والمسلمين محمدرضا دهدست، كارشناس مشاور دفتر برنامهريزی و تأليف كتابهای درسی در گروه قرآن در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) گفت: در طول همكاری نظارتی من با دفتر برنامهريزی و تأليف كتابهای درسی از سال 70 به بعد، شاهد تلاش پرشور اين دفتر و به ويژه گروه قرآنی و دينی آن بودهام و لذا با ذكر سه ويژگی موجود در قرآنهای درسی میتوانم بگويم كه اين كتابها در شرايط مناسبی قرار دارند.
وی شكل ظاهری كتابهای قرآنی مدارس را متنوع خواند و گفت: اين مشخصه به عنوان اولين ويژگی قرآنهای درسی است كه میتوان به آن اشاره كرد چرا كه در شرايط فعلی هم به لحاظ قطع، هم شكل ظاهری، صفحهبندی و صفحه آرايی نسبت به گذشته تغيير فاحشی صورت گرفته و دارای معدلی مناسب برای جذب دانشآموزان به ويژه در مقطع ابتدايی و راهنمايی است.
اين مدرس مؤسسه آموزش عالی فرهنگيان شهيدمفتح، پرداخت قرآنهای درسی به اشارات قرآنی و بيان مفاهيم و مصاديق در قالب آيات كوتاه را ويژگی دوم آنها عنوان كرد و گفت: قرآنهای درسی در حال حاضر با آوردن آيات كوتاه تربيتی و اخلاقی در قرآن، به بيان مصاديق و مفاهيمی كاربردی از جمله احترام به والدين، رعايت نظافت و وفای به عهد و امثالهم پرداختهاند كه از اين نظر نيز میتوان گفت كه بسيار مفيد فايدهاند.
آوردن آيات كوتاه و بيان مفاهيم و مصاديق قرآنی ويژگی مهم كتابهای درسی است
ده دست با اشاره به اين نكته كه دانشآموزان را به ويژه در مقاطع ابتدايی آشنايی با قرآن، نبايد درگير قواعد و قوانين صرفو نحو و تجويدی قرآن به شكل جدی كرد گفت: قرآنهای درسی به اين دليل كه روی اين قواعد و قوانين زياد تكيه نكرده و با پرداختی گذرا دانشآموزان را برای آموختن آن آماده كردهاند نيز شايسته تقدير هستند كه البته اين مورد نيز ويژگی سوم اين كتابها محسوب میشود.
اين كارشناس و مدرس قرآن دلايل ناكارآمدی نسبی آموزش قرآن در كلاسهای درسی عليرغم ويژگی محتوای آموزشی آن را به روز نبودن دانش معلمان و مربيان قرآنی دانست و گفت: همواره اضطرابها و نگرانیهايی در شورای تأليف و تدوين كتابهای قرآنی و دينی درسی از سوی كارشناسان در اينباره وجود دارد و اينجانب كه در طی اين چند سال بالغ بر 90 جلسه اين شورا حضور فعال داشتهام شاهد آن بودم كه كارشناسان بر عدم انتقال و آموزش مؤثر قرآنی در چرخه آموزش توسط معلمان با تكيه به محتوای قابل قبول اين كتابها تأكيد داشتند.
سادگیوبیپيرايگی قرآنهای درسی
سادگی و بیپيرايگی چاپ قرآنهای درسی و انتشار آن مانند ساير كتابهای درسی باعث میشود تا دانشآموزان آن را با خود غريبه ندانند و تصور نكنند كه چيزی دور از دسترس است.
وی ادامه داد: البته راهكاری مؤثر در ارتباط با رفع اين نقيصه از سوی كارشناسان شورای تأليف انديشيده شده است و آن هم تدوين كتاب راهنمای معلم قرآنی است كه در آن شيوه كاربرد مؤثر قرآنهای درسی به معلمان برای انتقال محتوای آن به دانشآموزان عنوان شده است، اما در حال حاضر دو مسئله وجود دارد، اول آنكه تعداد اين كتابهای راهنما تنها 23 درصد تعداد معلمان و مربيان شاغل در نظام آموزش و پرورش را شامل میشوند و از همين تعداد هم معلمان آنچنان كه بايد و شايد به دنبال مطالعه اين كتابها نمیروند و اهميت نقش آن را در روند آموزشی احساس نكردهاند.
تنها 23 درصد از معلمان قرآنی، كتاب راهنما را در اختيار دارند
كارشناس مشاور قرآنی دفتر برنامهريزی و تأليف كتابهای درسی در پايان و در پاسخ به اين پرسش كه آيا نبايد كتابهای قرآنی درسی در قالبی نفيس و متمايز با ساير كتابهای درسی به منظور پاسداشت حرمت قرآن به طبع برسد گفت: لزومی در اين كار نيست، برعكس قرآن نيز بايد مانند ساير كتابهای درسی به گونهای باشد كه دانشآموزان آن را دور از دسترس ندانند.
وی در ادامه افزود: سادگی و بیپيرايگی چاپ قرآنهای درسی باعث میشود تا دانشآموزان آن را با خود غريبه ندانند و اگر منظور اين است كه ممكن است چاپ شدن قرآنهای درسی به اين شكل به بروز رفتاری دون شأن قرآن از سوی دانشآموزان منجر شود بايد بگويم كه اين كار نياز به فرهنگسازی مطلوب دارد و نه چاپی نفيس.