ويژگی‌های داستان‌های مدرن در شيوه روايت قرآن كريم مشهود است

اكبر صحرايی ـ نويسنده و منتقد

اكبر صحرايی، داستان‌نويس ادبيات پايداری گفت: از نظر من تقسيم‌بندی‌ها و تفكيك حوزه‌های ادبيات به دليل نداشتن تعريفی روشن از حوزه ادبيات معاصر مشكل‌ساز و باعث سوء تفاهم است؛ هر داستانی كه در خدمت مقوله انسانيت و خداپرستی باشد با قرآن تطبيق دارد.

وی ادامه داد: خود قرآن هم می‌پذيرد كه تنها به مسلمانان متعلق نيست، هرداستانی كه در راستای خليفةالله شدن انسان باشد، داستان قرآنی محسوب می‌شود، نه تنها داستانهای ذكرشده در قرآن يا حتی احاديث؛ ملاك داستان قرآنی تعهد داشتن است، نويسنده بايد به قلمش تعهد داشته باشد و راه درست زندگی را به خوانندگان منتقل كند.

وی افزود: توحيد زيربنايی است كه با خود تعهد می‌آورد، قالبی به نويسنده می‌دهد كه در آن چارچوب فعاليت كند، ولی آنچه در ادبيات داستانی ما رواج دارد ادبيات توحيدی نيست، ايده‌های غيرتوحيدی و منحرف بسياری در داستان‌های ما ديده می‌شود، نويسنده متعهد بسيار كم داريم.

نويسنده «تپه جاويدی و راز اشلو» اظهار كرد: بسياری از ويژگی‌های داستان‌های مدرن در شيوه روايت قرآن كريم ديده می‌شود؛ تضادها، تعليق، زاويه ديد مناسب و … اين سبك بيان در قرآن تنها به قصه‌ها هم محدود نيست و در بيان بقيه مطالب نيز به كار می‌رود.

وی ادامه داد: اساسا يكی از شيوه‌های انتقال پيام در قرآن قصه‌گويی است و شايد قرآن تنها كتاب آسمانی باشد كه در بيان مطالبش از ويژگی‌های مدرن داستان‌گويی بهره می‌برد.

صحرايی با تاكيد بر اينكه ويژگی‌های مدرن داستانی نخست در قرآن آمده‌اند به انتقاد از تفكری پرداخت كه داستان‌نويسی قرآنی را وامدار غرب يا نويسندگان غربزده معاصر می‌خواند. از ديد اين نويسنده، چنين تفكری سبب می‌شود نويسنده جوان خود را مديون غرب تصور كند و پيش از آشنايی با متون دينی و خودی به سوی آثار غربی برود.

نويسنده «آنا هنوز هم می‌خندد» گفت: جا دارد داستان‌نويسان و به ويژه جامعه روشنفكری ما يكبار هم از نگاه عناصر داستانی به قرآن بنگرند. وی به عنوان نمونه‌ای از ويژگی‌های مدرن داستانی در قرآن كريم، شروع داستان خلقت با تمرد شيطان از سجده بر آدم يا رانده شدن آدم و حوا از بهشت يا نافرمانی انسان را گونه‌ای ايجاد تعليق در داستان دانست و تصريح كرد: ديگر ويژگی‌های داستان‌های مدرن نيز تمامی در قصه‌گويی‌های قرآن كريم يافت می‌شود.

اين نويسنده ادبيات پايداری درباره نقش و اهميت داستان گفت: داستان برای همه طبقات جذابيت دارد و ابزار خوبی برای انتقال ايده‌ها و تاثيرگذاری بر مخاطب است اما نويسندگان غربی از اين ابزار بهتر بهره می‌برند و با داستان‌هايی جذاب كه تصويرگری خوبی دارد ذهن مخاطب را به سمت‌وسوی فرهنگ خودشان متوجه می‌كنند.

:: iqna