ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

حق نماز

تعاهدوا امر الصلوه و حافظوا علیها و استکثروا منها. و تقربوا بها. ” ۱.
امر نماز را مراعات کنید و چنانکه باید بپا دارید و بر حفظ آن بکوشید و زیادبجا آورید و به وسیله‏ی آن به خدا تقرب جوئید.
برای شرح این فراز، ذکر چند نکته مفید است:
نکته اول: خداوند متعال برای خود و برای هر چه آفریده و یا امر به انجام آنها نموده، حقوقی را مقرر فرموده است که بنده باید در ادای آنها ساعی و کوشاباشد.


بزرگترین حقوق ربانی بر انسان، حقی است که حق تعالی برای او واجب دانسته و آن نیست مگر عبادت و بندگی و دوری از شرک و بت پرستی.


و در حقیقت این، اصل و ریشه‏ی حقوق است. سپس خداوند برای آدمی حقوقی لازم داشته است که کلیه اعضاء و جوارح او رااز سر تا به پا شامل می‏گردد. و سپس برای کارها و افعال وی نیز حقوقی را واجب دانسته کار از جمله‏ی این افعال «نماز» است. بنابراین برای نماز حقوقی است که بایدانسان مسلمان و نماز گزار به ادای آن بپردازد.


چنانکه حضرت علی علیه‏السلام در کلام مذکور فرمود:
«در امر نماز تعهد کنید و مواظب آن باشید و هر چه بیشتر آن را بجا آورید». در فرازی دیگر از همین خطبه چنین می‏فرماید:
«و قد عرف حق ها رجال من المومنین الذین لا تشغلهم عنها زینه متاع و لا قره عین من ولد و لا مال». حق و ارزش نماز را مردانی از مومنین می‏دانند که زنیت کالای دنیا و فرزندی که نور چشمان است ومال و ثروت، آنها را به خود مشغول نمی‏دارد.
یعنی حق نماز این است که بیع وتجارت و پرداختن به تجملات دنیوی و فرزند و ثروت، انسان نمازگزار را از اقامه‏ی به موقع آن باز ندارد. و نماز رابر جمیع این امور مقدم بدارد و به عبارتی به کار بگویدکه وقت نماز است.
امام زین العابدین علیه‏السلام نیز حق نماز
را چنین بیان می‏دارند:

«حق نماز این است که بدانی آن ورود به درگاه خداوند است و در آن حال برابر خداوند ایستاده‏ای، چون این نکته را بدانی شایسته است همچون بنده‏ای ذلیل، بیمناک، ترسان، امیدوار، درمانده و زار بایستی، بنده‏ای که برای ادای احترام و تعظیم حق، با آرامش، سر افکندگی، افتادگی، تواضع، در دل با او راز و نیازدارد و آزادی جانش را که خطا بر آن احاطه کرده و گناه به هلاکتش کشیده از او می‏خواهد». “۲.
نکته دوم: از جمله حقوق نماز این است که نماز گزار بر حفظ آن بکوشد و از وقت فضیلت او و از آداب و شرایط قلبی آن غافل نما
ند. در قرآن کریم نیز محافظت بر نمازهای واجب، از ویژگی مومنان شمرده شده است: «و الذین هم علی صلواتهم یحافظون». آنها (مومنین) کسانی هستند که در حفظ نمازهای خویش می‏کوشند.

نکته‏ی سوم: یکی دیگر از مسائلی که حضرت در انجام آن امر فرموده، بسیار بجا آوردن نماز است. در توضیح این کلام دو احتمال وجود دارد: یکی این که مراد، نماز نافله است.


 یعنی علاوه بر انجام نمازهای یومیه، نمازهای نافله و مستحبی را نیز زیاد بجا آورد.


احتمال دوم این است که مراد حضرت بسیار خواندن نمازهای واجب می‏باشد.


این احتمال- هر چند امام علیه‏السلام در مقام واجباتی مانند نماز و روزه وزکات و… می‏باشد- بعید به نظر می‏آید، زیرا نمازهای واجب محدودند و بسیار خواندن معنا ندارد. مگر این که منظور از زیاد خواند، مداومت بر آنها باشد.
نکته چهارم: آخرین حقی که در فراز مورد بحث عنوان شده این است که نماز گزار به وسیله نماز به خدا تقرب جوید. نماز وسیله پرورش روح، کسب فضایل اخلاقی و تکامل معنوی است، زیراانسان را از جهان کسب فضایل اخلاقی و تکامل معنوی است، زیرا انسان را از جهان محدود ماده و طبیعت بیرون می‏برد، و به ملکوت آسمانها دعوت می‏کند و او را بدون هیچ واسطه‏ای در برابر و محضر خدا قرار می‏دهد.


تکرار این عمل در شبانه روز آن هم باتکیه بر صفات رحمانیت و رحیمیت حق تعالی، انسان را به سوی پاکی‏ها و نیکی‏ها سوق داده و اثر قابل ملاحظه‏ای در پرورش فضایل اخلاقی در وجود او دارد. و پیداست که هرچه انسان در مسیر پاکی و قداست گام نهد، به خداوند قدوس نزدیکتر خواهد
شد
.


پی نوشت:


1- نهج‏البلاغه فیض، خطبه ۱۹۰، ص ۶۴۳


2- تحف العقول، ترجمه‏ی جنتی، ص ۲۹۴


http://salat.ir

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید