ولی سریع(در فواصل زمانی کوتاه) می باشد بهتر از کسب یک بار سود زیاد بعد از گذشت زمانی طولانی می باشد.


بنابراین بورس بازان می بایستی بصورت فعال و پیوسته مشغول خرید و فروش سهام باشند. بورس بازان هر آنچه که دارند را می فروشند، اما علاوه بر آن گواهی سهام دیگران را نیز قرض می گیرند تا به سود حاصل از پیش بینی تغییر قیمت سهام جامه عمل بپوشانند. این کار نه تنها در هنگام بالا رفتن قیمت سهام بلکه در هنگام سقوط قیمتها در اصلاح بازار در هنگامی که بازار روند نزولی دارد نیز انجام می گیرد. شایان ذکر است از آنجا که سود< /SPAN> بورس بازان از تفاوت قیمت زمان خرید و زمان فروش بدست می آید آنها به سود تقسیم شده شرکت(سود تجاری که توسط شرکت فروشنده سهام پرداخت می شود) توجهی نمی کنند تا وقتی که قیمت سهام تغییر کند و این قیمت برای بورس بازی مورد داشته باشد آنها به سرعت اقدام به فروش سهام می کنند. هدف اصلی &lt ;/SPAN>این نوع بورس بازی بدست آوردن سود بدون هیچگونه قصد سرمایه گذاری می باشد سود حاصل از نوسانات قیمت این سود که از این طریق کسب می شود سود تجاری یا همان (Capital Gain) سرمایه نامیده
می شود که با سودی کهمقصود سرمایه گذار واقعی بوده و متفاوت است. هدف از مشارکت بورس بازان در بازار سرمایه (Business Gain) سود تقسیم شده پویا کردن بیشتر بازار و افزایش قدرت نقد شوندگی سهام می باشد. بنابراین گفته می شود که بورس بازان تنها و تنها در پی کسب سود حاصل &lt ;/SPAN>از نوسان قیمتها، خرید و فروش چیزهایی که نه می توانند آنها را مصرف کنند و نه می توانند در تجارت خود از آن استفاده کنند و برای انجام آن هیچ کا
ری
انجام نداده اند و هیچ ارزشی به آن نیفزوده اند می باشند. ( ۲۰۸(Salamon, 2000, pp 103– بورس بازی و بحرانهای مالی ( ۱۲۶


نقش بورس بازی در تاریخ بحرانهای مالی و رکود بازار مورد قبول همگان است و می توان سابقه آن را در اوایل قرن مطالعات وسیعی در خصوص تاریخ بحرانهای مالی و ارتباط این (Kindleberger) هفدهم جستجو کرد. کیندلبرگر بحرانها با فعالیت بورس بازی انجام داده است. هر چند که عوامل عدیده ای باعث بروز این گونه بحرانها می شوند اما بدون شک بورس بازی جزء یکی از مهمترین آنها می باشد. در ادامه مقاله بمنظور روشن شدن بیشتر این مطلب بحرانهای مالی بورس اوراق بهادار نیویورک
در سال ۱۹۲۹ و بحران مالی اخیر مالزی را مورد بررسی قرار می دهیم.


(NYSE) -1 بحران مالی بورس اوراق بهادارنیویورک


سقوط اقتصاد ایالات&lt ;SPAN dir=ltr> متحده دردهه ۱۹۳۰ بدنبال بحران مالی بورس اوراق بهادار نیویورک به وقوع پیوست. این بحران& lt;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> اقتصادی، جهان را تحت تأثیر خود قرار داد و بیشترین ضربه را برکشورهای کوچکتر و کمتر توسعه یافته وارد نمود. کشورهایی که اقتصاد آنها مبتنی بر مواد اولیه بود با کاهش شدید قیمت محصولات خود مواجه شدند در حالیکه کشورهای صنعتی با نرخ های بیکاری دست به گریبان گردیدند. علت اصلی بحران مالی بورس نیویورک غیر قابل کنترل بودن و متغیر بودن قیمت سهام این بازار بود که بواسطه فعالیت بورس بازی ایجاد شده بود. در یک زمان کوتاه قیمت سهام معامله شده به حداکثر میزان خود می رسید و سپس به گونه ای غیر قابل انتظار و در زمانی بسیار کوتاه ۳۶ %سقوط کرد. دوباره بین ( قیمت شکسته می شد. شاخص بورس نیویورک در مرحله اول این رکود(سال ۱۹۲۹ سالهای ۱۹۳۰ و ۱۹۳۲ بعد از اینکه سهام نیمی از ارزش از دست رفته خود در مرحله اول را بازیافتند ۸۰ % دیگر نیز سقوط کرد. با اینحال بدترین دوره سال ۱۹۳۳ بود زمانیکه بیش از سه سال درآمد ملی آمریکا به نصف&l t;/SPAN> کاهش یافت، نرخ سرمایه گذاری به گونه ای کاهش یافت که نرخ سرمایه گذاری خالص منفی شد، از هر سه کارگر یک نفر بیکار شد و تمام سیستم بانکی سقوط کرد. وضعیت بازار سهام قبل از سقوط بازار بورس& lt;SPAN dir=ltr> نیویورک بسیار مغشوش و نابسامان بود. سرمایه گذاران< SPAN dir=ltr> همچون بورس بازان هر آنچه که در بازار بود را می خریدند که همین امر باعث افزایش شدید قیمت سهام می شد. بعد از آن وقتی که قیمتها به اوج خود رسید هزاران سرمایه گذار خصوصاً سرمایه گذاران جزء و بورس بازان هنوز مشتاق خرید بازار بودند. در حالیکه بورس بازان قدر و حرفه ای قبلاً شروع به& lt;/SPAN> فروش سهام خود کرده بودند. آنها به قیمت&l t;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> از دست رفتن سرمایه بورس بازان کوچک و سرمایه گذاران، سود قابل توجهی را کسب کردند. سرمایه گذاران و بورس بازان خرد اولین قربانیان ویرانی حاصله بودند و بورس اوراق بهادار نیویورک دچار هرج و مرج و از هم
پاشیدگی شد میلیونها دلار در این& lt;/SPAN> حادثه اقتصادی غم انگیز اوایل قرن بیستم & lt;/SPAN>از دست رفت. شکست اقتصاد آمریکا در طول این دوره نه تنها بورس بازان و قماربازان را تحت تأثیر خود قرار داد بلکه میلیونها ۱۹۳۳ تحت تأثیر این حادثه قرار گرفتند. ساموئلسون می گوید: – نفر از سرمایه گذاران کوچک نیز در سال ۱۹۲۹هر ماه میلیاردها دلار از ارزش اوراق بهادار از
بین
رفت که نه تنها سرمایه قمار بازان(حاصل از فعالیت بورس بازی) را از بین برد بلکه سرمایه زنان بیوه ای را که به امید کسب درآمدی ثابت پول خود را در این بازار سرمایه گذاری کرده بودند را نیز تلف کرد. سهام خوبی همچون سهام فولاد ایالات متحده از حداکثر ۲۶۱ دلار در سال ۱۹۲۹ به حداقل ۲۱ دلاردر سال ۱۹۳۲ رسید. این در حالی بود که سهامی که از قدرت بالایی برخوردار نبودند از تابلو بکلی حذف شدند.


همانطور که مورد توافق اقتصاددانان قرار گرفت مهمترین علت این بحران فعالیت بورس بازی بوده است که در آن زمان کنترلبازار بورس نیویورک را در دست گرفته بود و باعث سقوط این بازار شد.


بورس بازی باعث نوسان غیر منطقی و آشفته قیمت سهام گردید. به گونه ای که طی چند روز قیمت سهام به اوج خود می & lt;/SPAN>رسید و سپس ناگهان به پایین ترین حد خود نزول میکرد. در پی این تجربه تلخ به فعالیت بورس بازان در بازار می گوید: از سال ۱۹۲۹ به بعد قوانین زیادی برای صادقانه تر&lt ;/SPAN> (Galbraith) سهام توجه بیشتری شد. گالبریت کردن بورس بازی در بازار سهام تصویب کرده ایم و امید می رود که این قوانین بتواند موثر واقع شوند.


-2 بورس بازی و بحران مالی< SPAN dir=ltr> مالزی:


در بسیاری از بحرانهای اقتصادی گذشته نقش بورس بازان به عنوان یکی از عوامل بروز بحران ثابت شده است. در تمامی این بحرانها الگوی ثابتی وجود دارد اولاً، قیمت اقتصادی باعث ایجاد فعالیتهای گسترده بورس بازی می شود.


سپس این فعالیت بورس بازی منجر به ایجاد وضعیت هرج و مرج و در پایان بدون اینکه چاره ای وجود داشته باشد باعث سقوط بازار می گردد. بعد از جنگ جها
نی
اول وقتی که ایالات متحده به سطح بالایی از موفقیت اقتصادی رسید و بریتانیای کبیر به عنوان ابرقدرت اقتصادی جدید را پشت سر گذاشت مردم تاریخچۀ وقایع غم انگیز اقتصادی را فراموش کردند. در همین هنگام هیچگونه کنترلی بر روی فعالیت بورس بازان خصوصاً بر روی معاملات اعتباری در بورس نیویورک نبود. & lt;/o:p>


دومین مرحلۀ آشفتگی بورس بازی بر&l t;SPAN dir=ltr> بازار چیره شد و باعث بدتر شدن وضعیت ضعیف قبلی گردید. این امر باعث شد که قیمتهای ناپایدار به شدت سقوط کنند. همین الگو را می توان در رویدادهای اخیر شرق آسیا و خصوصاً مالزی ملاحظه کرد.


همانگونه که یکی از بورس بازان تأیید می کند< SPAN dir=ltr> نخست وزیر مالزی شدیداً معتقد است< /SPAN> که افرادی هستند که با مهارت سودهای (KLSE) فراوان با دست به دست کردن رینگیت(واحد پول مالزی) و یا بازی کردن در بازار بورس کوالالامپور فراوانی کسب می کنند. کاملاً روشن است که با&l t;/SPAN> وجود رشد اقتصادی تقریبا ۹ درصدی مالزی در مدت ۹ سال پیاپی که انتظار می رود باعث افزایش ارزش پول مالزی شود اما بگونه ای تعجب آور و با وجود این رشد پایدار و قابل توجه اقتصادی ارزش رینگیت و سهام بازار بورس کوآلالامپور سقوط کرد. این کاهش ارزش پول مالزی نمی تواند& lt;/SPAN> به خودی خود اتفاق بیفتد. بلکه بایستی عاملیا کسی باعث ایجاد آن شده باشد.


نقش بورس بازان خارجی و بین المللی در بحران مالی شرق آسیا به فراوانی تصدیق می شود.


(Asia Tiger) انگلستان معتقد است که به قدرت رساندن اقتصادی ببر
آسیا
(Oxfam) کوین واتکینز از آکسفام Soros ) [بواسطه &l t;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” lang=AR-SA>عملکرد بورس بازان بوده است مطرح کردن موضوع دخالت و نقش عمده صندوق کوانتوم سرس در بروز بحران مالی شرق آسیا مورد حمایت اقتصاددانان و سرمایه گذاران زیادی می باشد. (Quantum به صورت غیر مستقیم استنتاج می کند مشارکت سرس باعث بروز (William shawcross) ویلیام شاکراس بحران مالی و اقتصادی آسیا شد. صندوق سرس &l t;/SPAN>بصورت ضمنی باعث بروز بحران مالی تایوان هم شده است. در اواسط اکتبر سال ۱۹۹۷ عملکرد بورس بازان که توسط صندوق سرس صورت گرفته بود باعث ایجاد نوعی وحشت در فروش سهام شد و همین امر به گونه ای غیر منتظره شاخص بازار سهام تایپه و ارزش پول تایوان را به شدت کاهش اولین (Advent International) موسس شرکت بین المللی ادونت (Peter Brooke) داد. پیتر بروک شرکت جهانی صنعت سرمایه گذاری به نقش مستقیم سرس در بحران مالی شرق آسیا اطمیان کامل دارد. او معتقد است سرس تبهکار اصلی بروز این&lt ;/SPAN> بحران است. ثبات ارزش پول هر کشور یکی از حیاتی ترین عوامل موفقیت اقتصادی آن بشمار می رود. بنابراین عدم ثبات ارزش پول نتیجه معکوس را در بردارد. عدم ثبات ارزش پول باعث تخریب اقتصاد کشور و از بین رفتن اعتماد سرمایه گذاران داخلی و خارجی می طول مدت بحران مالی شرق آسیا تقریباً ۲۰ میلیارد رینگیت سرمایه مالزی متعلق به سپرده گذاران داخلی از بانکهای داخلی&l t;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> به بانکها و موسسات مالی خارجی خصوصاً سنگاپور انتقال یافت.


معاملات اعتباری در بورس اوراق بهادار کوآلالامپور یکی از مشهورترین مبادلات بورس بازی می باشد که در بازارهای مدرن سهام انجام می گیرد که برای بورس بازان این امکان را فراهم می آورد تا< /SPAN> با یک مقدار ثابت سرمایه خود و به منظور کسب سود بیشتر و با ریسک زیان بالاتر سهام بیشتری را خریداری نمایند. این نوع از مبادله معمولاً در هنگام یعنی هنگامیکه قیمت سهام روبه افزایش می باشد صورت می گیرد. هنگامیکه بورس (Bull market) رونق بازار را ترک می&l t;/SPAN> کنند، نشانگر این مطلب است که بورس بازان دیدی (Margin Accounts) بازان حسابهای اعتباری منفی نسبت به آینده بازار دارند که این حالت در هنگام بروز بحرانهای اقتصادی رخ می دهد.


مشهورترین مثالی که در این خصوص می توان به آن اشاره کرد بحران سال ۱۹۲۹ بورس نیویورک در بحران اخیر کشور مالزی است. بورس بازان در طول مدت پیشرفت و رونق اقتصادی اواخر دهۀ ۱۹۸۰ در انجام معاملات اعتباری زیاده روی کردند شاخص سهام بورس کوآلالامپور بصورت مداوم ب
الا
رفت و تنها در اواخر سال ۱۹۹۳ وقفه کوتاهی داشت. وجود این بازار پر رونق بورس بازان را بر انجام فعالانه معاملات خصوصاً معاملات اعتباری ترغیب کرد. با این حال بروز یک آشفتگی ناگهانی باعث تبدیل این بازار پر رونق به بحران ژوئیه ۱۹۹۷ گردید و عملکرد قابل تقدیر گذشته شاخص بورس کوآلالامپور شروع به تنزل کرد.


بورس بازان غافلگیر شده بودند. وقتی که بحران ادامه یافت آنها& lt;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> چاره ای نداشتند جز اینکه برای نجات حسابهای اعتباری خود و به این امید که این بحران وقفه موقتی دیگری در بازار خواهد بود پول بیشتری را به بازار تزریق کنند.

ولی بزودی متوجه شدند که این بحران یک وقفه موقتی و زودگذر نیست. بلکه این واقعه بحرانی است که نه تنها به بورس اوراق بهادار کوآلالامپور بلکه به دیگر بخشهای اقتصادی مالزی نیز ضربه می زند. وقتی که بورس بازان بروز بحران را تایید کردند بازار به میزان زیادی ارزش خود را از دست داده بود وآنها دیگر
قادر به انجام خرید اعتباری نبودند. این وضعیت توسط نخست وزیر مالزی نیز تایید گردید.


شقوق مختلف بورس بازی


با توجه به بیان ماهیت بورس بازی و تجربه بحرانهای مالی بازارهای&l t;/SPAN> سهام ، بورس بازی در برگیرنده شقوق عمده زیر است:


-1 تصمیم گیری در انجام معاملات پر ریسک است.


-2 سرمایه گذاری برای مدت بسیار کوتاه است. آنان به دنبال کسب سود آنی و سریع هستند.


-3 اتخاذ تصمیم بر اساس شایعات صورت می گیرد(البته به این معنی نیست که اینان تحلیل نمی کنند بلکه در بعضی مواقع تحلیلهای چارتیستی دقیقی انجام می دهند ولی یکی از شقوق بورس بازی تصمیم گیری بر اساس شایعات است)


-4 بورس بازان قصد نگهداری دارایی راندارندبلکه به قصد کسب سود از مابه التفاوت قیمت خرید و فروش هستند.


-5 تصمیم گیری در شرایط جهل است و نسبت به اوراق خریداری شده جهل وجود دارد.


-6 سرمایه گذاری مبتنی بر بخت و شانس صورت می گیرد.


-7 تحلیل بورس بازان روی روان سرمایه گذاران است و پیش بینی آنان مبتنی بر تکرار روند گذشته قیمتهای سهام می باشد. تصمیمات بورس بازی پشتوانه و بنیاد محکمی ندارد.


هدف اصلی بورس بازان کسب سود < SPAN style="LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt" lang=AR-SA>آنی و سریع در مدت زمانی کوتاه است. بنابراین برخی از بورس بازان جهت دستیابی به اهداف، اعمال ناپسندی را انجام می دهند که دارای شقوق زیر است:


-1 بورس بازان با دستکاری قیمتها از طریق مکانیسم عرضه و تقاضا، قیمت سهام را به سمت&lt ;/SPAN> قیمت غیر حقیقی و معروف است. (manipulation) غیر واقعی سوق می دهند که به دستکاری قیمتها در بازار تبانی و اشاعۀ اخبار و اطلاعات کذب جهتافزایش ویا کاهش مصنوعی قیمت سهام < SPAN style="LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt" lang=AR-SA>دربازارانجام می دهند.


-3 معاملات صوری در بازار جهت رسیدن به منافع خود انجام می دهند. آنان قیمتها را در بازار بی ثبات و نامطمئن می سازند.


-4 معاملات مبتنی بر اطلاعات داخلی که در اختیار همگان قرار نگرفته است صورت می گیرد. در صورتیکه آن اطلاعات داخلی در اختیار همگان قرار گیرد مطمئناً و با یقین قیمت سهام تغییر قابل ملاحظه ای می یابد. در < /SPAN>این صورت در یک رقابت ناعادلانه فردی درآمد کسب می کند.


بورس بازی ممکن است همۀ شقوق فوق را در بر گیرد و ممکن است برخی از موارد را شامل نشود.


 


بررسی بورس بازی از &lt ;/B>دیدگاه اندیشمندان اسلامی بورس بازی از دیدگاه شهید مطهری


وی دو عامل را توأماً منشأ ارزش می دانند (مطهری، مرتضی، صص ۱۰۹)


– ارزش هر شیء ناشی از اثری است &lt ;/SPAN>که بر آن شیء مترتب است.


– ندرت و تحت انحصار بودن شیء.


ایشان تساوی ارزش را با کار مردود دانسته اند به نظر استاد کار علت و ایجاد کننده ارزش است نه این که مساوی با ارزش< /SPAN> است. ارزش هر شیء ناشی از اثری است که در آینده بر آن شیء مترتب می شود نه علتی که آن را ایجاد کرده است خواه آن علت کار باشد و خواه چیز دیگر. البته اثر داشتن به تنهایی علت ارزش نمی باشد ندرت و تحت انحصار بودن نیز در ارزش موثر &l t;/SPAN>است در این میان کار هم یکی از علل ایجاد ارزش است نه علّت منحصره بنابراین اصل ارزش ناشی از مفید بودن است که مبدأ ومنشأ تقاضا است بعلاوه ندرت وجود و کمیابی.


استاد مطهری با انتساب
نوسانات ارزش و یا قیمت به عرضه و تقاضا می گویدارزش و قیمت و مالیت و بها یا هر چه دیگر اسم بگذاریم، نوساناتی پیدا می کنند و مسلماً این نوسانات مربوط به مفید بودن نیست. درجه مفید بودن نوسان پیدا نمی کند عرضه و تقاضا در مفید بودن تأثیری ندارد ولی در ارزش و قیمت اثر داردبنابراین بر اساس نظریه استاد مطهری قیمت نماینده ارزش است و آن هم بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می شود. در بازارهای مالی عرضه و تقاضا هر لحظه تغییر کرده و بر اساس آن قیمت در بازار نوسان می کند بنابراین با نظر به دیدگاه