ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

فرزند ابراهیم خلیل

فرزند ابراهیم خلیل

 

خداوند در قرآن در مورد ابراهیم علی نبینا وآله و علیه السلام می فرمایند:

«إن إبراهیم لحلیم أوّاه منیب» (۱) یا «إن إبراهیم لأوّاه حلیم» (۲)

مراد از کلمه «أواه» شاید کسی باشد که زیاد اهل گریه و آه کشیدن است و شاید مراد کسی باشد که زیاد دعا می کند با حالت عجز و لابه و می بینیم که خداوند در این آیات که مربوط به دعاهای ابراهیم بوده از او به خاطر بسیار اهل دعا بودن مدح نموده است آیه اول مربوط است به درخواست و دعای ابراهیم نسبت به نجات لوط و آیه دوم مرتبط به دعای ابراهیم در مورد «آزر» بت پرست می باشد .

در حدیثی صحیح از امام باقر علیه السلام می خوانیم:

زراره از امام باقر علیه السلام نقل می کند که آن حضرت فرمود:

خداوند می فرماید:

«إن الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین»؛ همانا کسانی که از عبادت من روی گردان باشند بزودی با خواری و ذلت وارد جهنم می شوند .

منظور خدا از عبادت همان دعا کردن است و دعا برترین عبادت می باشد!

زراره می گوید در ادامه معنی این آیه را از حضرت سۆال نمودم :

«إن إبراهیم لأواه حلیم»

حضرت فرمود:

أواه کسی است که بسیار دعا می نماید (۳) .

پس از مطالب بالا می فهمیم که أواه کسی است که بسیار اهل دعا و ناله می باشد در این دو امر حضرت سجاد علیه السلام میراث دار ابراهیم نبی می باشد به همین خاطر است که در زیارتنامه های معصومین خطاب به آنان عرض می کنیم «السلام علیک یا وارث ابراهیم خلیل الله» و همچنین می فهمیم که حضرت سجاد علیه السلام وقتی به دعا می پردازند در واقع به برترین عبادت می پردازند و ایشان « دعّاء » بوده اند، که این کلمه به اصطلاح صیغه مبالغه می باشد یعنی آن حضرت بسیار، اهل برترین عبادت بوده اند، اما اینکه دعا برترین عبادت است در بسیاری از روایات مورد اشاره واقع شده است (۴) .

و اما این که آن حضرت بسیار اهل ناله و گریه بوده اند ؛ در روایتی از امام صادق علیه السلام می خوانیم که:

بسیار گریه کنندگان عالم پنج نفر بودند: آدم و یعقوب و یوسف و فاطمه دختر محمد و علی بن الحسین علیهم السلام … (۵) .

در ادامه این حدیث آمده که حضرت سجاد علیه السلام ۴۰ سال می گریست هیچ طعام و شرابی در مقابل حضرت قرار نمی گرفت مگر این که آن حضرت به خاطر حادثه عاشورا می گریست !!

درسنامه زندگی

دعاهای آن حضرت در صحیفه سجادیه درس زندگی به همراه دارد و در واقع حضرت با موضوعاتی که در مورد آنها دعا انشاء نموده اند به ما فهمانده اند که آن موضوعات از چه اهمیتی برخوردارند مثل دعا برای پدر و مادر، دعا برای فرزندان، دعا برای مرز داران، دعا برای همسایگان و امثال آن که حتی مراجعه به فهرست صحیفه نیز خالی از لطف نیست !

و اساسا در عالم اسلام دعا با نام مبارک علی بن الحسین علیهماالسلام گره خورده است و با آن مزین شده است !

لکن باید دانست که دعاهای علی بن الحسین علیهماالسلام صرفا جنبه فردی نداشته بلکه زمینه سازی سیاسی نیز در آن موجود بوده است در همین رابطه به برخی جملات مقام معظم رهبری استناد می جوییم:

«بدون شک هدف نهایی حضرت سجاد علیه السلام ایجاد حکومت اسلامی است و همان گونه که در آن روایت امام صادق علیه السلام آمده است خدای متعال سال هفتاد را برای حکومت اسلامی در نظر گرفته بود و چون در سال شصت [ و یک ] حضرت حسین بن علی علیهماالسلام به شهادت رسید به سال صد و چهل و هفت، صد وچهل و هشت به تأخیر افتاد، این کاملا حاکی از این است که هدف نهایی امام سجاد و سایر ائمه علیهم السلام ایجاد حکومت اسلامی است اما حکومت اسلامی در آن شرایط چگونه بوجود می آید؟

این به چند امر نیازمند است:

اول: باید اندیشه درست اسلامی که ائمه علیهم السلام حامل واقعی آن هستند و همین اندیشه است که باید مبنای حکومت اسلامی قرار بگیرد، تدوین و منتشر شود .

بعد از این که در طول سالیان متمادی، جامعه اسلامی از تفکر درست اسلامی جدا مانده، چگونه می توان حکومتی بر مبنای تفکر اصیل اسلامی بوجود آورد، در حالی که زمینه سازی فکری میان مردم انجام نگرفته باشد و آن احکام اصیل تدوین نشده باشد .

بزرگترین نقش امام سجاد علیه السلام این است که تفکر اصیل اسلامی یعنی توحید، نبوت، مقام معنوی انسان، ارتباط با خدا و بقیه چیزها را تدوین کرده است و مهمترین نقشِ صحیفه سجادیه همین بود .

شما صحیفه سجادیه را در نظر بگیرید، سپس اوضاع فکری اسلامی مردم آن دوران را هم در نظر بگیرید، خواهید دید اینها چقدر با هم فاصله دارد … » (۶) .

خلاصه این که امام سجاد علیه السلام که فرزند ابراهیم نبی است همانند او بت شکن تاریخ نیز هست و با طراحی زیرکانه و بسیار عجیب خود جامعه شیعه را که بعد از حادثه کربلا رو به انقراض و متلاشی شدن می رفت از آن دوران خفقان و ظلمانی تاریخ عبور داد و به عصر صادقین علیهماالسلام رساند و آن جامعه را آماده دریافت فیوضات امام صادق و باقر علیهماالسلام نمود!!

پی نوشت ها:

۱- هود /۷۵ .

۲– توبه / ۱۱۴ .

۳– کافی ج۲ص۴۶۶ .

۴– همان، باب فضل الدعاء حدیث  ۱و۲و۸وباب أن الدعا سلاح المۆمن .

۵– خصال صدوق، ص ۲۷۲و۲۷۳ .

۶– کتاب انسان ۲۵۰ ساله ص ۱۹۵ .

حمید حاج علی، مدرس حوزه علمیه  

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید