ظرفیت های اتحادیه تشکل های قرآنی کشور

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print

مقدمه:
اتحادیه تشکل های قرآنی با هدف ساماندهی فعالیت مؤسسات قرآنی و حمایت و ایجاد همگرایی بین مؤسسات و در نهایت جریان سازی فرهنگی در جامعه با توسعه فرهنگ قرآنی شکل گرفته است. اتحادیه ها با ایفای نقش واسط و هماهنگکننده بین اعضا، به توان افزایی مبادرت کرده و در حد امکان به نیازهای اعضای خود خاصه در زمینه تعامل با دولت ها و استیفای حقوق آنها پاسخ می دهند.
اتحادیه تشکل های قرآنی شبکه ای ارتباطی در حوزه ی فرهنگ قرآنی و بین فعالین و مؤسسات قرآنی با ظرفیت های ارزشمندی که می تواند مورد توجه و استفاده قرار گیرد.در ادامه برخی از این پتانسیل ها بیان می شود.

سازمانها و موسسات غیردولتی بدلیل امکانات،شرایط و توانها و حوزه محدود اقدامات، از قدرت تاثیرگزاری کمتری برخوردارند.دولت ها بدلیل قدرت و موسسات و شرکت های خصوصی بدلیل توان اقتصادی در حوزه های کنشگری از توان بالاتری برخوردارند. اما در دنیای امروز که ساختارهای به سوی انفکاک بیشتر حرکت کرده اند و این ذره ای شده نیز مستمراٌ بیشتر می شود،وجود مراکز و کانونهای میانجی و سرپل های ارتباطی برای تجمیع توان ه ای مؤسسات و سازمانهای غیردولتی را اجتناب ناپذیر ساخته است.
سازمانهای غیر دولتی بدلیل فعالیت داوطلبانه اعضایشان از پتانسل نسبتاٌ قوی ای برخوردارند و راهکارهای افزایش توان تاٌثیرگذاری ودستیابی به اهداف خود را با برقراری پیوند با همگنان خود جستجو می کنند. ایجاد شبکه همگرا و همصدا ،صداهای رساتررا تولید می کند.
اتحادیه تشکل
های قرآنی با توجه به اساس نامه و گردش دموکراتیک مدیریت در آن توانسته است این ساختار شبکه را به خوبی ایجاد کند که این خود می تواند به زایش ظرفیت های جدید مدد رساند.

۲- دموکراتیک بودن اتحادیه
افزایش سطح دانش در جامعه امروز و استقلال رای خواهی افراد و تلاش برای تاثیر گذاری و پیگیری اهداف و کسب منافع حداکثری افراد در تلاشند در ساختارهای تشکیلاتی متکی به رای اعضاء نفوذ بیشتری داشته باشند و این انگیزه موتور متحرکه تشکل های غیردولتی است.از سوی دیگر جلب رضایتمندی اعضاء،سعی بیشتر منتخبین تشکل های غیر دولتی که مدیریت مجموعه را به عهده دارند،افزون می سازد.
مشروعیت ساختارهای دموکراتیک اقناسازی در تصمیمات را آسان می سازد و افراد بدلیل مشارکت واقعی در تصمیم گیری ها،تصمیمات را به آسانی می پذیرند و نتیجه بیشتر قرین موفقیت می شوند.
اتحادیه تشکل های قرآنی بدلیل فرایند دموکراتیک دو لایه، این کارکردها را بطور فزاینده دارا می باشد لذا ضریب خطا در تصمیم گیری کاهش یافته و انگیزه مشارکت در امور به حداکثر می رسد.

۳- طول مدت زمان فعالیت اتحادیه و اعضای آن
مدت زمان حیات و فعالیت یک تشکل بعنوان یک متغیر در مانایی آن تاثیر گذار است. در عین حال در طول زمان با طی فراز و فرود ها، تجارب و سرمایه های مادی و معنوی در آن ته نشست پیدا کرده و تداوم فعالیت را برای آن فراهم م یسازد.همچنین شناسانده شدن در بستر طبیعی کار و فعالیت، اعتماد عمیق تری را بین مخاطبین برجای می گذارد. در مجموع تشکل های عضو اتحادیه از قدمت زیادی برخوردارند که این خود بعنوان سرمایه ای معنوی در اختیار اتحادیه م یباشد.

۴- وجود سلائق متفاوت فکری و مدیریتی در اتحادیه
در نگاه اولیه گروهها و مجموعه هایی که از یکسانی افکار و سلیقه ها برخوردارند ظاهراٌ امورشان آسان تر و با سرعت بیشتر به سامان می شود. و گروههایی که در درون خود از تنوع برخوردارند نه. اما با تامل در وجود تنوعات در یک مجموعه می توان به سرمایه بودن آن پی برد.
گروهها و تشکل های با سلائق و نگرشهای متفاوت دارای ظرفیت هایی هستند که تشکل های ظاهراٌ همبسته از آن بی بهره اند از جمله،ضریب خلاقیت و نوآوری بالا،تضارب آراء و در نتیجه تعالی افکار و اندیشه ها،کاهش ضریب خطا در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری
،استفاده حداکثری از ظرفیت ها و بلااستفاده نماندن سرمایه ها،انباشت تجارب و سرعت بخشیده به اندوخته های معنوی،پویایی و حرکت،شکل گیری رقابت سالم و مثبت در امور،کشف استعدادها،تسریع در آموزش و فراگیری و ایجاد سازمان یادگیرنده که نیاز اساسی تشکل ها در ساختارهای جدید است،جلب اعتماد و جذب مخاطبین با سلائق مختلف و در نتیجه افزایش سرمایه اجتماعی و…….

۵- امکانات سخت افزاری و نرم افزاری اتحادیه:
تشکل های عضو اتحادیه امکانات سخت افزاری و نیروی انسانی با انگیزه و دارای تجربه در اختیار دارند که تجمیع یافته آنها،گستره و عمق فعالیت های اعضای اتحادیه را می نمایاند.به منظور برآورد توان و امکانات اعضای اتحادیه طرح پ ژوهشی “شناسایی و ارزیابی توانمندی های سازمانها غیر دولتی قرآنی” در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۷ اجرا شد که اطلاعات ۳۸ عضو اتحادیه گردآوری و ارزیابی شد.در ادامه بخشی از یافته های این طرح تحقیقاتی که توانمندی اتحادیه را نشان می دهد،می آید.
در این پژوهش مؤلفههای ارزیابی توان های تشکل های قرآنی در چهار مقوله کلان به شرح زیر آورده شده است که شاخصههای خرد در ذیل هر یک تعریف شده و وضعیت آنها مورد سنجش قرار گرفته است.
۱- نیروی انسانی (جنسیت، نوع همکاری، میزان تحصیلات، نوع فعالیت، نیروی انسانی ورودی، نیروی انسانی خروجی و نخبگان قرآنی)
۲- تجهیزات و امکانات( ساختمان، وسایل و تجهیزات، درآمدها و هزینهکردها)
۳ -ساختار تشکیلات(تأسیس، اهداف و وظایف، اعضا اصلی، روابط و نظام کنترل و ارزیابی)
۴- برنامهها و فعالیتها (پژوهشی، آموزشی و تبلیغی – ترویجی)

۱- وضعیت نیروی انسانی همکار در تشکل های عضو اتحادیه:


داده های جدول بالا نشان می دهد که رشد “نیروهای تمام وقت” این تشکل ها از سال ۸۴ به ۸۶ از ۱۵۸۵ نفر به ۲۱۷۰ نفر افزایش یافته است و تقریبا با همین در صد، رشد نیروهای پاره وقت را شاهد هستیم. داده ها نشان می دهد که بانوان نقش بیشتری را در موسسات قرآنی به عهده دارند.
همچنین یافته های تحقیق نشان می دهد که اعضای نخبه فعال در تشکل های عضو اتحادیه بسیار وضعیت مطلوبی دارد.در مج
موع ۱۰۴۵ نفراز فعالین این مؤسسات در مسابقات و جشنواره های قرآنی حائز مقام شهرستانی، ۶۷۸ نفر حائز مقام استانی، ۳۵۱ نفر حائز مقام کشوری و ۲۵ نفر فعال ممتاز و برگزیده قرآنی حائز مقام بینالمللی در رشتههای قرائت، حفظ، ترجمه و مفاهیم، تفسیر، داوری و سایر در موسسات غیر دولتی قرآنی بوده اند.
در ۳۸ مؤسسه مورد بررسی ۵۱۹ فر حافظ ۱۰ جزء اول قرآن، ۴۰۵ نفر حافظ ۲۰ جزء قرآن و ۶۴۷ نفر حافظ کل قرآن میباشند.
۲ نفر بین ۲۰ تا ، از میان نیروی انسانی موسسات، ۷۹۷ نفر بین ۱۰ تا ۱۵ سال، ۱۹۸ نفر بین ۱۵ تا ۲۰ ۳۰ و ۶ نفر بالای ۳۰ سال سابقه داشتهاند.
۵ نفر نیز در موسسات مولف کتب یا مقالات قرآنی بودهاند.

۲- تجهیزا ت و امکانات


داده های جدول گویای آن است که بیش از ۹۰ هزار متر مربع بنا در اختیار این موسسات است که توانمندی قابل توجهی است.و قریب به ۳۵ در از این فضاها در مالکیت این موسسات است.

نتایج امکانات و تجهیزات ۳۸ موسسه مورد بررسی به شرح زیر بوده است:



  • میزان درآمد موسسات در سال ۱۳۸۴ ، در مجموع ۱۹,۶۱۴,۲۶۱,۳۳۴ ریال بوده است که از میان منابع درآمدی، ۰ درصد کمترین بوده است. / ۲۹ درصد بیشترین و وقف با ۱ / کمک سازمانها و نهادهای دولتی با ۱
  • در سال ۸۵ مجموع میزان درآمد ۳۸ موسسه ۲۸,۲۱۷,۴۱۱,۸۷۱ ریال بوده است که کمک سازمانها و ۰ درصد کمترین / ۳۵ درصد بیشترین و کمک نهادها و سازمان های بین المللی با ۳۹ / نهادهای دولتی با ۲ بوده است.
  • 41/ در سال ۱۳۸۶ مجموع درآمد ۳۳,۱۳۷,۲۶۸,۰۰۱ ریال بوده است که برگزاری کلاس های آموزشی درصد بیشترین و اجاره دادن مکان و تجهیزات موسسات با ۱ درصد کمترین منبع درآمد، بوده است.
  • 2551679500 ریال و در ، درآمد غیر نقدی موسسات در سال ، ۷۴۱,۶۱۵,۰۰۰۱۳۸۴ ریال ، در سال ۱۳۸۵ ۳۳۰۸۳۶۹۳۰۰ ریال بوده است. سال ۱۳۸۶

۳- ساختار و تشکیلات ۴- برنامهها و فعالیتها

  • به طور کلی ۱۵۳ برنامه پژوهشی و ۱۴۰ کتاب به چاپ رسیده طی ۱۰ سال گذشته و ۳۸ مقاله به چاپ رسیده توسط کارکنان، محققان و نویسندگان موسسات طی ۵ سال گذشته انجام گرفته است.

  • وضعیت برنامههای آموزشی موسسات برای عموم به شرح زیر است:
  • به طور کلی ۱۶۱۹۵۹ نفر در آموزش عمومی، ۱۸۰۴۹ نفر در آموزش تخصصی و ۱۸۰۰۰۸ نفر در مجموع در هر دو مورد در مؤسسات در حال تعلیم هستند.




۶- تجارب مدیریتی اندوخته شده در میان مدیران تشکل های اتحادیه
هر یک از مدیران دارای تجارب ارزشمند هستند و این تجارب در بسترهای اجتماعی و فرهنگی متفاوت نیز شکل گرفته است. این تنوع در تجارب جامع نگری و ریزبینی را به همراه دارد که منجر به ارتقاء ضریب دقت در برنامه ریزی و اجرای برنامه ها می شود.
هر یک از تشکل ها از حیث دامنه و حجم فعالیت ها دارای سطوح مختلف مدیریتی هستند،از سوی دیگر وجود مدیران با سطوح توانمندی های مختلف حلقه مدیران یک مجموعه را تکمیل می کند. از این حیث نیز اتحادیه تشکل های قرآنی دارای ظرفیت ارزشمند است.

۷- غیردولتی بودن و فاصله انتقادی از دولت و حفظ استقلال اتحادیه از دستگاههای دولتی
صاحبان قدرت مستمراٌ بدنبال یارگیری و گسترش دامنه نفوذ خود هستند و افراد و عمدتا گروهها ی ا جتماعی را بعنوان حاملان و عاملان پیامها و اهداف خود بکار می گیرند و در تلاشند بتوانند توان های پراکنده آنها را در جهت تحقق خواست های مورد نظرشان هدایت کنند. این خواست با ظرافت و بعضا تحت پوشش خدمت رسانی به گروهها نیز انجام می پذیرد تا حساسیت برانگیز نباشد
و گروهها متوجه عاملیت و حاملیت خود نشوند.اما بنظر می رسد بین ضعف و قوت یک مجموعه از حیث دارا بودن سرمایه های مادی و معنوی و میزان بهره دهی بی حاصل این گروهها به کانونهای قدرت همبستگی وجود دارد. اتحادیه تشکل های قرآنی بدلیل انباشت توان های اعضا و سرمایه های آنها از چنان قدرت و توانی برخوردار است که دیگران کمتر می توانند آن را ابزار خود کنند و اعضاء با حساسیت زیاد از آسیب های احتمالی از این ناحیه جلوگیری می کنند.و حتی این ظرفیت انباشته می تواند از صاحبان قدرت و امکانات استفاده کرده و آنها را در جهت خود بکار گیرد و یا حداقل در یک تعامل دوسویه قرار بگیرد که نه تنها به ضعف منتهی نمی شود بلکه به توسعه توان مجموعه نیز کمک می کند.

۸- واسط بین دولت با موسسات و تجمیع کننده توان های پراکنده فردی موسسات به توان جمعی
دولت ها و دستگاههای دولتی عمدتا دارای قدرت و توان مالی بالاتر از تشکل های غیردولتی هستند و این عدم توازن در قدرت، ممکن است مدیران دولتی را دچار وسوسه کند که فرایند تعامل را به سوی تحقق اهداف خود سوق داده و در عمل سازمانهای غیر دولتی را ابزاری برای اجرای برنامه های خود بدانند. این نگاه ابزاری زمانی که یک تشکل از توان مناسب برخوردار نباشد،احتمال وقوع بیشتری دارد. اتحادیه تشکل های قرآنی بدلیل تجمیع توانهای اعضاء دارای قدرتی
است که نه تنها می تواند ابزار قرار نگیرد ،بلکه از استعدادها و امکانات دیگران نیز می تواند بهره بگیرد بدون اینکه به وابستگی دچار شود.از سوی دیگر می تواند نقش واسط را بین دولت و موسسات عضو داشته باشد و به نوعی ضربه گیر در مقابل آسیب های احتمالی باشد.

۹- پوشش نیازهای و نقص ها و ضعف ها در بین اعضاء
اتحادیه تشکل های قرآنی دارای اعضاء با نقش ها و کارویژه های متنوع، توان جذب و پوشش مخاطبین بیشتر با سلائق متفاوت تری را دارد.در حوزه فعالیت های قرآنی این موضوع از اهمیت بسیاری برخوردار است. توسعه چتر پوشش مخاطبین با ارائه خدمات متنوع و جذاب امکان پذیر است. در عین حال در یک جمع و گروه به سختی می توان به این هدف دست یافت. اما با تقسیم وظایف و پرداختن به تخصص های در اختیار گروه های متعدد، ضریب موفقیت را افزایش و به نیازهای مخاطبین به نحو مطلوب تری پاسخ داده خواهد شد.

۱۰- ظرفیت های قانونی شکل گیری و جایگاه م
وسسات قرآنی در بسترهای قانونی و حقوقی موجود:
شکل گیری ظرفیت های قانونی و عضویت نمایندگان تشکل های قرآنی در شورای توسعه فرهنگ قرآنی و توان اتحادیه در نمایندگی موسسات قرآنی،فرصت و ظرفیت مناسبی را پیش روی قرار می دهد. از سوی دیگر تراکم ارتباط بین موسسات امکان نادیده گرفته شدن را از بین می برد و در ساختارهای اداری نقش تصمیم سازی و تصمیم گیری را برای اتحادیه افزایش می دهد

۱۱- انعطاف پذیری اتحادیه
اتحادیه با دارا بودن مزایای متنوع و متعدد سازمان های غیردولتی، از انعطاف پذیری نسبتا بالایی برخوردار است. داوطلبانه بودن فعالیت اعضاء،درگیری کمتر در بوروکراسی و بنابراین سرعت در پاسخگویی به نیازها و مواجهه با مسائل، خرد بودن سطح سازمانها و درک بهتر مشکلات، ایجاد خلاقیت و نوآوری با طرح مسائل تازه و مشخص ساختن نیازهای مخاطبین، قدرت عمل بسیار بالای سازمانهای غیر دولتی به علت بسیج کنندگی مردم جهت دستیابی به اهداف سازمانی، توانمندسازی جامعه با فعالیت های آموزشی، ترویجی و ارشادی،توانایی برنامه ریزی ، تصمیم گیری سریع و مشارکتی ، توانایی در رهبری ، توانایی در کنترل و نظارت، توانمندی ارتباطات، توانمندی آموزشی وسایر توانمندی ها را در اختیار دارد



  • سازمانهای غیر دولتی قرآنی از نداشتن سامانههای مالی و اطلاعاتی به شدت رنج میبرند. نبود سامانه اطلاعاتی منجر به عدم پاسخگویی دقیق آنها در حداقل زمان ممکن میشود. تعریف نظام اطلاعاتی و همچنین سامانه مالی و اداری و تشکیلاتی نقش بسیار مؤثری در ارتقاء سطح فعالیتهای آنها و امکان رصد کردن وضعیت فعالیتها و برنامههای آنها را فراهم میسازد.
  • استفاده از ابزار جدید ارتباطی همچون اینترنت و شبکههای ارتباطی الکترونیکی بر سرعت ارتباطات و نقل و انتقال اطلاعات میافزاید. حرکت به سوی ایجاد شبکه ارتباطی که در آن مؤسسات بتوانند اطلاعات ضروری را در آن قرار دهند و از برنامهها و فعالیتهای یکدیگر آگاهی داشته باشند. نقش بیمانندی را در انباشت تجربیات آنها و ارتقاء سطح کیفی و کمی فعالیتهای قرآنی در جامعه خواهد داشت.
  • در سنجش و ارزیابی توانمندیها آنچه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است رصد این توانمندیها و شناخت فراز و فرود تلاشها از سوی فعالین قرآنی به خصوص بررسی و تحلیل چرایی این فراز و ف
    رودها است.
  • امکانات موجود در مؤسسات غیر دولتی از حیث سختافزاری و نرمافزاری بسیار گستردهاست و با توجه به انگیزههای افراد فعال در این حوزه و چالاکی فعالیت مؤسسات غیردولتی، توجه به توسعه طرحها و برنامه-های این مؤسسات و ایجاد زیرساختهای حقوقی و حمایتی میتواند به توسعه ظرفیتهای فرهنگی کشور بیفزاید و فضای فرهنگی جامعه را تحت تأثیر خود قرار دهد.

بازدیدها: 24

کانالهای ما را درشبکه های اجتماعی