پس از بیانات رهبری مبنی بر پرورش میلیونی حافظان قرآن کریم و نیز گسترش فرهنگ قرآنی در جامعه مسلمان ایرانی، عباراتی چون نهضت ملی حفظ قرآن کریم، فرهنگ و تربیت قرآنی مدتی است که در عمل و کلام مسئولان و صاحبنظران فرهنگی و آموزشی، تربیتی دیده و شنیده میشود در توجه به قرآن به عنوان یک عامل رهایی بخش برای آسیبهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موجود ایران شکی نیست اما برای نفوذ فرهنگ مبتنی بر آموزههای بزرگترین اعجاز خداوند در خانوادههای ایرانی باید از تمامی جهات به آن نگریست تا از بروز اعمالی سطحی و نشئت گرفته از احساس پرهیز شود.
دیدار با فروغ نیلچیزاده مدرس حوزه و دانشگاه در حاشیه سیوچهارمین دوره مسابقات قرآن کریم استان خراسان رضوی در تربتجام موجب شد تا به برخی از زمینههای موثر نفوذ قرآن و آموزههای قرآنی در جامعه بپردازیم.
مدرس حوزه و دانشگاه اظهار داشت: مسابقات قرآنی در حقیقت پرورشدهنده حافظ و یا قاری نیست بلکه ایجاد شوق و انگیزه میکند برای کسانی که با فعالیتهای قرآنی ارتباط دارند اما به طور جدی آن را بخشی از زندگیشان قرار ندادند این مسابقات میتواند شور و اشتیاق بیاورد به همین دلیل لازم است که از جهت رسانهای و اطلاع رسانی و ایجاد حرکتهای عمومی در فضای استان پوشش خبری خوبی پیدا کند تا دیگرانی که قرآن را لب طاقچه عادت گذاشتهاند و فراموش کردهاند به متن زندگی خودشان بیاورند و ثمرات و شیرینی آن را ببینند.
وی افزود: برای اینکه بتوانیم مسابقات خوبی داشته باشیم باید روشهای مثبت و اثرگذار را در بحث حفظ و تدبر در قرآن را به اساتیدی که در این زمینه فعالیت میکنند و حقیقت بازآموزی کنیم و این گروهها با عنوان گروه مرجع به مخاطب خودمان برسانیم و مخاطب را هم در اقشار و آحاد جامعه از راننده تا طلبه و دانشجو بدانیم و با تشویق جامعههای قرآنی با در اختیار گذاشتن اساتید خوب بر اساس موقعیت زمانی و شغلی آنان و بر اساس ظرفیت آنان امکان رشدشان را فراهم کنیم در حقیقت مسابقات قرآنی دروی محصولی هست که ما در سال آن را خوب آبیاری کردهایم.
نیلچیزاده اظهار داشت: برگزاری مسابقات در خارج از مرکز استان حسن و عیبی دارد مزیت آن این است که در حقیقت کمک به تمرکززدایی است و کمک میکند به اینکه شهرستانهای یک استان درگیر این مفاهیم شوند که احتمالاً در شهرهای بزرگ و پر سر و صدا با بنرهای بسیار دیده نمیشود و آنان با این هوای معنوی انس میگیرند اما عیب آن این است که پوشش خبری و اطلاع رسانیاش ضعیف میشود و این جزو ذاتی موضوع نیست و این نقص را به راحتی میتوان رفع کرد باید مسئولان فرهنگی نسبت به قرآن مسئول باشند و نیز همت مضاعفی را از سوی صاحبان رسانه برای پوشش خبری مناسب مسابقات در شهرستانها میطلبد.
نیلچیزاده اظهار داشت: در دنیای امروز زمانی که بحث سبک زندگی است سبک زندگی قرآنی یعنی همان سبکی که در آیات نخستین سوره مبارکه بقره اعلام شده است انحصار هدایت به انسانهای باتقوا یعنی اینکه عنصر تقوا تبدیل شود به روش کسب و کار، علم آموزی، تربیت و تعامل و این باید به صورت یک برنامه عملی وارد زندگی افراد جامعه شود تقوا مداری که اولیای خداوند به ویژه حضرت علی(ع) است که آن الگوهای عملی را به عنوان قرآن ناطق در اختیارمان میگذارند.
وی افزود: جامعه ما جامعه دینداری است ولی باید به جامعهای دینمدار تبدیل شود جامعه ما قرآن دوست است ولی باید به قرآنباور تبدیل شود اینها آن چیزهایی هست که باید احیا کنیم و آن بخشهایی هست که باید تقویت کنیم.
وی اظهار داشت: مورد دیگر بحث توحید عملی است یعنی آن روحیه اخلاص، اینکه فرد در عین حق طلبیاش اصل اخلاص را هم دارا باشد و این را به عنوان روش زندگی خودش قرار دهد قرآن گنجینههای خودش را به او نشان میدهد زیرا قرآن به عنوان معجزه جاویدان خداوند برای کل بشریت به قدری هر ظاهر آن باطنی دارد که تنها معصومان به عمق حقیقیاش رسیدهاند و همچنان راهی برای غواصی در این دریا بیکران وجود دارد.
وی اظهار داشت: به قول حضرت امیر(ع)دریای ژرفی و گنجی که خداوند برای ما قرار داده است که هرگز تمام نمیشود در این مسیر لازمهاش این است که ما از خانهها تا مدارس و دانشگاهها تا بازار و در سطح جامعه فرهنگ قرآنی را متناسب با ضرورتها و خطها و خطرها با نگاهی پاتولوژیک و روشمند رواج و آن را متناسب با نیازهای آن اقشار مقابلشان قرار دهیم و به عنوان مثال آیههای زندگیبخش ارائه کنیم تا انسانیت وجود آید و آسیبهایی را که در جامعه دچارش هستیم به حداقل برسانیم و در آن صورت است که یک جامعه با تقوا همه چیز در مدار سلامت و عدالت پیش میرود.
وی اظهار داشت: همانطور که قرآن معرفی میکند، قریه مومنی که خداوند برکاتش را از آسمان باز میکند و برای آنان رزق کریمانه میشود این جامعهای است که خودش را با قرآن تطبیق میدهد.
نیلچیزاده اظهار داشت: در فرهنگ جامعه ما متاسفانه قرآن هنوز آن طور که باید از مظلومیت بیرون نیامده و همچنان مظلوم است به خاطر آنکه عمل به قرآن مظلوم است به همین جهت هم کسانی که مانوس با قرآن هستند در یک جامعه سالم دینی باید به اندازه توان و فهمشان از آیات قرآن نقش و جایگاه کلیدی داشته باشند و زمانی که این موضوع محقق شود تبدیل به یک جریان تاثیرگذار میشود موقعی که یک حافظ قرآن آنقدر قدر نبیند و بر صدر نشیند او چون حافظ قرآن است ادعایی ندارد در حالی که اگر در یک مسابقه فوتبال کسانی که رفتهاند و گل زدهاند قرار است امتیازات مادی داده شود کم و زیاد آن را تمام نشریهها مینویسند چون آنان رای خدا نرفته بودند رفتهاند برای اینکه نامآوری کنند آن کسی که اهل قرآن است به نام و نان حرکت نمیکند این جامعه است که محتاج حاملان قرآن است.
وی اظهار داشت: حاملان قرآن نیازمند این نیستند که به آنان جایگاه داده شود و اگر جامعه کم توجهی کند به کسانی که اهل اقلیم قرآن هستند بیبهره هستند از این جهت است که باید از سوی جامعه مسئولان و صاحبان دغدغه راههایی باز شود برای این آب جوشان زلال قرآن که از طریق کسانی که اهل انس با قرآن و بیادعا هستند به عنوان اینکه قطعات جواهری که بین سنگریزهها گم میشوند آنان را برجسته کند و براساس استطاعت و ظرفیتشان محل رجوع کنند.
نیلچیزاده اظهار داشت: الان هنرپیشهها، خوانندهها و فوتبالیستها مرجع جوانان هستند ولی حافظ و یک مدبر و یا قاری قرآن این حالت را ندارد البته یک نکته را تکمیل کنم آن که حفظ قرآن و انس با قرآن در بحث مفاهیم نیازمند تربیت قرآن است یعنی ما این خلا را هم باید ببینیم.
وی افزود: گاهی صرف حفظ آیات شریفه قرآن در سلولهای خاکستری ذهن با قرائتی شیوا و زیبای قران بسنده میشوند این ضروری و شرط لازم است اما کافی نیست ما نیازمند این هستیم که جوانان و جامعهمان را تربیت قرآنی کنیم یعنی آن کسانی که با قرآن انس بیشتری دارند و حافظ و قاری قرآن هستند بیش و پیش از همه نیازمند تربیت قرآنی هستند تا مبادا بلایی که بر سر برخی حافظان و قاریان قرآن پیش آمد برای آنان پیش آید محمد اصفهانی در زمان کودکی در فرودگاه مهرآباد آیات شریفه قرآن را در محضر امام (ره ) به زیبایی قرائت میکند کارش به جایی میرسد که ایشان را به اسم قاری قرآن نمیشناسند بلکه مردم او را با کفشهای لنگه به لنگه و چارلیچاپلین میشناسند.
وی اظهار داشت: درست است ایشان در رابطه با امام علی(ع) و حضرت رضا (ع) خوانده است اما جامعه ایشان را پزشکی خواننده میدانند نه پزشکی قاری و این یعنی به غارت رفتن سرمایه کسی که قرآن را به زیبایی میخواند اما قرآن را به خوبی نیافته است، تربیت قرآنی یعنی کسی که اهلیت قرآنی دارد فکر، صوت و نوای قرآنیاش به قدری فراتر رود که همه او را با آن قرآن بشناسند به نوعی بزرگترین ضعف در ترویج فرهنگ قرآنی عدم تربیت و تبلیغات است.
وی اظهار داشت: ما اهلبیت را قرآن ناطق میدانیم و روش و کلام آنان برای ما حجت است اهلبیت به ما یاد دادهاند که بچهها تا هفت سالگی نباید تحت تربیت مستقیم و رسمی قرار بگیرند و این یک خطای سیستماتیک است و متاسفانه کسی فریادی بر نمییارد چه در مهدهای قرآن و چه در پیش دبستانی زیر هفت سال این بدترین خطای تربیتی، آموزشی است که انجام میدهیم بچه را زودتر از موعد به آموزش رسمی میکشانیم و او زودتر از حد معمول دلزده میشود و مشکل برخی نخبههایی که در میانه راه میمانند و یا یکسونگر میشوند از این نظر است.
وی اظهار داشت: اما اینکه کودک با فراغ بال از قرآن به بار آید هرگز، این کار باید به صورت تربیت غیرمستقیم و به شکل طرح خانه به خانه اجرا شود یعنی پدر و مادران را نسبت به گسترش فرهنگ قرآنی در خانواده آموزش دهیم و آنان را واسطی برای انتقال فرهنگ قرآنی به فرزندان کنیم.
وی افزود: در مهدهای قرآن چه با شیوههای آموزش رسمی باشد که بچه به نوعی از بازی جدا کند خوب اثرش منفی است و اگر با بازی باشد کودک عظمت قرآن را درک نمیکند و امکان دارد حتی آسیبهایی ببیند به خاطر همین من معتقد هستم که اصحاب فکر و صاحبان اطلاع دراین زمینه طرحهای جامعی را به جامعه ارائه کنند.
وی خاطر نشان کرد: در مورد تربیت قرآنی حلقههای مفقوده را باید درست بشناسیم ایدههای ناب و زندهای را که نایب امامزمان مطرح میکنند را جدی بگیریم به عنوان مثال: حضرت آقا در رابطه با بحثهای معرفتی و قرآنی را دو نکته را فرمودند متاسفانه هنوز با اینکه چند سال پیش ایشان این موارد را عنوان کردهاند اما من رد پای آنها را قوی نمیبینم.
وی اظهار داشت: تواشیح فارسی یکی از موضوعاتی بود که مقام معظم رهبری بر آن تاکید دارند ایشان میفرمایند که دلیلی ندارد تواشیح را که به عنوان سرودهای معرفتی و قرآنی است عربی بخوانیم اینکه اشعاری از عالمان دینی هست که موضوعیت دارند و باید به زبان عربی باشند.
وی افزود: شما فکر کنید تواشیح را عربی بخوانید این غلط است تواشیح در حقیقت سرودهای قرآنی که بینیاز از آهنگ است تواشیح متاسفانه در کنار مسابقات قرآنی جدی به آن نگاه نشده است.
وی اظهار داشت: بحث دیگر قرائت تدبری قرآن است که حضرت آقا تاکید ویژهای بر آن دارند ما باید به سمت قرائتهای ابداعی تدبری برویم یعنی قرائت آیهها اگر به گونهای که مثلاً آیههای عذاب و خوف را در خواننده با صوت و درکی که از مفهوم دارد آن را به مخاطب القا کند حتی اگر مخاطب معنی آیهها را نفهمد قاری مفهوم آیهها را با لحن برساند؛ اما لحنی که از یک ایمان برخاسته باشد نه از روشهای گویش، سبک تدبری سبکی است که مقام معظم رهبری به زیبایی و با دقت طراحی کردهاند ولی هنوز بحث عملی و نظری در این زمینه رخ نداده است.
farsnews :