لیله القدر در کلام امام متقیان

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print





قدر


قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لِأَصْحَابِهِ‏ آمِنُوا بِلَیْلَهِ الْقَدْرِ إِنَّهَا تَکُونُ- لِعَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ وَ لِوُلْدِهِ الْأَحَدَ عَشَرَ مِنْ بَعْدِی‏. [۱]


کلینى در کافى از حسن بن عباس از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله حدیث کرده است که حضرت به اصحابش فرمود: به شب‏ قدر ایمان آورید، زیرا آن شب از على‏ بن ابى طالب و یازده فرزندش بعد از وى مى‏باشد. [۲]


شب قدر دارای آنچنان مقامی است که به تعبیر قرآن کریم قابل درک نیست. اگر هم کسانی بتوانند این شب بسیار با عظمت را درک کنند باید متصل به وحی باشند. بزرگان فرموده اند که این خطاب هر جند به ظاهر بر پیغمبر است که تو چه می دانی شب قدر چبست؟ لکن معنا ندارد کسی که ملائکه بر او در این شب وارد می شود شب قدر را درک نکند پس این خطاب کنایه است اولا برای نشان دادن عظمت این شب و ثانیا خطاب در واقع به عموم است که قادر به درک آن نیستند. در این میان بعد از حضرت رسول صلی الله علیه و آله شخصیتی والاتر از امیرالمۆمنان علی بن ابی طالب در عالم وجود ندارد تا بتواند درباره چنین شبی سخن به میان آورد. بر این اساس سعی شده است تا حد امکان به کلمات امیر بیان در خصوص شب قدر پرداخته شود.


 


معنی شب قدر


أصبغ بن نباته از حضرت علىّ‏ بن ابى طالب علیه السّلام روایت نموده که پیغمبر خدا (صلی الله علیه و آله)، به من فرمود: یا علىّ آیا مى‏دانى معنى شب‏ قدر چیست؟ عرض کردم: نه یا رسول اللَّه! پیغمبر صلى اللَّه علیه و آله فرمود: خداوند تبارک و تعالى در آن شب به تقدیر و سرنوشتى که در روز قیامت خواهد بود، قضا و حکم، و اندازه‏گیرى نموده، و در آنچه خداى عزّ و جلّ فرمان داد ولایت تو بود، و نیز ولایت امامان از نژاد تو، تا روز قیامت.[۳]


امام جواد از پدرش از پدران بزرگوارشان از امیر المۆمنین صلوات اللَّه علیهم اجمعین روایت کند که گفت: از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم شنیدم که به اصحابشان مى‏فرمود: به شب‏ قدر ایمان بیاورید که آن شب براى علیّ‏ بن أبى طالب و فرزندان یازده‏گانه پس از اوست


راز مخفی ماندن شب قدر


سۆالی که ناخودآگاه ذهن هر کسی را مشغول می کند این است که چرا شب قدر مردد بین چند شب شده است و دقیقا مشخص نکرده اند؟ آیا معصومین از آن شب خبر نداشته اند؟ یا اینکه اجازه معین کردن آن شب را نداشته اند؟ بهتر نبود این شب سرنوشت ساز برای همه معلوم بود؟ اگر شب قدر درک نشود چه خواهد شد؟ جواب این سۆالات در کلام نورانی حضرت داده شده است.


قِیلَ لِأَمِیرِ الْمُۆْمِنِینَ ع أَخْبِرْنَا عَنْ‏ لَیْلَهِ الْقَدْرِ قَالَ مَا أَخْلُو مِنْ أَنْ أَکُونَ أَعْلَمُهَا فَأَسْتُرَ عِلْمَهَا وَ لَسْتُ أَشُکُّ أَنَّ اللَّهَ إِنَّمَا یَسْتُرُهَا عَنْکُمْ نَظَراً لَکُمْ لِأَنَّکُمْ لَوْ أَعْلَمَکُمُوهَا عَمِلْتُمْ فِیهَا وَ تَرَکْتُمْ غَیْرَهَا وَ أَرْجُو أَنْ لَا تُخْطِئَکُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ.[۴]


به امیرالمۆمنین علیه السلام گفتند: ما را از شب قدر آگاه کن. فرمود: خالی از این نیستم که آن را بدانم و از شما پنهان کنم. شک ندارم که خداوند به خاطر کمک کردن و مهلت دادن به شما آن را از شما می پوشاند؛ چون اگر آن را به شما اعلام می کرد، در همان شب، عمل می کردید و در غیر آن شب عبادت را ترک می کردید، و امید دارم که اگر خدا بخواهد شب قدر را به خطا نگیرید.[۵]  


امام علی


 


تداوم شب قدر


از امیرالمۆمنین علیه السّلام روایت شده که به ابن عباس فرمود: همانا شب‏ قدر در هر سالى هست، و در آن شب کار همه سال فرود آید، و براى آن کار پس از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) سرپرستانى هست، ابن عباس عرض کرد: آن سرپرستان کیانند؟ فرمود: من و یازده تن فرزندانم که از صلب منند امامانى هستند که فرشتگان با آنان حدیث کنند. [۶]


امام على علیه السلام غالبا می فرمود که: هر گاه تیمى و عدوى (ابوبکر و عمر) خدمت پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله بودند و آن حضرت سوره «انا انزلناه» را با خشوع و گریه تلاوت می فرمود، می گفتند: چقدر در این سوره دلت می سوزد، پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله می فرمود: براى آنچه چشمم (فرشتگان را در شب‏ قدر) دیده و دلم (بیان هر امر محکم را در آن شب) فهمیده و نیز براى آنچه دل این شخص (على علیه السلام) پس از من در می یابد. آنها می گفتند: مگر شما چه دیده‏ئى و او چه می بیند؟ حضرت براى آنها روى خاک می نوشت‏ تَنَزَّلُ الْمَلائِکَهُ وَ الرُّوحُ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ سپس مى‏فرمود: پس از اینکه خداى عز و جل فرماید «هر امرى» دیگر چیزى باقى می ماند؟ می گفتند: نه، می فرمود: می دانید آنکه هر امرى بر او نازل مى‏شود کیست؟ می گفتند: تو هستى اى رسول خدا، می فرمود: آرى، اما شب‏ قدر بعد از من هم می باشد؟ می گفتند: آرى، می فرمود: در شبهاى قدر پس از من هم آن امر نازل مى‏شود؟ می گفتند: آرى.


به امیرالمۆمنین علیه السلام گفتند: ما را از شب قدر آگاه کن. فرمود: خالی از این نیستم که آن را بدانم و از شما پنهان کنم. شک ندارم که خداوند به خاطر کمک کردن و مهلت دادن به شما آن را از شما می پوشاند؛ چون اگر آن را به شما اعلام می کرد، در همان شب، عمل می کردید و در غیر آن شب عبادت را ترک می کردید، و امید دارم که اگر خدا بخواهد شب قدر را به خطا نگیرید


می فرمود: به چه کسى نازل مى‏شود؟ مى‏گفتند: نمی دانیم، پیغمبر دست بر سر من می گذاشت و می فرمود: اگر نمى‏دانید، بدانید، آن شخص پس از من این مرد است، سپس آن دو نفر شب قدر را بعد از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله می شناختند، بواسطه هراس سختى که در دل آنها مى‏افتاد.[۷]


 شب قدر شب اهل بیت علیهم السلام


امام جواد از پدرش از پدران بزرگوارشان از امیرالمۆمنین صلوات اللَّه علیهم اجمعین روایت کند که گفت: از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم شنیدم که به اصحابشان مى‏فرمود: به شب‏ قدر ایمان بیاورید که آن شب براى علیّ‏ بن أبى طالب و فرزندان یازده‏گانه پس از اوست.[۸] 


احیاء شب قدر


امام علی علیه السلام: پیامبر خدا در دهه آخر ماه رمضان بستر خود را جمع می کرد و کمرش را می بست و شب بیست و سوم خانواده خود را بیدار می کرد و در آن شب به صورت خفتگان آب می پاشید.[۹]


 


پی نوشت ها :‌


۱.الکافی، ج‏۱، ص ۵۳۳ 


2.الإنصاف فى النص على الأئمه ع با ترجمه رسولى،ص۱۹۵  


3.ابن بابویه، معانی الأخبار / ترجمه محمدى، ج‏۲ ؛ ص۲۵۰، دار الکتب الإسلامیهتهران، چاپ: دوم، ۱۳۷۷ش


۴.مجلسى، بحار الأنوار، ج‏۹۴، ص۵، دار إحیاء التراث العربی – بیروت، چاپ: دوم، ۱۴۰۳ ق.


۵.مراقبات ماه رمضان، ری شهری، ترجمه محدثی،ص ۳۷۳، دارالحدیث قم،چاپ پنجم ۱۳۸۵


۶.ارشاد، شیخ مفید-ترجمه رسولى محلاتى، ج‏۲، ص۳۲۷ 


7.کلینى، أصول الکافی / ترجمه مصطفوى، ج‏۱ ؛ ص۳۶۳و ۳۶۴،کتاب فروشى علمیه اسلامیه تهران، چاپ: اول، ۱۳۶۹ ش.


۸.ابن بابویه، کمال الدین / ترجمه پهلوان، ج‏۱ ؛ ص۵۲۵، دار الحدیث ؛ قم، چاپ: اول، ۱۳۸۰ ش.


۹.مراقبات ماه رمضان، ری شهری، ص ۴۱۷


سید روح الله علوی


تبیان

بازدیدها: 199

کانالهای ما را درشبکه های اجتماعی