ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

سوگند خداوند به حیات محمّد(صلی الله علیه وآله) و اثرات و برکات صلوات

حسن عرفان

 

سوگند خداوند به حیات محمّد(صلی الله علیه وآله)

 

((لَعَمْرُکَ إِنَّهُمْ لَفی‏ سَکْرَتِهِمْ یَعْمَهُونَ))؛[۱]«(ای پیامبر) به حیات تو سوگند، بی تردید آنان در مستی خویش، سرگردان اند.»

 

در سراسر قرآن مجید، خداوند، تنها به حیات و جان پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) سوگند یاد کرده است و به جان هیچ کس دیگر، سوگند نخورده است و این، اوج عزّت و گرانقدری حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله) را در نزد خداوند متعال، آشکار می سازد.

 

خداوند متعال، برای نشان دادن عظمت رسول اعظم(صلی الله علیه وآله) این سوگند را خورده است.[۲]

 

سوگند، همان گونه که دانشمندان ادبیّات گفته اند، بالاترین شکل تأکید است.[۳] من می گویم: چرا خدا به جان او سوگند نخورد؟ مگر وی نخستین پدیده هستی نیست؟[۴] مگر خداوند، درباره او نگفت: اگر نبودی ستاره ها را و سیّاره ها را نمی آفریدم؟[۵] مگر کسی یا چیزی بزرگ تر و گرانبهاتر از او وجود دارد؟

 

مکّه و شرف پذیری از رسول خدا(صلی الله علیه وآله)

 

(( لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ * وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ))؛[۶]«سوگند به این شهر، در حالی که تو در این شهر مقیمی.»

 

مقصود، شهر مکّه است. حضرت علامه طباطبایی(رحمه الله) گفته اند: معنای آیه، چنین است: سوگند به این شهر در حالی که تو در آن، اقامت گزیده ای و در این سخن،  هشداری است به اینکه شرافتمندی مکّه،  به اقامت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) در آن است و شرف دارد چون پیامبر(صلی الله علیه وآله) در آنجا به دنیا آمده و در آنجا زیسته است.[۷]

 

صلوات بر محمّد(صلی الله علیه وآله)

 

((إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیماً))؛[۸]«محقّقاً  خداوند و فرشتگانش بر پیامبر، درود می فرستند ای مؤمنان بر او درود بفرستید و در برابرش کاملاً تسلیم باشید.»

 

این آیه کریمه، عظمت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را نشان می دهد؛ زیرا با تأکید می گوید: خداوند و فرشتگانش، مستمراً بر او درود می فرستند و از سوی دیگر به مؤمنان، فرمان می دهد شما نیز چنین کنید.»

 

در آیه دیگری ثمره صلوات خداوند و فرشتگان، بیان شده است:

 

((هُوَ الَّذی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ کانَ بِالْمُؤْمِنینَ رَحیماً))؛[۹]«او کسی است که بر شما درو
د و رحمت می فرستد و فرشتگان او برای شما تقاضای رحمت می کنند تا خداوند، شما را از تیرگی ها به سوی نور بکشاند و خداوند، پیوسته بر مؤمنان رحیم است.»

 

برکت های صلوات بر محمّد(صلی الله علیه وآله)

 

«وَقَالَ: إِذَا کَانَتْ لَکَ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ حَاجَهٌ فَابْدَأْ بِمَسْأَلَهِ الصَّلَاهِ عَلَى رَسُولِهِ ص ثُمَّ سَلْ حَاجَتَکَ فَإِنَّ اللَّهَ أَکْرَمُ مِنْ أَنْ یُسْأَلَ حَاجَتَیْنِ فَیَقْضِیَ إِحْدَاهُمَا وَ یَمْنَعَ الْأُخْرَى؛[۱۰]هرگاه تو را به خدای سبحان، نیاز است، در آغاز بر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) درود فرست. سپس حاجت خود بخواه که خدا بزرگوارتر از آن است که از او دو حاجت خواهند، یکی را برآرد و دیگری را باز دارد.»[۱۱]

 

در روایت دیگری آمده است: «عَنْ زِیْدِ بْنِ حَارِثَه قَالَ: سَألْتُ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه وآله) عَنِ الصَّلاَهُ عَلَیْهِ فَقَالَ(صلی الله علیه وآله) صَلُّوا عَلَیَّ وَاجْتَهِدُوا فِی الدُّعَاءِ وَقُولُوا اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ.»[۱۲]

 

زید بن حارثه گفت: از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) درباره صلوات پرسیدم، فرمود: بر من صلوات بفرستید و مجدّانه دعا کنید و بگویید: «اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ.»

 

اضافه می کنم خداوند متعال، علاوه بر صلوات بر پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) سلام هم گفته است و ((سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلینَ))[۱۳]او را فرا می گیرد. 

 

پی نوشت: 

 

[1]. حجر/ ۷۲.

 

[2]. نگاه کنید به الاتقان فی علوم القرآن، سیوطی، ج‏۴، ص‏۵۵ و المیزان، ج‏۱۲، ص‏۱۸۵.

 

[3]. المیزان، ج‏۱، ص‏۲۲۵.

 

[4]. بحار الانوار، علامه مجلسی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، بی‏تا، ج‏۵۴، ص‏۱۷۰، ح‏۱۱۷.

 

[5]. همان، ج‏۱۵، ص‏۲۸.

 

[6]. بلد/ ۱ و ۲.

 

[7]. المیزان، ج‏۲۰، ص‏۲۸۹. (مرحوم علامه طباطبایی در جلد ششم المیزان از ص۱۰۹ ـ ۲۰۸ بحث بسیار آموزنده‏ای درباره سوگند در معارف اسلامی ارائه کرده‏ اند.)

 

[8]. احزاب / ۵۶.

 

[9]. همان/ ۴۳.

 

[10]. نهج البلاغه، حکمت ۳۶۱.

 

[11]. این ترجمه از آقای دکتر سیّد جعفر شهیدی است.

 

[12]. المُسْتَطْرَف فِی کُلِّ فَنٍ مُسْتَظْرَفْ، ج‏۲، ص‏۶۱۴.

 

[13]. صافّات/ ۱۸۱. 

 

منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره۱۶۶.

 

http://zitova.ir

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید