ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

آیا عمامه، شمشیر و اسب امام حسین(ع) همان عمامه و شمشیر و اسب پیامبر بود؟

 پاسخ:


 بحث را در دو بخش پی می‌گیریم:


الف: در روایاتی که از اهل‌بیت ـ علیهم السلام ـ رسیده تصریح شده است که رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ کتاب و سلاح را که از مختصّات ائمه ـ علیهم السلام ـ بعد از آن حضرت به شمار می‌رود به أمیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ سپرد و امام علی
ـ علیه السّلام ـ آن را به امام حسن ـ علیه السّلام ـ و همین‌طور هر کدام از آنان کتاب و سلاح را به امام بعد از خود تحویل داده‌اند؛ از جمله:


یک: سلیم بن قیس گفت: أمیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ در هنگام وصیّت کتاب و سلاح را به امام مجتبی ـ علیه السّلام ـ داد و فرمود: پسرم، رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ به من دستور داده است که کتاب و سلاح را به تو تحویل دهم، همان‌طور که پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ به من وصیّت کرد و کتاب و سلاح را به من داد و تو باید آن را به برادرت حسین تحویل دهی.[۱]


دو: در جنگ صفین أمیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ به قنبر فرمود: نیزه رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ را که لمس شده به دست آن حضرت است (برایم) بیاور، آن را امام حسن ـ علیه السّلام ـ از من به ارث می‌برد و لکن به کار نمی‌گیرد و در دست حسینم شکسته خواهد شد.[۲]


 از مجموع این‌گونه روایات که شمار آن‌ها هم در کتب روایی و تاریخی کم نیست استفاده می‌شود که: از رسول خدا ـ صلی الله
علیه و آله ـ اشیایی به أئمه ـ علیهم السلام ـ به ارث رسیده و از مختصّات آنان محسوب می‌شود و در موقع لازم از آن‌ها استفاده می‌کرده‌اند.


بنابراین سخن و اتمام حجّت حضرت سیدالشّهدا ـ علیه السّلام ـ که به لشکر کوفه فرمود: شما را به خدا قسم می‌دهد که آیا می‌دانید، این شمشیر رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ است که من همراه دارم؟… آیا می‌دانید این عمامه رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ است که من بر سر دارم؟ و کوفیان سخن آن بزرگوار را تصدیق کردند؛[۳] حمل بر ظاهر آن می‌شود؛ به این معنی که شمشیر و عمامه واقعاً همان شمشیر و عمامه پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ بوده است.


ممکن است کسی احتمال بدهد که مقصود امام ـ علیه السّلام ـ از این‌گونه سخن گفتن با کوفیان، بیان اهداف عالیه آن حضرت باشد، یعنی ای مردم بدانید هدف من همان هدف رسول‌خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ است. چنین احتمالی بعید است، زیرا بارها آن حضرت از مدینه تا کربلا اهداف خود را صریحاً‌ بیان کرده‌اند و لازم نبوده است که با کنایه و یا سربسته و یا از راه جلب عواطف مردمی به بیان اهداف خود بپردازند؛ از جمله:


ولید در مدینه از آن حضرت خواست تا با یزید بیعت کند؛ امام ـ علیه السّلام ـ فرمود: ما خاندان نبوّت و معدن رسالتیم و (خانه ما) محلّ آمد و رفت فرشتگان است‌، فیض خداوند از ما شروع شده و به ما ختم خواهد شد. یزید مردی شراب‌خوار و فاسق است، مردم را بی‌گناه می‌کشد، فسق او آشکار است، او لایق خلافت نیست، و همانند من با همانند او بیعت نخواهد کرد.[۴]


ب: در بعضی از کتاب‌های تاریخی نقل شده است که امام حسین ـ علیه السّلام ـ در روز عاشورا، بر اسب رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ سوار شده و به میدان کارزار رفته است؛ از جمله:


حضرت سیدالشهداء ـ علیه السّلام ـ بعد از خطبه‌ای طولانی و اتمام حجّت با لشکر کوفه اسب رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ مرتجز را طلبید و بر آن سوار شد و لشکر خود را برای جنگ آماده کرد.[۵]


اینک دو سؤال مطرح است:


1. آیا پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ اسبی به این نام داشته است؟


2. آیا ممکن است این اندازه (بیش از پنجاه سال) عمر اسب طولانی باشد؟


در کتاب تاریخ آمده است: اسبی را که پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ آن را از اعرابی خرید مرتجز نام دارد.[۶]


از امیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ و ابن عباس هم‌چنین نقل شده است: «کان للنبی ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرسٌ یقال له المرتجز»[۷] پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ اسبی داشتند که به آن مرتجز گفته می‌شد.


جاحظ هم گفته است: ممکن است عمر اسب به نود (۹۰) سال برسد[۸]. بعد از بیان أهم مطالبی که رسیده است به جمع‌بندی‌ می‌پردازیم: یک مطلب یقینی است و آن این‌که پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ اسبی به نام مرتجز داشته‌اند، حال این اسب تا روز عاشورا زنده مانده است که امام حسین ـ علیه السّلام ـ بر آن سوار شود و به تجهیز لشکر خود بپردازد، یا نه؟ دو احتمال می‌رود:


1. از بیان علی ـ علیه السّلام ـ و ابن‌عباس استفاده می‌شود که اسب «مرتجز» بعد از رحلت رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ ، دیگر زنده نبوده است، چون که مفاد «کان للنبی ـ صلی الله علیه و آله ـ» این است که آن حضرت چنین اسبی داشته‌اند؛ کما این‌که سهیلی صریحاً ادعا کرد بعد از اختلاف پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و اعرابی و برگرداندن آن اسب به اعرابی، اسب مرد.


2. از کلام جاحظ که گفت: ممکن است عمر اسب به نود سال هم برسد؛ بر می‌آید که: بُعدی ندارد «مرتجز»‌ اسب رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ تا عاشورا زنده مانده باشد و امام حسین ـ علیه السّلام ـ بر آن سوار شده و لشکر خود را‌ آماده نبرد کرده باشد. ولی نمی توانگفت که اسب امم حسین(ع)
همان اسب پیامبر بوده است.


معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:


1. درسی که حسین به انسانها آموخت، شهید هاشمی نژاد.


2. منتهی الآمال، شیخ عباس قمی.


3. لهوف، سید بن طاووس.


پی نوشت:


[1]. الطوسی. محمد بن الحسن، تهذیب الأحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیّه، چاپ سوّم، ۱۳۶۴ ه‍ ش، ج۱، ص۱۷۶، ح ۱۴؛ صدوق، محمد بن علی بن الحسین، من لایحضره الفقیه، متوفای ۳۸۱ ه‍، مؤسسه النشر الاسلامی، التابعه لجماعه المدرسین بقم، چاپ دوّم، ۱۴۰۴ ه‍، ج ۴، ص ۱۸۹، ح ۵۴۳۳؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، متوفای ۳۲۹ ه‍، دارالأضواء، بیروت، ۱۴۰۵ ه‍، ج ۴، ص ۲۹۷، ح ۱ و ص ۲۹۸، ح ۵.


[2]. خوارزمی، الموفق بن احمد، المناقب، متوفای ۵۶۸ ه‍، مؤسسه النّشر الاسلامی، التابعه لجماعه المدرسین بقم، چاپ دوّم، ۱۴۱۴ ه‍، ص ۲۴۷.


[3]. ابن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، متوفای ۶۶۴ ه‍، دارالأسوه للطباعه و النشر، ایران، چاپ دوّم، ۱۴۱۷ ه‍، ص ۱۴۷.


[4]. ابن طاووس، همان، ص ۹۸.


[5]. سید یحیی بن حسینی بن هارون، تفسیر المطالب فی امالی الامام أبی‌طالب، بیروت، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، چاپ اول، ۱۳۹۵ ه‍، ص۹۷؛‌ بحارالانوار، ج ۴۵، ص۱۰.


[6]. الدمیری، کمال‌الدین، حیاه الحیوان، بیروت، دارالقاموس الحدیث للطباعه و النّشر، جزء ۲، ص ۱۸۳.


[7]. ابن کثیر الدمشقی، اسماعیل، البدایه و النهایه، بیروت، متوفای ۷۷۴ ه‍ ، داراحیاء التراث العربی، ج ۶، ص ۱۰؛ الاصبهانی، ابونعیم احمد بن عبدالله، ذکر اخبار اصفهان، متوفای ۴۳۰ ه‍، ۱۹۴۳ مذمّت، ج ۱، ص ۳۳۳.


[8]. الدمیری، همان، ص ۱۸۵.


www.ashoora.ir

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید