علامه طباطبايی پاسخ همه نيازهای بشری را از قرآن می‌‌طلبيد

1 مصطفی عباسی‌مقدم، مشاور قرآنی معاون فرهنگی نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها

مصطفی عباسی‌مقدم، مشاور قرآنی معاون فرهنگی نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، ضمن بيان اين مطلب در مورد ابعاد علمی و شخصيتی علامه طباطبايی گفت: در خصوص شخصيت و ابعاد علمی و قرآنی مرحوم آيت‌الله طباطبايی از زوايا و ابعاد مختلفی می‌توان صحبت كرد.

وی افزود: از بُعد علوم قرآن و تفسير كه يكی از تخصص‌های بی چون و چرای علامه طباطبايی است به بررسی ابعاد علمی و شخصيتی ايشان می‌پردازم؛ در واقع علامه طباطبايی حاصل و نتيجه نسل فعال و تلاشگری از حوزويان و متخصصان علوم اسلامی بود كه فشارها و تنگناها و سختی‌هايی در عرصه علوم الهی و فلسفه و علوم عقلی تحمل می‌كردند و حاصل همه اين‌ها چنين شخصيتی شد.

عضو هيئت علمی دانشگاه كاشان در ادامه سخنانش اظهار كرد: اشاره من به مشكلات و فشارها و تنگناهايی است كه علاقه‌‌مندان علوم عقلی كلاً در سده گذشته در كشور ما داشتند كه نه از طرف حوزه علميه و نه از طرف دانشگاه چندان مورد اقبال و استقبال واقع نمی‌شدند، اما علامه طباطبايی توانست تمام اين مقدمات و مباحث علوم عقلی را به خوبی بياموزد و نه تنها بياموزد و به ديگران و شاگردان خودش هم آموزش دهد و مهم‌تر اين‌كه علوم عقلی و الهی را در تحقيقات دينی و قرآنی خودش هم متبلور كند و از آن‌ها برای فهم بهتر، كامل‌تر و جامع‌تر دين و مبانی دينی استفاده كند.

نويسنده كتاب «مفاهيم جاودان» در ادامه سخنانش تصريح كرد: در خصوص نگاه علامه طباطبايی به قرآن و علوم قرآنی و تفسير بايد توجه داشت كه تفاسير سده‌های گذشته بيشتر مبتنی بر آموزه‌های روايی يا مباحث عرفانی بوده است.

وی افزود: يعنی تفسيرهايی كه تا قرون گذشته وجود داشته عمدتاً يا متكی به روايت هستند مانند تفسير صافی و تفسير قرآن و تفسير تبيان شيخ طوسی و بسياری از تفاسير ديگر كه بيشتر متكی به روايات بودند يا اين‌كه جنبه عرفانی داشتند مانند كشف‌الاسرار و بسياری از تفاسير ديگر.

نويسنده كتاب «كلمات جاودان» تأكيد كرد: كمتر تفاسيری وجود داشت كه رويكرد و نگاه كاملاً قرآنی و مبتنی بر هماهنگی داخلی سوره‌ها و آيات قرآنی باشد و بر اساس همين هماهنگی سعی كنيم كه از خود قرآن برای شناخت خود قرآن بهره بگيرد و در عين حال كه بهره‌برداری می‌كند اثبات هماهنگی و يكپارچگی آيات قرآن را هم داشته باشد.

نويسنده كتاب «جلوه‌های تربيت و تبليغ در سيره پيامبر اعظم(ص)» تصريح كرد: می‌توان گفت تفسير علامه طباطبايی و روش تفسيری ايشان متكی بر يك چنين نگرشی بوده است كه هماهنگی آيات قرآن كه از جانب خدای واحد آمده است را توجه دارد. به تعبير امام صادق(ع) «قرآن يكپارچه و واحد است چون از جانب خدای واحد هم نازل شده است.»؛ برخلاف ديدگاه‌هايی كه قرآن را ناهماهنگ و دارای دلالت‌های متعدد می‌دانند.

عباسی‌مقدم اظهار كرد: به نظرم علامه طباطبايی فقط به عنوان يك كتاب آسمانی و مقدس يا يك متن دينی به قرآن نگاه نمی‌كرد، نگاه علامه طباطبايی به قرآن كريم به مثابه يك كتاب راهنمای زندگی به طور كامل و كتاب جامع هدايت مادی و معنوی بود.

وی با تأكيد بر اين‌كه نگاه علامه طباطبايی به قرآن به عنوان راهگشا و راهنمای انسان و جامعه انسانی در همه ابعاد بود، گفت: لذا وقتی كه ايشان به تفسير آيات همت می‌گماشت سعی می‌كرد كه همه نيازهای بشر اعم از مادی و معنوی و فكری و اخلاقی و معرفتی، همه را با هم از قرآن بطلبد و سعی كند كه آن نيازها را برطرف كند.

عضو شورای هماهنگی فعاليت‌های قرآن و عترت دانشگاه‌ها تصريح كرد: به تعبيری علامه طباطبايی به قرآن به عنوان يك مجموعه دانش‌های پراكنده و يا محموعه تعاليم از هم گسسته بی‌ارتباط و البته صحيح نگاه نمی‌‌كرد، كه تلقی او اين باشد كه يك سری تعاليم صحيحی در كنار هم چيده شده و من بايد از آن‌ها استفاد كنم؛ مثل يك باغبانی كه ميوه‌های يك درخت را جدا جدا می‌چيند و استفاده می‌كند؛ نگاه علامه طباطبايی اين نبود. نگاه علامه طباطبايی به قرآن به مثابه يك سرچشمه فياضی بود كه وقتی به آن سرچشمه دسترسی پيدا كنيم همه نيازهای شما برآورده می‌شود؛ وقتی به چشمه متصل هستيد ديگر پای بند يك ميوه كوچك، برگ گياه كوچك گياه و يا يك دانه نيستيد، چون سرچشمه پيش شماست.

:: iqna