موسسه قرآن و نهج البلاغه

ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

ندایی که شیخ بهایی قبل از رحلت شنید/ کتابی که خبر نگارش آن توسط معصوم(ع) داده شد

دوازدهم شوال المکرم سال ۱۰۳۱ هجری قمری سالروز رحلت شیخ بهایی است که نام کامل ایشان بهاءالدین محمد بن الحسین بن عبدالمحمد حارثی همدانی عاملی جبع بود که ساکن اصفهان بود.


چرا به شیخ بهایی، «حارث همدانی» می‌گویند.


چون نسب ایشان به حارث همدانی یار باوفای امیر‌المومنین (ع) می‌رسد و خود همدان نیز قبیله‌ای از قبایل یمن است که از دوستداران امیر
‌المؤمنین (ع) بودند و حارث همدانی در ولایتمداری به علی (ع) معروف بود و همچنین طایفه ایشان نیز به دوستداران خاندان امیر‌المؤمنین (ع) شهرت داشتند.


شیخ بهایی از جایگاه علمی والایی برخوردار بود به گونه‌ای که هر یک از علمایی که سخن از ایشان به میان می‌آورند با عظمت از او یاد می‌کند و بنده برای نمونه اسم چند کتاب را به همراه نظریه صاحبان آثار درباره شیخ بهایی ذکر می‌کنم.


مرحوم حر عاملی در کتاب «عمل‌ العامل» درباره شخصیت شیخ بهایی می‌فرماید «این بزرگوار از نظر فکر ،علم ، فقاهت، فضل، جلالت قدر، موقعیت، تألیفات خوب، سلیس و روان بودن قلم، حال این بزرگوار روشن‌تر از این است که ما درباره ایشان مطلبی بگوییم و شیخ بهایی از مهارت ویژه‌ای برخوردار بود».


همچنین مرحوم تفرشی در «نقد‌الرجال» می‌فرماید «شیخ بهایی، این بزرگوار جلیل‌القدر و عظیم‌المنزله است و من برای ایشان نظیری ندیدم که کسی وجود داشته باشد که در فنون اسلامی وارد باشد».


* جایگاه علمی شیخ بهایی


مرحوم کرکی می‌فرماید «شیخ‌نا الامام الاعلام مولانا افضل‌المحققین اعلم المدققین و خلاصه المجتهدین؛ ایشان عالم‌ترین محقق و عصاره مجتهدین است» سپس می‌فرمایند «این بزرگوار در دوران خویش از تمام علما برتر بود و بعضی از علومی را که ایشان داشت نه علمای اهل زمان، نه علمای هم دوران و نه علمای قبل و شاید علمای بعد از او هم به این علوم دست نیافته‌اند».


مرحوم سید علی خان مدنی شیرازی متوفای سال ۱۱۷۳ هجری قمری در کتاب «ثلاثه عصر» درباره شیخ بهایی بحث مشروحی دارد که می‌گوید: «علامه البشر و مجددالدین الائمه علی رأس قرن هادی عشر» شیخ بهایی در قرن ۱۱ هجری تجدید کننده دین اهل بیت بود. سپس می‌فرماید «ریاست و مرجعیت مذهب به ایشان منتهی شد».


همچنین شیخ بهایی در متون مختلفی تخصص داشت و علومی را دارا بود که همه را مبهوت خود کرده بود از این رو تمایلی بسیاری داشت که اختلاف و همنشینی با حکام و سلاطین نداشته باشد تا بتواند به کارهای خویش برسد اما بالاخره موقعیت او طوری بود که نمی‌توانست به این آرزوی خود جامه عمل بپوشاند.


* شیخ بهایی تألیفات بسیاری در علوم مختلف داشت


ایشان تألیفات زیادی در مباحث فقهی، علوم قرآنی، حدیث و اصول فقه، اعتقادی و ادبی داشت و بسیاری از آن به چاپ رسیده که می‌توان به حبل‌المتین، شرح فرائض نصیریه خواجه نصیر الدین طوسى، کشکول، مشرق الشمسین و اکسیر السعادتین، شرح رساله فی الصوم و شرح من لا یحضره الفقیه، فوائد صمدیه، لغز القانون و وسیله الفوز و الامان فی مدح، حاشیه بر صحیفه سجادیه، الحدیقه الهلالیه، ‏الحدیقه الاخلاقیه، شرح دعاى صباح و مفتاح الفلاح فی عمل الیوم و اللیله اشاره کرد.


* مورد توجه ائمه اطهار (ع) بود


آقای عز‌الدین قاضی‌القضات اصفهانی نقل می‌کند که شبی خواب یکی از ائمه معصوم (ع) را می‌بیند که به من فرمود کتاب «مفتاح‌الفلاح» را نسخه‌برداری کن و به آن عمل کن. قاضی‌القضات اصفهانی می‌گوید از خواب پریدم و هرچه فکر کردم تاکنون چنین کتابی ندیده و نشنیده بودم و حتی علمای اصفهان نیز از آن خبر نداشتند.


در آن زمان به دلیل لشکرکشی در برخی از نقاط کشور مرحوم شیخ بهایی در جبهه بود لذا وقتی شیخ بهایی بعد از مدتی به اصفهان باز می‌گردد قاضی‌القضات اصفهانی نزد او رفته و از ایشان می‌پرسد «آیا کتابی با عنوان مفتاح‌الفلاح سراغ دارید؟» و شیخ بهایی در پاسخ او گفت «بله من چنین کتابی را در سفر نوشته‌ام اما تا به حال آن را به احدی نشان نداده‌ام» و قاضی‌القضات اصفهانی می‌گوید «من امام معصوم را در خواب دیدم و ایشان فرمودند که بر عمل به این کتاب مداومت داشته باشم» که شیخ بهایی با شنیدن این مسئله بسیار گریست و کتاب را به او داد و گفت «از آن نسخه‌برداری کن».


* ندایی که شیخ قبل از رحلتش شنید


مرحوم مجلسی بزرگ پدر علامه مجلسی می‌فرمایند «۶ ماه قبل از رحلت مرحوم بهایی خود ایشان ندایی را از قبر «بابا رکن‌الدین» می‌شنود در حالی که من نزدیک شیخ بهایی بودم اما متوجه این صدا نشدم. شیخ رو به من کرد و گفت صدا را شنیدید گفتم خیر ایشان گریست و دست به دعا برداشت. بعدها که ما اصرار کردیم، شیخ بهایی گفت به من خبر دادند آماده مرگ شو و بعد از ۶ ماه ایشان رحلت کرد و بنده به اتفاق تمام طلاب و فضلای اصفهان و مردم عادی که حدود ۵۰ هزار نفر می‌شدیم به تشییع ایشان رفتیم».


این ندا تنها یک کلمه بود «شیخ در فکر خود باش» و انصافا جا دارد ما چنین شخصیت‌هایی را مطالعه کنیم و ببینیم که چه سرمایه‌هایی داریم و سپس آنها را به دیگران معرفی کنیم. در حال حاضر در جای جای اصفهان نیز آثاری درباره احیای خدمت به بشریت، کارهای خدماتی حمام و پل‌هایی که ساخته شده، همچنین هندسه حرم‌های مطهر همگی متعلق به شیخ بهایی است.


شیخ بهایی، شخصیت بزرگواری بود که با علم خویش به جهان بشریت خدمت کرد و گویی ایشان هم اکنون زنده است. وی در مشهد مقدس در خانه خویش به خاک سپرده شد و در حال حاضر آن خانه نیز جزو حرم مطهر علی بن موسی‌الرضا (ع) است که بدین ترتیب شیخ بهایی هم در دنیا و هم در آخرت مجاور اهل بیت (ع) قرار دارد.


مصاحبه خبرگزاری فارس با آیت‌الله نجم‌الدین طبسی استاد خارج مهدویت حوزه علمیه قم

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید