ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

اول ربیع الاول – سال سیزدهم بعثت: لیله المبیت

اهالى شهر مكّه، پس از درگذشت حضرت خديجه سلام الله علیها  همسر پيامبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم – و درگذشت حضرت ابوطالب علیه السلام – عموى آن حضرت- بر دشمنى خويش افزودند؛ به طوری که قصد جان پيامبرصل الله علیه و آله و سلم را نمودند.


از سوى ديگر تعدادى از اهالى شهر مدینه، در همان سالهاى غربت و تنهايى پيامبر صل الله علیه و آله و سلم و در ايّام حج، با وى و اهداف بلندِ دينش آشنا شده و پس از بازگشت به مدینه، به تبليغ آن پرداختند.


در نتیجه مردم مدینه، رفته رفته به دین مبین اسلام علاقه نشان داده و در مراسم سال بعد، تعداد زيادترى به نزد رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم رسيدند و به دست مبارك وى، مسلمان شده و با آن حضرت پيمان بستند.


در مراسم حج سال سيزدهم بعثت، گروهى از حاجيان شهر مدینه – كه تعدادشان هفتاد و سه مرد و زن بود – در اواسط ايام تشريق و در محل “عقبه” و در سرزمين “منى”، ايمان آورده و با آن حضرت پيمان بستند تا از وى و يارانش همانند خانواده و طايفه خويش پشتيبانى كنند.


بنابراین پس از گذشت ايام حج و بازگشت اهالى مدینه به سرزمين خويش، مهاجرت مسلمانان مكّه به سوى مدینه آغاز گرديد. آنان به دستور پيامبر اكرم صل الله علیه و آله و سلم و به دور از چشم مشركان قريش، به صورت فردى و گروهى عازم مدینه شدند. به طورى كه در مكّه معظمه، جز پيامبر صل الله علیه و آله و سلم و تعدادى اندك از يارانش و گروهى زنان و مردان كهنسال و از كار افتاده، كسى باقى نماند.


پيامبر اكرم صل الله علیه و آله و سلم بيش از هر زمان ديگر، در يكى دو ماه آخر اقامتش در مكّه، احساس تنهايى و خطر می كرد و این احساس خطر بی دلیل نبود؛ زیرا سر انجام سران قريش در واپسين روزهاى ماه صفر، تصميم به كشتن پيامبراکرم صل الله علیه و آله و سلم گرفتند.


آنان در ” دارالنّدوه” – كه مجلس شوراى اعيان و اشراف آنان بود – جلسه ‏اى برگزار كرده و پس از تبادل نظر و گفتگوهاى زياد، به كشتن پيامبر صل الله علیه و آله و سلم از سوى نمايندگان تمام طوايف قريش، رأى دادند و شب اوّل ربيع الاول را براى اين كار برگزيدند.


گذشت و گذشت تا سرانجام شب موعود فرا رسيد.


پيامبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم براى فريب مشركان، حضرت علي علیه السلام را به جاى خويش در بسترش خوابانيد و خود، از خانه خارج و به همراه “ابوبكر” از مكّه خارج شده و در غار “ثور” – كه در جنوب مكّه و در نقطه مقابل شهر مدينه قرار داشت – پناه گرفت. مشركان، پس از هجوم به خانه پيامبر صل الله علیه و آله و سلم و مشاهده امام على بن ابى طالب علیه السلام در رختخواب آن حضرت، خشمناك تر شده و به تعقيب آن حضرت پرداختند و براى پيدا كردن وى، صد شتر جايزه تعيين نمودند ولى هرچه تلاش كردند، به وى دست نيافتند.


آن حضرت پس از سه شب پنهان ماندن در “غار ثور”، در شب چهارم ربيع الاول، به سوى مدينه هجرت كرد و در دوازدهم همين ماه وارد مدينه شد و مورد استقبال باشكوه اهالى مدينه قرار گرفت.


خداوند متعال براى تحسين و تقدير از اميرمؤمنان على بن ابى طالب علیه السلام كه خطر را به جان خويش خريد و براى فريب مشركان قريش در بستر پيامبر اكرم صل الله علیه و آله و سلم آرميد تا آن حضرت به راحتى از خانه خود و از شهر مكّه خارج شود، آيه ‏اى بر پيامبرش نازل كرد و جان نثارى، فداكارى، تعهّد و ايمان حضرت علي علیه السلام را ستود.


خداوند متعال در اين آيه مباركه فرمود:


 


 وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَشْري نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ، وَ اللّهُ رَئوُفٌ بِالْعِباد


برخى از مردم ]با ايمان و فداكار همچون حضرت علی علیه السلام در ليلة المبيت، به هنگام خفتن در جايگاه پيامبر صل الله علیه و آله و سلم]


جان خود را در برابر خشنودى خدا می ‏فروشند و خداوند نسبت به بندگانش مهربان است (سوره مبارکه بقره؛ آیه 207)


 


شیخ طبرسی” در کتاب تفسير “مجمع البيان” نوشته است: “اين آيه در ميان راه مكّه و مدينه، به هنگام هجرت پيامبر اكرم صل الله علیه و آله و سلم بر آن حضرت نازل گرديد”.


همچنين اين مفسّر گرانقدر روايت كرده است:


“هنگامى كه حضرت علی علیه السلام در بستر پيامبر صل الله علیه و آله و سلم  خوابيد تا پيامبر صل الله علیه و آله و سلم از دسيسه مشركان بگريزد، جبرئيل در بالاى سر حضرت حضرت علی علیه السلام و ميكائيل در پايين پاهايش قرار گرفته (و او را محافظت می نمودند) و جبرئيل به آن حضرت، می گفت: آفرين و خوشا به افرادى مانند تو، اى پسر ابى طالب كه خداوند متعال در ميان فرشتگانش به تو مباهات می كند و به تو می ‏نازد”.


 


منابع:


1. کتاب “تاریخ ابن خلدون” از “عبدالرحمن بن محمّد ابن خلدون”


2. کتاب ” مسار الشیعه” از “شیخ مفید”


3. کتاب “فرازهایی از تاریخ پیامبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم ” از “جعفر سبحانی”


4. کتاب “زندگانی چهارده معصوم” از “حاج شیخ عبّاس قمی رحمت الله علیه


5. کتاب “تاریخ الطبری” از ” ابو جعفر محمّد بن جریر طبری”


6. کتاب “تفسیر نمونه” از ” آیت الله ناصر مکارم شیرازی”


http://doavm.persiangig.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید