ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

ماه صفر و حوادث آن در يك نگاه

دومين ماه از ماه‌هاي قمري « صفر» است. در نام‌گذاري اين ماه، دو جهت در نظر گرفته شده است.
1ـ از « صُفرَه » زردي گرفته شده زيرا زمان انتخاب نام، مقارن فصل پاييز و زردي برگ درختان بوده است.
2ـ از « صِفر» خالي گرفته شده زيرا مردم پس از ماه‌هاي حرام ذي قعده و ذي حجه و محرم، مردم براي جنگ بيرون مي‌رفتند و خانه‌هاي ايشان از سكنه خالي مي‌شود يا مكه از حجاج خالي مي‌شدند، به اين نام شناخته شده است.



3ـ هنگام نام‌گذاري اين ماه مرض وبا وقوع پيدا كرده و مردم رويشان زرد شده بود، به اين جهت آن را « صفر» ناميدند كه جمع اين واژه « اصفار» مي شود و الف و لام داخل آن نمي‌‌گردد، « صفران » به معني محرم و صفر است.
اين ماه ، به نحوست معروف است . از پيامبر مكرم اسلام (ص) درباره ماه صفر چنين نقل شده است كه فرمودند : « هر كس خبر تمام شدن اين ماه را به من دهد، بشارت بهشت را به او مي‌دهم .»



لذا در اين ماه ، به دادن صدقه اهتمام بيشتر مي‌شود و براي ايمني از بلاها، دعاي زير روزانه ده مرتبه خوانده شود:

« يا شديد القوي و يا شديد المحال، يا عزيز، يا عزيز، يا عزيز ذلت بعظمتك جميع خلقك فاكفني شر خلقك، يا محسن يا مجمل يا منعم يا مفضل يا لااله الّا انت، سبحانك انّي كنت من الظالمين فاستجنا له و نجّيناه من الغّم و كذلك ننجي المؤمنين و صلّي الله علي محمد و آله الطيبين ؛ اي سخت نيرو و سخت‌گير! اي عزيز! اي عزيز! اي عزيز! خداوند از بزرگي‌ات همه خلق، پس كفايت كن از من شر خلق خودت را. اي احسان بخش! اي نيكوكار! اي نعمت‌بخش! از عطا ده! اي كه معبودي جز تو نيست، تو منزهي! به راستي من از ظالمانم. اجابت كرديم برايش و نجات داديم از غم و هم‌چنين نجات دهيم مؤمنان را و رحمت كند خدا بر محمد و خاندان پاك و طاهرينش .»
 


حوادث ماه صفر
در ماه صفر حوادث سنگين اتفاق افتاده است. ادامه‌ي عزاي سرور و سالار شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين (ع) و يارانش از يك سوي و شهادت پيامبر اكرم (ص) و سبط اكبري و امام حسن مجتبي (ع) او غريب ارض توس حضرت علي بن موسي الرضا (ع) و از سوي ديگر آغاز غصب خلافت از ديدگاه ديگر مصائب دردناكي است كه پشت سرهم اتفاق مي‌افتد.



وقايع مربوط به كربلا از ورود سر مطهر اباعبدالله الحسين (ع) به شام آغاز مي‌شود . در پي آن ورود اهل‌بيت عصمت و طهارت (س) به شام و مجلس يزيد ملعون است. شهادت فرشته‌ي غم حضرت رقيه (س)، دختر گرامي امام حسين(ع)، پيرو آن اتفاق افتاده است . از سوي اهل بيت (ع) از زندان شام و بازگشت اهل‌بيت (ع) از شام به كربلا و ورود جابربن عبداله انصاري براي زيارت سيدالشهداء (ع) و ملحق شدن رأس مطهر حضرت حسين (ع) به بدن ايشان در كربلا وقايع بعدي است.



وفات حضرت سلمان، شهادت عمار ياسر، محمد بن ابي‌بكر و زيد بن علي بن الحسين (ع) از حوادث سوزناك ديگري است كه در اين ماه اتفاق افتاده است.
مصائب معصومين ديگر از بيماري حضرت رسول اسلام (ص) آغاز مي‌گردد و شهادت آن خصلت و شروع مصائب صديقه‌ي كبري (س) حضرت زهرا (س) در مرحله اول است و شهادت امام مجتبي (ع) و امام رضا (ع) مصائب بعدي اين ماه است.



در خواست دوات و كتِف از سوي پيامبر (ص)، تشكيل لشكر اسامه بن زيد در آخري روزهاي عمر پيامبر (ص)، آغاز ولايت علي بن ابي‌طالب (ع)، غصب خلافت از حوادث تلخ اين ماه است، شروع جنگ صفين و ليلة الهَرير در اين جنگ، مساله حكميت، جنگ نهروان برگ‌هايي از تاريخ امامت امام علي (ع) است.



در كنار همه‌ي حوادث تلخ و ناگوار، ولادت هفتمين كوكب آسمان ولايت و امام حضرت موسي بن جعفر (ع) از خبرهاي خوش اين ماه است كه شادي شيعيان و دوستان اهل‌بيت عصمت و طهارت (س) را به همراه دارد.
 


روز شمار حوادث ماه صفر

اول صفر:

1ـ ورود سر مطهر امام حسين (ع) به شام سال 61 هجري
2ـ ورود كاروان اهل بيت (ع) به شام سال 61 هجري
3ـ شروع جنگ صفين سال 38 هجري
 


دوم صفر:
1ـ ورود كاروان اسرا به كاخ يزيد بن معاويه در شام سال 61 هجري
2ـ شهادت زيد بن علي بن الحسين (ع) در سال 121 هجري در كوفه
 


پنجم صفر:
1ـ شهادت حضرت رقيه (س) سال 61 هجري در شام
 


هفتم صفر:
ولادت امام موسي بن جعفر (ع) يك شنبه هفتم صفر سال 121 هجري در مدينه
 


هشتم صفر:
وفات حضرت سلمان محمدي (ع) در سال 36 هجري در 250 سالگي در مدائن
 


نهم صفر:
1ـ شهادت عمار ياسر در سال 37 هجري در جنگ صفين
2ـ شهادت خزيمه بن ثابت در سال 37 هجري در صفين
3ـ جنگ نهروان در سال 39 هجري و هلاكت ذوالثديه رئيس خوارج
 


يازدهم صفر:
نبرد ليله الهرير در شب جمعه يازدهم صفر سال 38 هجري وصداي سگ كردن معاويه از شدت سرما در آن شب
 


دوازدهم صفر:
حكمين در صفين در سال 38 هجري در دومه الجندل با حضور عمروعاص و ابوموسي اشعري
 


چهاردهم صفر:
شهادت محمد بن ابي بكر در سال 38 هجري با زهر و سوزندان جنازه‌ي وي .
 


پانزدهم صفر:
ابتداي بيماري پيامبر مكرم اسلام (ص) در سال دهم هجري
 


بيستم صفر:
1ـ اربعين سالار شهيدان سال 61 هجري
2ـ زيارت جابر از كربلا سال 61 هجري
3ـ بازگشت اهل بيت (س) به كربلا 61 هجري
4ـ مخلق شدن رأس مطهر سيدالشهداء به بدن پاك ايشان سال 61 هجري
 


25 صفر:
درخواست دوات و كتِف براي نوشتن خلافت امام علي (ع) و ممانعت عمر از اين كار سال دهم هجري و سخن راني پيامبر (ص) در مورد قرآن و عترت
 


26 صفر:
تجهيز لشكر اسامه بن زيد براي جنگ با روميان در سال 11 هجري و تخلف خلفاي سه گانه‌ي بعدي از فرمان پيامبر (ص) ابوبكر و عمر و عثمان
 


28 صفر:
1ـ شهادت خاتم الانبياء محمد بن عبداله (ص) در سال 11 هجري در 63 سالگي به وسيله زهد.
2ـ آغاز امامت اميرالمؤمنين علي (ع) در سال 11 هجري.
3ـ آغاز غصب خلافت در سال 11 هجري.
4ـ شهادت امام حسن مجتبي (ع) سال 11 هجري با زهر به وسيله جعده دختر اشعث بن قيس.
 


آخر صفر:
شهادت حضرت ثامن الحجج علي بن موسي الرضا (ع) در سال 203 هجري با انگور مسموم يا آب انار زهرآلود به وسيله مأمون خليفه فاسد عباسي.
 


پی نوشت :


 – سوره توبه/ آيه 36
– بحارالانوار/ج 24/ص 240
– بحارالانوار/ ج 58/ص 387
– مصباح المتجهد/ص 486
-بحارالانوار/ ج 97/ص 133
– وسايل الشيعه/ ج 4/ص 4870
– عروه الوثقي/ ج 2/ ص 241
– المراقبات/ ص 18
– مفاتيح الجنان/ ص 293


منابع و مأخذ:
1ـ تقويم عبادي، مهدي مهريزي، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، چاپ دوم، عقلان، 1383.
2ـ تقويم شيعه، عبدالحسين نيشابوري، انتشارات دليل ما، چاپ پنجم، تهران، 1385.
3ـ حوادث الايام، سيدمهدي مرعشي نجفي، انتشارات تولي، چاپ اول، تهران، 1385.
4ـ بحارالانوار، علامه محمد تقي مجلسي، دار احياء التراث العربي ، بيروت ، 1403 هجري قمري .
 


نویسنده : سلطان محمدی آرانی

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید