ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

من که به کسی بدی نکردم. چرا گرفتار شدم؟

همه ما تجربه بیماری را داریم. برخی بیماری ها به سرعت بهبود می یابند و برخی مدتها انسان را آزار می دهند و برخی ممکن است منجر به مرگ شوند، اما آنچه که در هر نوع بیماری مهم است میزان صبر ما در برابر آن است و اینکه دنیا را سرمنزل مقصود خود ندانیم و باور داشته باشیم زندگی واقعی و جاودان
ه ما بعد از مرگ تازه آغاز می شود در اینصورت تلخی بیماریها مثل تلخی دارو قابل تحمل می شود
.


خدای ما حکیم و مهربان است و صحت بدن ما به دست اوست پس حتماً مریضی ما اتفاقی عارض نشده بلکه اسراری در آن نهفته است.


عیادت امیرالمۆمنین علی(علیه السلام) از یکی از یارانش


یکی از یاران امام علی (علیه السلام) بیمار شد. امام از او عیادت و احوالپرسی کرد و به او فرمود:” جَعَلَ اللَّهُ مَا کَانَ مِنْ شَکْوَاکَ حَطًّا لِسَیِّئَاتِکَ-  فَإِنَّ الْمَرَضَ لَا أَجْرَ فِیهِ-  وَ لَکِنَّهُ یَحُطُّ السَّیِّئَاتِ وَ یَحُتُّهَا حَتَّ الْأَوْرَاقِ-  وَ إِنَّمَا الْأَجْرُ فِی الْقَوْلِ بِاللِّسَانِ-  وَ الْعَمَلِ بِالْأَیْدِی وَ الْأَقْدَامِ-  وَ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ یُدْخِلُ بِصِدْقِ النِّیَّهِ-  وَ السَّرِیرَهِ الصَّالِحَهِ مَنْ یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ الْجَنَّهَ”(۱)


«خداوند، رنج تو را باعث برطرف شدن گناهانت قرار داده، البته بیمارى پاداشى ندارد، امّا گناهان را از بین مى‏برد، و آنها را مانند برگ درختان مى‏ریزد، بلکه پاداش در گروى گفتار زبان و کردار دست و پاهاست، خداوند پاک- هر که را از بندگانش بخواهد- به دلیل شایستگى و پاکدلى وارد بهشت مى‏سازد».


از این سخن استفاده می شود که بیماری، اقتضای آن را دارد که گناهان سابق را نابود کند که از آن به اصطلاح کلامی «تکفیر» می گویند، اما نه این که بیماری، ذاتاً این خاصیت را داشته باشد، بلکه این خاصیت در صورت راضی بودن به خشنودی خدا و توکل و شکایت نکردن است و از این رو امام فرمود پاداش مربوط به کردار نیک و گفتار نیک است.


سید رضى-  خدایش رحمت کند-  مى‏گوید: «مقصود امام (علیه السلام) این است که بیمارى خود پاداشى ندارد، زیرا بیمارى از قبیل چیزهایى است که سزاوار عوض دادن است، از آن رو که فعل خداى متعال از بیمارى و درد و نظیر اینها نسبت به بنده عوض دارد، اما مزد و پاداش تنها در برابر کارى است که بنده انجام مى‏دهد، بنا بر این امام (علیه السلام) فرق بین عوض و پاداش را بر اساس علم فراوان و اند
یشه رساى خود بیان کرده است». امام (علیه السلام)، براى صحابى خود، بدانچه امکان داشت دعا فرموده است، که همان از بین رفتن گناهان به وسیله بیمارى است، اما براى او اجر و مزد نخواسته است، با این استدلال که بیمارى پاداش ندارد. راز مطلب این است که اجر و پاداش در گرو کارهایى است که باید انجام گیرد، همان طورى که امام (علیه السلام) با این بیان اشاره فرموده است: براستى که پاداش در گفتار و… پاهاست.


امام (علیه السلام) عبارت: اقدام (پاها) را از اقدام به عبادت، و همین طور، هر ترک عادتى که مانند روزه گرفتن و امثال آن به منزله انجام کارى مى‏باشد، کنایه آورده است. و لیکن بیمارى نه کار بنده است و نه ترک عملى که معمولا انجام مى‏گیرد.


امام باقر (علیه السلام) نقل می کند که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم ) فرمود: «خداوند می فرماید: کسی که سه روز بیمار گردد، و در این سه روز به هیچ کس از عیادت کنندگانش شکایت نکند، خداوند گوشتی بهتر از گوشت بدن او و خونی بهتر از خون بدن او به او می دهد، اگر او را شفا دادم، خوب شده در حالی که گناهی ندارد و اگر او را قبض روح کردم، در این صورت او را به سوی رحمت خود برده ام».(۲)

&#x0 D;

دلایل نابودی گناهان توسط بیماری


امّا این که بیمارى، گناهان را از بین مى‏برد به دو جهت است:


1- براستى نیروى شهوت و غضب بیمار، که ریشه تمام گناهان و مفاسد است. شکسته و سست مى‏شود.


2-  اقتضاى بیمارى این است که انسان، در آن حال، با توبه و پشیمانى از گناه به طرف پروردگارش باز مى‏گردد و تصمیم بر ترک آن قبیل کارها مى‏گیرد.


همان طورى که خداى تعالى فرموده است: “وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ أَوْ قاعِداً أَوْ قائِماً فَلَمَّا کَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ کَأَنْ لَمْ یَدْعُنا إِلى‏ ضُرٍّ مَسَّهُ کَذلِکَ زُیِّنَ لِلْمُسْرِفینَ ما کانُوا یَعْمَلُون؛ هنگامى که به انسان زیان(و ناراحتى) رسد، ما را(در هر حال:) در حالى که به پهلو خوابیده، یا نشسته، یا ایستاده است، مى‏خواند؛ امّا هنگامى که ناراحتى را از او برطرف ساختیم، چنان مى‏رود که گویى هرگز ما را براى حل مشکلى که به او رسیده بود، نخوانده است! این گونه براى اسرافکاران، اعمالشان زینت داده شده است (که زشتى این عمل را درک نمى‏کنند)!”‏(۳). به این ترتیب آن گناهانى که در حقیقت نفس جایگزین نشده‏اند، بزودى از بین مى‏روند، و گناهانى که به صورت ملکه در آمده‏اند، بسا که در طول‏  بیمارى، با
ادامه پشیمانى و بازگشت به جانب خدا، برطرف مى‏گردند. امام (علیه السلام) کلمه حطّ: نابودى را براى نابودى گناهان استعاره آورده از باب تشبیه- در قدرت نابودسازى و زدودن- به محو کردن اوراق کتاب. آن گاه امام (علیه السلام) با عبارت: انّ اللّه… بر این نکته توجه داده است که هرگاه بنده خدا- با صدق نیّت و با قلبى پاک- رنج بیمارى خود را به حساب خدا بگذارد، این خود، زمینه رسیدن اجر و پاداش بر او شده و باعث ورود او به بهشت مى‏گردد. و از بین بردن ملکاتى که با قصد قربت به خدا همراهند نیز وارد در این قسمتند
.


امام صادق(علیه السلام) فرمودند: “إِنَّ فِی الْجَنَّهِ مَنْزِلَهً لَا یَبْلُغُهَا عَبْدٌ إِلَّا بِالِابْتِلَاءِ فِی جَسَدِه”(۴) در بهشت جایگاهی هست که هیچ بنده ای به آن نمی رسد مگر در اثر مبتلا شدن بدنش (به بیماری).


بدیهی است کسی به چنین جایگاهی می رسد که در بیماری خود صبر کرده باشد و زبان به کفران نعمت نگشوده باشد زیرا طبق همین کلام امیرالمۆمنین (علیه السلام) که مورد بحث ماست خود بیماری فی نفسه اجر و ثوابی ندارد بلکه صبر در بیماری اجر دارد.پس بسیار مهم است که در هنگام مواجهه با مریضیها مأیوس نشویم بلکه با یاد خدا و توبه و صبر سعادت ابدی را برای خود رقم بزنیم.


نکته دیگر اینکه درست است که بیماریهای ما می توانند برای ما خیر باشند اما این دلیل نمی شود کسی از خدا سلامتی نخواهد یا طلب بیماری کند، زیرا پروردگار ما کریم است و به هر که بخواهد بدون حساب بالاترین اجر و پاداش را می دهد. پس باید به فضل خدا امید داشت و از او خواست خیر دنیا و آخرت را برای ما جمع کند منتها اگر خواست خدا این بود که ما بیمار شویم باید تسلیم خواست او باشیم و راضی به رضای او. و الا رسم بندگی را به جا نیاورده ایم!


کلام آخر:


آنچه از کلام امام علی(علیه السلام) می رسد اینست که بیمار به جهت صبر بر درد و توکل برخداوند، گناهانش آمرزیده می شود؛ وگرنه خود بیماری فی نفسه اجر و پاداشی در پی ندارد.


پی نوشتها:


1ـ نهج البلاغه، حکمت ۴۲.


2ـ نور الثقلین، ج۴، ص۵۶.


3ـ یونس/۱۲.


4ـ وسائل‏الشیعه، ج ۳، ص ۲۵۸.


بخش نهج البلاغه تبیان   


منبع:


سایت اندیشه قم


سایت اسلام شناسی


سایت ابوتراب

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید