بررسی راهکارهای عملی «همت و کار مضاعف» بر مبنای اهداف سند چشم انداز1404جمهوری اسلامی ایران

چکیده:


« همت مضاعف و کار مضاعف » از ضروری ترین نیازهای کشورمان محسوب می شود؛ چون که توسعه و تعالی هر کشوری به میزان کار و تلاش مفید آن جامعه وابسته است. از این رو هر اقدامی که موجب افزایش فرهنگ کار، افزایش کار آمدی جامعه بشود امری مبارک و قابل تحسین است.


برای نهادینه شدن فرهنگ کار وتلاش همه ی قوا کشور رسالت خطیری بر عهده دارند ، به ویژه رسانه های گروهی که باید با نگاهی آسیب شناسانه ونقادانه موانع و عوامل کم کاری در جامعه را شناسایی نموده و راهکار های اجرایی وعملیاتی ارایه نمایند. همه می دانیم که سطح بهره وری در کشور ما بسیار پایین است. برای اینکه در جامع
ه کار مضاعف
صورت گیرد باید نیروی کار در سطوح مختلف مورد احترام قرار گیرد. این مقاله راهکار های انجام کار مضاعف را بر می شمارد و سپس پیشنهادهایی عملی را جهت تحقق «همت و کار مضاعف» ارائه می دهد


مقدمه:


بهره گیری هوشمندانه از ظرافت‌ها و ارزش‌های فرهنگ عمومی جامعه که ریشه‌ای عمیق و دراز در فرهنگ مردم دارد، استفاده از این موقعیت طلایی می تواند روزنه و دریچه‌ای به سوی جامعه‌ای پویا و پیشرفته را در پیش روی ما قرار دهد. اگر نگاهی به فرهنگ عمومی جامعه ما از دیر باز داشته باشیم کار، تلاش و همت،&l t;SPAN lang=FA dir=ltr style=”FONT-SIZE: 9pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif'”> همواره درمیان ایرانیان از ایران باستان گرفته تا به حال از جایگاه ویژه و والایی برخوردار بوده است. وجود تمدن بزرگ ایران با سبقه‌ای طولانی و با غنای بسیار بالای فرهنگی، تاریخی و علمی حکایت از کار و تلاش اجداد و گذشتگان پر افتخار این مرزو بوم دارد. بحث احیای فرهنگ کار به عنوان راه‌کار جدی با هدف به روز رسانی و نهادینه سازی توأم با و نیز ترویج و بسط آموزه‌‌های ناب ف
رهنگی و کهن این مرزو بوم در حال حاضر به معنای نادیده انگاشتن و خلاء حضور این
فرهنگ در بین جامعه فعلی نمی باشدبلکه تنها هدف از طرح بحث غنابخشی و استحکام و پرمغز نمودن مطالب و محتواهای نوین و نو ارائه شده به جامعه برای پذیرش و مقبولیت بیشتر در بین تمام لایه‌ها و سطوح فعلی جامعه ما می باشد.


به تصریح سند چشم انداز بیست ساله مقرر داشته است: «ایران کشوری است توسعه‌یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام‌بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین‌الملل.» معادله بسیار ساده است: «بدون کار و تلاش هدفمند و طرح ریزی شده به جایی نمی توان رسید». مقام معظم رهبری نیز با تأکید بر این اهمیت بیان داشته اند: «سال همت مضاعف و کار مضاعف. این تشریفاتى نیست، نمایشى نیست؛ این خط روشنى را به ما نشان می‏دهد.»


 


بیش ازسه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی و برقراری نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می گذرد. در این مدت ملت ایران مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده و امروز به مرحله ای از رشد و بالندگی رسیده است که حتی دشمنان انقلاب اسلامی نیز ناگزیر از اذعان به موفقیتها و پیشرفتهای ایران شده اند. یکی از بارزترین دلایل پیشرفتهای ایران در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی خود باوری و اتکاء به داشته ها و دانش بومی و عدم وابستگی به بیگانگان بوده است این ویژگی سبب شده است تا ملت ایران بتواند در مسیر یک برنامه زمانبندی شده و براساس نظم علمی و فکری اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی را به پیش ببرد. اگرچه برنامه ها اول، دو و سوم توسعه کشور با موفقیت نسبی پیش رفت اما نیاز به سند بالا دستی که مسیر کلی برنامه ها و نقطه هدف را از اجرای زنجیره وار آنها مشخص کند به چشم می خورد.در واقع این سند بالا دستی، سندی است که به تبیین افق بلند مدت  نظام در بازه زمانی مشخص می پردازد.سند چشم‌انداز بیست ساله ایران، سندی جهت تبیین افقی برای توسعه ایران در زمینه‌های مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است که توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام تدوین شد , و توسط مقام معظم رهبری به روسای قوای سه گانه ابلاغ شد.


اهمیت موضوع


جمهوری اسلامی با نگاهی راهبردی مسیر تکامل را طی می‌کند. توجه به چشم‌انداز بیست‌ساله، برنامه‌ریزی براساس دهه پیشرفت و عدالت، داشتن برنامه توسعه پنجساله و سرانجام راهبردهای یک‌ساله که خود را در قالب نام سال نشان می دهد حکایت از اهتمام سامان مند جمهوری اسلامی برای رسیدن به تمدن بزرگ اسلامی با نگاهی برنامه ریزی شده و از پیش طراحی شده دارد. در چارچوب سند چشم‌انداز و اهداف  است که برنامه‌ریزیها و حرکتهای فردی و اجتماعی به سوی آینده‌ای  روشن ساماندهی شوند& lt;/SPAN>.


در فرازی از چشم‏انداز 20 ساله کشور، برای جهت‏گیری و جهش در اقتصاد ملی چنین آمده است:


در چشم‌انداز بیست ساله،ایران کشوری، توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فن‏آوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی خواهد بود که الهام‏بخش در جهان اسلام بوده و در روابط بین‏الملل، تعاملی سازنده و مؤثر خواهد داشت. سند چشم‌انداز در واقع رهیافتی استراتژیک در مباحث اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و برنامه‌ریزی کشور است که ایران 1404 را ایران توسعه یافته، فعال و تاثیرگذار در اقتصاد جهانی معرفی می‌نماید.


ترسیم چنین جایگاهی برای اقتصاد ملّی، صرفا یک آرمان نیست بلکه قابل دسترس می‏باشد. ولیکن برای تحقق آن نیاز به آگاهی و عزم ملّی است. عزم ملی و اجرایی سازی این هدف جز از طریق برنامه ریزی امکان پذیر نمی باشد. نکته مهم در این زمینه این است که درباره سالی که نام”همت مضاعفکار مضاعف” در شناسنامه‌اش ثبت شده است، باید تصریح شود که  در پنج سال اخیر تمام سازکارهای نرم افزاری، قانونی و شکلی کلان‌ نظام، تدوین، تعیین و ابلاغ شده است. اکنون تنها 15 سال تا خط پایان 1404 که آغاز برنامه بیست
ساله دوم خواهد بود، زمان
باقی مانده است و این مدت طبیعتا باید صرف دستیابی به این اهداف گردد.



مقام معظم رهبری در سخنرانی امسال خود در حرم مطهر امام رضا(ع) ضمن بر شمردن زیربناهای لازم برای کار مضاعف و همت مضاعف، سند چشم انداز را از زمینه های لازم در این زمینه دانسته و فرمودند: چشم‌انداز روشنى تعیین شده است – یعنى سند چشم‌انداز بیست ساله‌ى جمهورى اسلامى – این سند باارزشى است. دولتهائى که پشت سر یکدیگر با انتخاب مردم بر سر کار مى‌آیند، میتوانند بر اساس این سند چشم‌انداز، اهداف را مشخص کنند؛ هر کدام بخشى از راه را بروند و دنباله‌ى کار را به دولت بعدى بسپارند. وجود سند چشم‌انداز، یکى از امکانات باارزش نظام جمهورى اسلامى است.


با توجه به این نگاه همت مضاعف و کار مضاعف در عمل بی برنامه و یا فرابرنامه ای نیست بلکه به معنای کار بیشتر در زمان باقی مانده از زمان سند چشم انداز برای حصول اهداف آن است. در حال حاضر 5 سال از این زمان گذشته و 15 سال باقیمانده است.  این مدت طبیعتا باید صرف کار مضاعف و همتی عالی منطبق با اهداف سند چشم انداز گردد.


باید توجه داشت&lt ;/SPAN> که سند چشم‌انداز – همانگونه که از عنوان آن بر می‌آید – در سطح استراتژی بلند مدت تدوین شده وسطوح دیگر خواسته های برنامه‌ای همچون ماموریتها و اهداف کلان را باید در برنامه‌های چهارگانه‌ای که در مقطع 20 ساله مورد نظر تدوین می‌گردد، تعریف و تبیین نمود. در سند چشم انداز بیست ساله در این باره به صراحت صحبت شده است: در تهیه، تدوین و تصویب برنامه‌های توسعه و بودجه‌های سالیانه، این نکته مورد توجه قرار گیرد که شاخص‌های کمی کلان آن‌ها از قبیل نرخ سرمایه گذاری، درآمد سرانه، تولید ناخالص ملی، نرخ اشتغال و تورم، کاهش فاصله‌ی درآمد میان دهک های بالا و پایین جامعه، رشد فرهنگ و آموزش و پژوهش و توانایی‌های دفاعی و امنیتی، باید متناسب با سیاست‌های توسعه و اهداف و الزامات چشم انداز، تنظیم و تعیین گردد و این سیاست‌ها و هدف‌ها به صورت کامل مراعات شود.


وظیفه اصلی تمام دولتها تحقق&l t;/SPAN> اهداف سند چشم انداز و قوانین مرتبط با آن است.لذا هر گونه حرکتی می بایست در جهت رفع عقب ماندگیهای احتمالی و یا نیل به اهداف چشم انداز 20 ساله کشور باید باشد.لذا می توان به این نتیجه رسید که ضرورت دارد مسوولین امر ضمن بررسی نقاط ضعف و قوت عملکرد خود در اجرای برنامه چهارم توسعه که سال انتهایی خود را پشت سر گذاشت با توجه به سند چشم انداز مقولات زیر را بر اساس نگاه مقام معظم رهبری به عنوان نقاط اصلی توجه در برنامه پنجم مد نظر و هدف کار مضاعف و همت مضاعف قرار دهند.


همانگونه که گفته شد سند چشم انداز 20 ساله چشم اندازی از موقعیت ایران را در سال 1404 ارائه می دهد که قدرت برتر سیاسی،اقتصادی،علمی و نظامی منطقه باشد.این اهداف کلی و آرمانی نیستند و برنامه های 5 ساله توسعه می بایست برای تحقق این اهداف طراحی و عملیاتی شوند.مقام معظم رهبری در سخنرانی خود در مشهد مقدس ،یک روز پس از اعلام نام سال نو ضمن تاکید بر جایگاه زیر ساخت هایی مانند نیروی انسانی جوان و متخصص، زیرساخت های عظیم صنعتی و مواصلاتی و از همه مهمتر سند چشم انداز 20 ساله خواستار کار مضاعف و همت مضاعف در حوزه های زیر شدند:



1)همت مضاعف و کار مضاعف در علم و تحقیق ، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتى در همه‌ى زمینه‌ها، علوم تجربى، علوم انسانى و …


این همت مضاعف و کار مضاعف ناظر بر اهداف سند چشم انداز بیست ساله است.طبق این سند ایران باید طی این مدت دست یافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه‌ی آسیای جنوب غربی (شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) با تاکید بر جنبش نرم افزاری و تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل باشد.هم چنین بر پایه این سند ایران می بایست برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فناوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی و سرمایه‌ی اجتماعی در تولید ملی شده باشد.لذا در سیاستهای کلی برنامه پنجم ابلاغب از سوی مقام معظم رهبری در این بخش دولت  باید تا انتهای سال 1394 با همت مضاعف و کار مضاعف موارد زیر را محقق نماید: الف- افزایش بودجه تحقیق و پژوهش به 3 درصد تولید ناخالص داخلى. ب- افزایش ورود دانش آموختگان دوره کارشناسى به دوره‏هاى تحصیلات تکمیلى به 20 درصد. جدستیابى به جایگاه دوم علمى و فناورى در منطقه و تثبیت آن در برنامه پنجم. د- تحول و ارتقاء علوم انسانى با: تقویت جایگاه و منزلت این علوم، جذب افراد مستعد و با انگیزه، اصلاح و بازنگرى در متون و برنامه‏ها و روشهاى آموزشى، ارتقاء کمى و کیفى مراکز و فعالیت
هاى پژوهشى و ترویج نظریه‏پردازى، نقد و آزاداندیشى
.



2)همت مضاعف و کار مضاعف دراستفاده‌ بهینه از منابع موجود کشور و امکاناتى که وجود دارد در چارچوب اصلاح الگوی مصرف و هدفمندی یارانه ها:


دست یافتن به رتبه اول اقتصاد منطقه ای جز با رشد اقتصادی مداوم و در عین حال افزایش بهره وری از منابع موجود کشور امکان پذیر نیست.یکی از نقاط تمرکز دولت برای کار و همت مضاعف اصلاح الگوی مصرف است.همانگونه که برای مثال مقام معظم رهبری در سیاستهای کلی حاکم بر برنامه پنجم موارد ذیل را جزو تکالیف برنامه ای دانستند:



الف- ارتقاء سهم بهره‏ورى در رشد اقتصادى به یک سوم در پایان برنامه.  ب- تغییر نگاه به نفت و گاز و درآمدهاى حاصل از آن، از منبع تأمین بودجه عمومى به «منابع و سرمایه‏هاى زاینده اقتصادى» و ایجاد صندوق توسعه ملى با تصویب اساسنامه آن در مجلس شوراى اسلامى در سال اول برنامه پنجم و برنامه ریزى براى استفاده از مزیت نسبى نفت و گاز در زنجیره صنعتى و خدماتى و پایین دستى وابسته بدان با رعایت: واریز سالانه حداقل 20 درصد از منابع حاصل از صادرات نفت و گاز و فرآورده‏هاى نفتى به صندوق توسعه ملى.ارائه تسهیلات از منابع صندوق توسعه ملى به بخش‏هاى خصوصى، تعاونى و عمومى غیردولتى با هدف تولید و توسعه سرمایه گذارى در داخل و خارج کشور با در نظر گرفتن شرایط رقابتى و بازدهى مناسب اقتصادى،قطع وابستگى هزینه‏هاى جارى دولت به درآمدهاى نفت و گاز تا پایان برنامه. ج- جبران نابرابرى‏هاى غیرموجه درآمدى از طریق سیاستهاى مالیاتى، اعطاى یارانه‏هاى هدفمند و ساز و کارهاى بیمه‏اى. د- تکمیل بانک اطلاعات مربوط به اقشار دو دهک پایین درآمدى و به هنگام کردن مداوم آن. ه- هدفمند کردن یارانه‏هاى آشکار و اجراى تدریجى هدفمند کردن یارانه‏هاى غیرآشکار.


3) همت مضاعف و کار مضاعف در کیفیت بخشیدن به تولیدات داخلی ، سرمایه‌گذارى و کارآفرینى:


تبدیل شدن به قدر اول اقتصاد منطقه ای  در زمینه اقتصاد جز با تولید داخلی با کیفیت و به صرفه امکان پذیر نیست.از وجوه اهتمام دولت  در این سال و برنامه پنجم تولید بیشتر داخلی خواهد بود.در این راستا برنامه پنجم باید شاهد تمرکز عملیاتی دولت بر اصول حاکم ذیل از سوی مقام معظم رهبری باشد: الف-بهبود فضاى کسب و کار کشور با تأکید بر ثبات محیط اقتصاد کلان، فراهم آوردن زیرساختهاى ارتباطى، اطلاعاتى، حقوقى، علمى و فناورى مورد نیاز، کاه
ش خطرپذیرى‏هاى کلان اقتصادى، ارائه مستمر آمار و اطلاعات به صورت شفاف و
منظم به جامعه. ب- تأکید بر راهبرد توسعه صادرات به ویژه در بخش خدمات با فناورى بالا به نحوى که کسرى تراز بازرگانى بدون نفت کاهش یافته و توازن در تجارت خدمات ایجاد گردد.



4) همت مضاعف و کار مضاعف در تأمین سلامت و ورزش همگانی:


در سند چشم انداز  جامعه ایرانی در سال 1404 باید برخوردار از سلامت، رفاه، امنیت غذایی، تامین اجتماعی، فرصت‌های برابر، توزیع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده، به دور از فقر، تبعیض و بهره‌مند از محیط زیست مطلوب باشد.همت مضاعف و کار مضاعف هم درسیاستهای اجذایی زمان و بودجه در زمینه بهداشت و ورزش باید دیده شود.در برنامه پنجم رکن سلامت و ورزش از ارکانی است که بیش از پیش باید به آن توجه داشت&l t;/SPAN>.


در این راستا همت مضاعف و کار مضاعف می بایست با تأکید بر رویکرد انسان سالم و سلامت همه جانبه برای تحقق سیاستهای کلی ذیل باشد: الف-یکپارچگى در سیاستگذارى، برنامه ریزى، ارزشیابى، نظارت و تخصیص منابع عمومى. ب- ارتقاء شاخصهاى سلامت هوا، امنیت غذا، محیط و بهداشت جسمى و روحى. ج-کاهش مخاطرات و آلودگى‏هاى تهدید کننده سلامت. د- اصلاح الگوى تغذیه جامعه با بهبود ترکیب و سلامت مواد غذایى. ه- توسعه کمى و کیفى بیمه‏هاى سلامت و کاهش سهم مردم از هزینه‏هاى سلامت به 30% تا پایان برنامه پنجم.



5) همت مضاعف و کار مضاعف در تولید فکر، کتابخوانى و  افزایش معلومات عمومى در زمینه‌هاى گوناگون:


یکی از وجوه همت نهادها و قوا در این سال باید تقویت کرسی های نقد وآزاد اندیشی باشد که بارها مقام معظم رهبری به آن اشاره کردند.تبدیل ایران به کشور اول منطقه از لحاظ علم و فناوری جز با ارتقاء کمى و کیفى مراکز و فعالیتهاى پژوهشى و ترویج نظریه‏پردازى، نقد و آزاداندیشى میسر نخواهد شد. باید توجه داشت که دانایی محوری در سطح عمومی شرط لازم دستیابی به اهداف سند چشم انداز بیست ساله است. در این راستا ضرورت اعتلاء و اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی و کشور با فرهنگ و تمدن ایران زمین و نیل به جایگاه پر عظمت علمی و شایسته، نیازمند تحرک، تقویت، تولید و توسعه معرفت و علم و نیز راه‌اندازی جنبش نرم افزاری و زمینه‌سازی و ایجاد فضای مناسب اندیشه ورزی ، نظریه‌پردازی، نوآوری ، نقد و آزاد اندیشی در جامعه عموما و در میان نخبگان و خبرگان علمی خصوصا می‌باشد.



< /SPAN>6)همت مضاعف و کار مضاعف در مبارزه‌ى با فقر، در مبارزه‌ى با فساد، در مبارزه‌ى با بى‌عدالتى:


رسیدن به ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل از اهداف اصلی سند چشم انداز است.برخورداری از  سلامت، رفاه، امنیت غذایی، تامین اجتماعی، فرصت‌های برابر، توزیع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده، ب
ه دور از فقر، تبعیض و بهره‌مند از محیط زیست
مطلوب شایسته ایرانیان 1404 است.


در این راستا طبق سیاستهای کلی برنامه پنجم تحقق موارد زیر بایسته همت مضاعف و کار مضاعف است:


الف- جبران نابرابرى‏هاى غیرموجه درآمدى از طریق سیاستهاى مالیاتى، اعطاى یارانه‏هاى هدفمند و ساز و کارهاى بیمه‏اى< /SPAN>.


 


ب- تکمیل بانک اطلاعات مربوط به اقشار دو دهک پایین درآمدى و به هنگام کردن مداوم آن.


ج- هدفمند کردن یارانه‏هاى آشکار و اجراى تدریجى هدفمند کردن یارانه‏هاى غیرآشکار.


 


د- تأمین برخوردارى آحاد جامعه از اطلاعات اقتصادى.



ه-  اقدامات لازم براى جبران عقب ماندگى‏هاى حاصل از دورانهاى تاریخى گذشته با تأکید بر:



و- ارتقاء سطح درآمد و زندگى روستاییان و کشاورزان با تهیه طرحهاى توسعه روستایى، گسترش کشاورزى صنعتى، صنایع روستایى و خدمات نوین و اصلاح نظام قیمت‏گذارى محصولات کشاورزى.



ز- گسترش فعالیت‏هاى اقتصادى در مناطق مرزى و سواحل جنوبى و جزایر با استفاده از ظرفیت‏هاى بازرگانى خارجى کشور.



ح-  ‌کاهش فاصله دو دهک بالا و پایین درآمدى جامعه به طورى که ضریب جینى به حداکثر 35/0 در پایان برنامه برسد.



ط-  انجام اقدامات ضرورى براى رساندن نرخ بیکارى در کشور به 7 درصد.



ک- تأمین بیمه فراگیر و کارآمد و گس
ترش کمى و کیفى نظام تأمین اجتماعى و
خدمات بیمه درمانى.



ل-  توسعه نظام‏هاى پیشگیرى از آسیب‏هاى فردى و اجتماعى.



م-  حمایت از اقشار محروم و زنان سرپرست خانوار.



ن- ‌توسعه بخش تعاون با هدف توانمندسازى اقشار متوسط و کم‏درآمد جامعه به نحوى که تا پایان برنامه پنجم سهم تعاون به 25 درصد برسد.


&lt ;SPAN dir=ltr style=”FONT-SIZE: 9pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif'”>
عوامل تحقق همت و کار مضاعف


 1-عامل مدیریتی


همت مضاعف و کار مضاعف بدون اتکا به مدیریت کار آمد و عالمانه میسر نمی شود ودر پشت هر سازمان متعالی و کشور توسعه یافته مدیریتی علمی و کارآمد نهفته است واین مدیران فرهمند و رهبران تحول گراهستند که موجب اثرگذاری در مجموعه ی خود می گردند.


نهادینه شدن فرهنگ کار در جامعه به مدیران کارآمدی نیاز دارد که توان انگیزش و تحرک بخش را در در بدنه سازمان و محیط خود راداشته باشند.امروزه بخش اعظم ناکارآمدی و کم کاری در جامعه به نحوه مدیریت و تدبیر مدیران و مسئولان سازمان ها برمی گردد.



2- تقویت انگیزه های دینی و انقلابی


 یکی از عوامل بسیار مهمی که می تواند به توسعه ی کار و افزایش کارآمدی در جامعه کمک نماید توجه به آموزه های دینی و ارزش های معنوی کار است.


قرآن کریم و سیره ائمه اطهارهمواره به انسان ساعی احترام گذاشته بر تلاش آحاد مختلف هر جامعه تاکید نموده است.لذا ضروری است خطبا و واعظیین در منابر و تریبون ها به تبیین نقش کار از منظر قرآن و احادیث پرداخته وجامعه را به تحرک درآورند.تقویت انگیزه های دینی برای کارآفرینی و اهتمام به کار و تلاش در کنار تبیین مسایل اخروی موجب نهادینه شدن فرهنگ کار در جامعه می شود.


 


3-عامل فرهنگی


 میزان کار و پشتکار یک ملت امری فرهنگی بوده و ریشه در پیشینه تاریخی آن ملت دارد.وقتی تولید و خلق ثروت در جامعه ای ارزش تلقی شود، بدنبالش فرهنگ کار نهادینه می شود.در جامعه ای که نگاه منفی و نادرست به سرمایه دار و ثروتمند وجود دارد،در آن جامعه روح کار و تلاش و جهد و جدیت می میرد و تن پروری و کم کاری فرهنگ غالب می شود.
 متاسفانه برخی سیاست های غلط امدادی و کمک های
مستقیم مالی موجب شده است برخی افراد بجای کار بدنبال دریافت کمک های سازمان های امدادی باشند.در صورتی که می بایست به جای ماهی دادن به افراد گرسنه کنار دریا تور بافتن را یادشان بدهیم تا بستر کار مولد را فراهم کرده باشیم.


 


 4-تعهد ملی


 در کشوری که منافع ملی ارزش تلقی شود احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت کشور در فرد فرد آحاد آن جامعه امری درونی و با ارزش می گرددمردمان آن کشور برای توسعه و تعالی میهن خود متعهدانه می کوشند و منافع ملی را بر منافع شخصی ، گروهی و سازمانی ترجیح می دهند. ضروری است مسئولان فرهنگی ، رسانه های گروهی و مراکز آموزشی در تقویت مسئولیت پذیری و تعهد ملی در جامعه تلاش نمایند، چرا که بین تعهد ملی و کار مظاعف رابطه ی معنا داری وجود دارد.


 


 5- عامل انگیزش


 برای آنکه کار مضاعف در جامعه انجام شود می بایست انگیزه های خدمتی نیروی کار حفظ و تقویت شود.این انگیزه ها می تواند مادی یا معنوی ، فردی یا سازمانی، شخصی یا گروهی باشد.



6- توانمند سازی


 نیروی کار همواره به آموزش حین کار نیاز دارد.آموزش،مهارتهای شغلی نیروی کار را افزایش داده موجب افزایش بهره وری وکارآفرینی می شود.



7- ارزشیابی


 ارزشیابی عادلانه ومستمرو تشویق نیروهای فعال درسازمانهای دولتی و خصوص
ی می تواند منجربه تقویت فرهنگ کار وتلاش شود .در جامعه ای که به نیروی انسانی
اصالت داده شود وانسان کارآمد محور توسعه گردد آن جامعه رستگار و پویا خواهد بود.



8- تعطیلات


  تعطیلات فراوان منا
سبتی وتقویمی یکی از عوامل مهم منفی
پیشرفت در کشور ماست.کاهش تعطیلات عامل مهمی برای توسعه فرهنگ کارو افزایش بهره وری خواهد بود.



9-حسن تدبیر


همت مضاعف در کشور ما از طریق تدبیر درست و کارشناسانه امور انجام می شود و یکی از راه های هدایت درست منابع، تصمیم گیری صحیح می باشد. تصمیم های نادرست وغیر اصولی باعث هدر دادن نیروی کار است .



10- عامل قوانین و مقررات


 قوانین و مقررات باید به نحوی تدوین شوند که موجب کارآمدی و تقویت نیروی کار شوند و فضای کسب و کار و تغییر و تحول را فراهم سازند.


 



11 روش ها


روش های سازمانی و جریان کار عامل بسیار مهمی در نیروی کارو کارآمدی سازمان ها هستند.اصلاح روش ها می تواند موجب چابکی و چالاکی سازمانی گردیده، عامل پویایی و افزایش بهره وری شود.لذا مهندسی مجدد روش انجام کار موجب تحرک بخشی و استفاده بهینه از منابع و فرصت ها می شود.


 


پیشنهادات


هم‌آهنگی‌سازی تمامی حوزه‌های دخیل در امر عملیاتی نمودن کار و همت مضاعف


موضوع وحدت رویه در بین آحاد جامعه از اهمیت زیادی برخوردار بوده و عدم توجه جدی به آن می‌تواند آسیب‌های جدی برای جامعه وارد سازد. هم‌آهنگی موجب تسریع، سرعت بخشی و مضاعف شدن حرکت و تلاش در مسیر توسعه کشور شده و
به همین دلیل ایجاد وحدت رویه در حوزه‌های ذیل الذکر می
تواند بسیار مؤثر و کارساز باشد:


الف- هماهنگی در حوزه سخت افزاری


همچون پشتیبانی مناسب در منابع مالی، تجهیزاتی و لجستیک که این امر تسریع در اجرای این جریان در سال جدید را به همراه خواهد داشت همچنین
دقت نظر بیش‌تر و تأمل عمیق‌تر در
تخصیص اعتبار و منابع مالی، برنامه ریزی اصولی در تهیه اقلام و تجهیزاتی که زمینه ساز و تقویت کننده ابزار و لوازم انجام کار مضاعف و همت مضاعف می‌باشند.


ب- نرم افزاری


برنامه‌ریزی و برنامه سازی و فعالیت‌های تبلیغی، بهره‌گی
ری از رسانه‌های
ارتباط جمعی، ابزار چند رسانه‌ای و کلیه حوزه‌های نرم افزاری که امکان فعالیت و کار در آن امکان پذیر می باشد.


ج- منابع انسانی (کارآمد سازی نیروهای دخیل در این امر)


بهره‌مندی از محققان، کارشناسان و اقشار و افراد تأثیر گذار جامعه در بهترو علمی تر


اجرایی نمودن برنامه‌های تدارک شده در سال جاری


زمینه‌‌سازی برای ایجاد وحدت و همدلی بین تمام نیروهای وفادار به انقلاب اسلامی حول محور رهبرمعظم انقلاب


این امر در جلو گیری از بخشی‌نگری در برنامه‌ریزی و اجرایی نمودن موضوع بسیار حائز اهمیت می باشد. بحث فراهم سازی زمینه‌های ایجاد بستر فراگیر برای انجام کار و همت مضاعف لازمه مشارکت فعالانه تمام لایه‌ها و سطوح مختلف جامعه از هر عقیده، نظر و نگرشی می‌باشد و ضرورت دارد تمام آحاد جامعه را در بر این موضوع درگیر شده و مضافاً اینکه انجام بعضی از امور نیاز به ایجاد وحدت رویه بین تمام افراد جامعه دارد این مهم نیازمند همدلی و هماهنگی فکری و ذهنی بین تمامی افراد آن دارد. پس بسیار شایسته خواهد بود که در سال جدید وحدت و اخوت بین تمام نیروهای وفاداربه انقلاب و نظام حول محور رهبری ایجاد شود که این امر لازمه اجرای مناسب و شایسته عنوان کار وهمت مضاعف در جامعه اسلامی ما خواهد بود.



بر
نامه ریزی جهت ایجاد انگیزه برای عموم جامعه


اتخاذ سازو کاری مناسب جهت ایجاد انگیزه برای عموم جامعه به ویژه برای کارمندان و کارکنان و اساتید روحانیون دانشجویان طلاب، دانش‌آموزان و تمام فعالان و تلاشگران محققان و پژوهشگران عرصه فرهنگ، علم، دانش در تمامی بخش‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در دو بُعد مشروحه ذیل می تواند ثمر بخش باشد:


الف- انگیزه معنوی


با توجه به اینکه جامعه ما یک جامعه دین مدار و مذهبی است. بهره گیری از آیات و روایات و نیز آموزه‌های دینی که برای کار و همت جایگاه ویژه‌ای قایل بوده و برای آن پاداش و اجر اخروی در نظر می‌گیرد. بیان این مهم به شیوه‌ای بلیغ و رسا به وی‍ژه از سوی اقشار معنوی تأثیر گذار جامعه میتواند در ایحاد انگیزه برای افراد جامعه بسیار مؤثر باشد.


 


ب- انگیزه مادی


پاداش معنوی بحثی است اخروی و در این دنیا ملموس و قابل مشهود نیست در کنار فراهم سازی بستر ارایه انگیزه معنوی توجه جدی به پرداختن پاداش مادی برای کسانی‌که به نحوی با این موضوع درگیر خواهند بود. موجب مضاعف شدن زمینه‌ترغیب و تشویق برای کار و تلاش بیشتر خواهد شد و با جدیت بیشتر با موضوع برخورد خواهند نمود.


اطلاع رسانی و ارائه گزارش عملکرد از روند اجرایی و مجموعه کارها و برنامه‌های انجام شده در ارتباط با عناوین نامگذاری شده سالهای قبل


این کار موجب خواهد شد تا از نگاه شعارگونه صرف نسبت به آن خودداری گردد و فعالیت‌های مثبت و مناسب صورت گرفته در این خصوص در سنوات قبل، زمینه‌های داشتن نگاه صوری و شعاری را در سال جدید از بین ببرد.


ایجاد سامانه برنامه‌ریزی‌، هم‌‌آهنگی، هدایت، کنترل و نظارت


با هدف دسترسی آسانتر و سهل الوصول نمودن مسیرهای اهداف تعیین شده و هدف‌گذاری شده، ایجاد این سامانه موجب خواهد شد تا از رهاشدگی موضوع خودداری شده و روند اجرایی کار به صورت منسجم، هماهنگ، کانالیزه شده و کارآمد پی‌گیری شود.


شناسایی موانع و راه‌بندهای احتمالی



اجرای هر برنامه و فعالیتی معمولا با یک سری مشکلات و موانعی خواسته و یا ناخواسته مواجه می‌باشد. شناسایی دقیق و کارشناسی شده این مشکلات احتمالی و چاره اندیشی جدی برای آن توأم با ارایه راهکار و برخورد عقلانی و خردگرایی ضمن رفع موانع، موجب تسریع و سرعت بخشیدن به حرکت تعیین شده در مسیر توسعه نیز خواهد شد.


برنامه ریزی اصولی بر اساس نوع اقدام وعملیات &l t;U>‌های تدارک شده (کوتاه مدت، میان مدت، بلند مدت)


برنامه ریزی دارای دو رکن اساسی می‌باشد: الف – تعیین هدف ب- پیش بینی. هدف و راهبرد در سال جاری با پیام نوروزی رهبرفرزانه انقلاب اسلامی(مدظله العالی) به روشنی مشخص شده. اقدام بعدی انجام پیش بینی های لازم برای اجرای دقیق و شایسته موضوع می باشد برای اجرای مناسب و بهره گیری بهینه نیازمند برنامه‌ریزی مدون، اصولی و کارامد به صورت کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت خواهیم بود.


 



بسط ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی و آموزه‌های معنوی در بین تمام سطوح و طبقات اجتماعی جامعه


جامعه ما ارزش‌مدار و هنجارهای حاکم بر آن دارای نکات مثبت فراوان می‌باشد. کار و همت از موضوعات ارزشی از دیر باز تا کنون بوده است. یکی از راه‌های عملیاتی نمودن پیام نوزی تکیه و بهره گیری از این ظرفیت بالا در سطح جامعه می باشد که اگر به درستی و نحو مطلوب از آن استفاده گردد شاهد بالارفتن میزان کارایی و کارآمد سازی در اجرای صحیح موضوع تعیین شده در سال جاری خواهیم بود.


بهره‌گیری از آموزش‌های عمومی از طریق رسانه‌های ارتباط جمعی


به کارگیری هدفمند از رسانه‌های دیداری و شییداری و ارتباط جمعی به خصوص صدا و سیما، در کنارآموزش‌های تخصصی مدیران و متولیان ذیربط. از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد. همانگونه که حضرت امام خمینی(ره) فرمودند. صدا و سیما به مثابه دانشگاه عمومی است. پس بایسته است در سال جاری شاهد ضبط و پخش برنامه‌هایی هدفمند و تأثیر گذار جهت گسترش این مهم در بین تمام سطوح جامعه که از این دانشگاه عمومی بهره‌مند هستند باشیم.


پایش مستمر، ارزشیابی و ارزش‌گذاری بر مجموعه فعالیت‌ها و تلاش‌های انجام شده


بازکاوی و پایش مستمر و در صورت نیاز، اصلاح و بازنگری فعالیت‌های تدارک دیده شده در طول سال ضمن نظارت پایدار بر فعالیت‌های تدارک شده موجب ارتقاء سطح کارایی و افزایش توان مضاعف و جلوگیری از هدر رفت زحمات کشیده شده در این خصوص خواهد شد. در این ارتباط می توان از افرادی که به نحوی از انحاء در برنامه ریزی، طراحی وعملیاتی نمودن این عنوان تلاش و کوششی مضاعف نموده اند. قدردانی به عمل آید. (اگر در آغاز سال جاری چنین مراسم قدردانی برای افراد شاخص و فعال سال گذشته صورت پذیرد در ترغیب و تشویق افراد در جدیت بخشی به این مهم بسیار مثمر ثمر و پر فایده خواهد بود) .


تشکیل اتاق فکر، جلسات مشورتی برای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری با هدف بهبود بخشی به روند اجرایی موضوع


بهره‌گیری خردمندانه و عقلایی از نظرات حاحب‌نظران و کارشناسان موجب کارایی بیش‌تر برنامه‌ها و فعالیت‌های تدارک دیده شده در این خصوص در سال جدید را فراهم خواهد ساخت.


تلاش جدی در ریل‌گذاری و تعیین دقیق مسیرهای دستیابی به نقاط هدف‌گذاری شده


 اتخاذ سازوکاری هدفمند در تدوین لوایح، طرح‌ها، قوانین و آیین نامه‌های لازم در جهت تعیین چارچوب و حدود ثغور و ضوابط قانونی مراحل برنامه ریزی، طراحی و اجرایی موضوع از لوازم ریل‌گذاری و تعیین دقیق مسیر برنامه ریزی شده می‌بلاشد. یکی از اشکالات و نواقصی که معمولا در اجرایی نمودن بعضی نظرات و دستورات در بین جامعه به ویژه در بین دستگاه‌های اجرایی کشور بوجود می‌آید، خلاء و فقدان راهکار قانونی وآیین نامه‌های ادا
ری می باشد که این امر کندی
کم تحرکی را در مراحل اجرایی در پی دارد. به همین دلیل چاره اندیشی در این خصوص متضمن پویایی و تحرک فعالانه دستگاهها و اشخاص حقیقی و حقوقی در این خصوص خواهد شد.


اولویت بندی برای طرح‌ها، برنامه‌‌ها و پروژه‌های اجرایی


برای طرح‌ها و پروژه‌هایی که امکان و ظرفیت لازم برای افزایش و رشد تولیدات و فعالیت را بدون افزایش بودجه در سال جاری دارند بایسته است تعیین اولویت شوند. با توجه به اینکه بودجه سالانه قبل از عنوان گذاری این سال بسته شده است امکان تغییر و یا افزایش بودجه مضاعف برای بعضی از طرحها و کارها و بسیار سخت و یا غیر ممکن است لازم است در این خصوص با اولویت بندی بعضی از طرح‌ها و پروژه‌ها طوری که به دیگر طرحها آسیب وارد نشود. می‌توان گام اساسی در این زمینه برداشت.


بهره‌گیری حداکثری و مضاعف از پایگاه‌ها، مراکز و تشکل‌های فعال دینی


مساجد، حسینه‌ها، هیئات مذهبی، انجمن‌های اسلامی، که دارای مخاطبان زیادی بوده و از جایگاه ویژ‌ه‌ای بر سطح جامعه برخوردار می‌باشند از پایگاه‌هایی هستند که می‌توانند نقش مهمی در ترویج و بسط اندیشه کار و همت مضاعف را در جامعه به عهده گیرند که این امر نیاز به برنامه‌ریزی مضاعف و جدی در خصوص دارد.


ایجاد نگاهی جامع و فراگیر نسبت به موضوع در هنگام عملیاتی نمودن


داشتن نگاهی جامع الاطراف همراه با توسعه و گسترش این موضوعات به تمام عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و پرهیز از بخشی نگری و جزء اندیشی در برنامه‌ریزی و طراحی امور برای اجرای مناسب آن در سال جاری امری ضروری می‌باشد(همت و کار مضاعف تنها در امور خدماتی و اداری و اقتصادی خلاصه و محدود نگردد. لازم است این تفکر در تمام حوزه‌هایی که جامعه با آن درگیر می‌باشند به خصوص در عرصه‌هایی که با قشر نوجوان وجوان سروکار دارند مثل میادین ورزشی، مراکز علمی و پژوهشی و… توسعه یابد).



داشتن نگاهی واقع‌گرایانه و< B> منطقی



داشتن برخوردی واقع‌گرایانه و پرهیز از برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های احساسی، غیر منطقی و برداشت‌های جناحی و خطی و محدود و معدود سازی آن به مباحث و کارهای کم‌ارزش و سطحی از این عنوان، در صورت ملحوظ نداشتن و جدی نگرفتن این مهم، شاهد وارد آمدن آسیب‌های جدی به اصل موضوع و اهداف مهم ترسیم شده برای آن خواهیم بود.



ارایه الگوها و مستندات



ارایه الگو و مستندات قابل ارایه اعم از تولیدات و برونداد و خروجی‌هادر زمینه‌های مختلف(فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و…) که در سنوات گذشته حاصل و نتیجه کار و همت مضاعف مدیران و کارکنان و دست اندرکاران (اشخاص حقیقی و حقوقی) بوده است باید توجه داشت که طرح مباحث صرفا توصیفی و انتزاعی و عدم ارایه الگوی عملی از تأثیرگذاری زیادی برخوردار نبوده و بعضی مواقع موجب عدم جدی گرفتن موضوع در سطح جامعه خواهد شد.


همچنین معرفی تعدادی از افراد نخبه ساعی و همت بلند که در زمینه‌ها و عرصه‌های مختلف، دارای موفقیت بوده و موفقیت آن‌‌ها نیز نتیجه و حاصل تلاش و کار مضاعف بوده است. این امر می‌تواند در انتقال تجربه و الگوسازی عملی و قابل مشهود برای جامعه و نیز استفاده بهینه و درست از فرصت و زمان در انجام این مهم مثمر ثمر و پر فایده باشد. (مصاحبه مستقیم با این افراد و نشان دادن آثار آنان و پخش آن در رسانه‌ها به خصوص صدا و سیما).



بهره گیری از ابزار و تکنولوژی چند رسانه‌ای



در ترویج فرهنگ کار و نهادینه سازی آن در سطح جامعه، استفاده معدود از یک رسانه و محدود سازی در یک ابزار رسانه‌ای دیداری و یا شنیداری موجب خواهد شد تا از تمام پتانسیل و ظرفیت‌های موجود به درستی و کامل استفاده نگردد. و در نتیجه انتظار دسترسی تمام وکمال وسهل الوصول به سیبل هدف گذاری شده عملا میسور نخواهد بود.



بهره‌گیری از فضای مجازی و سایبری& lt;/SPAN>



استفاده از فضای مجازی و شبکه سایبر می‌تواند حوزه فعالیت و میدان عملیات این پیام را بسیار گسترده‌تر و وسیع‌تر نماید. امروزه نقش شبکه اینترنت و فضای مجازی در ایجاد محیطی فراگیر برای بسط و شیوع اندیشه و موضوعات هدفمند بر کسی پوشیده نیست به خصوص این‌که غالب بهره‌مندان این فضا را نیز جوانان و نوجوانان تشکیل می‌دهند. به همین دلیل خ
لاء حضور جدی در این فضا و عدم طرح و بسط موضوع در آن می‌تواند تا
اندازه‌ای ما را در دستیابی به اهداف متصور شده دچار نقصان کند.



فضاسازی تبلیغاتی در محیط شهری و اماکن و میادین عمومی و خدماتی و



استفاده از محیط‌های تبلیغی سطح شهرها (میادین، چهار راه‌ها، نقاط پر رفت و آمد، خیابان‌های اصلی)، اماکن عمومی، وسایل حمل ونقل عمومی مثل: ایستگاه‌های متر، قطارهای شهری، اتوبوس شهری، تاکسی و نیز تبلیغات جهت‌داردر میادین ورزشی، ترمینال‌های مسافربری، بوستان‌ها و پارک‌ها مجتمع‌های فرهنگی و تجاری و اقتصادی و خدماتی و… در ترویج فرهنگ کار و همت مضاعف تأثیر گذار بوده و شایسته است از این فضاهای تبلیغی به نحو احسن و مطلوب بهره گیری شود.



نتیجه گیری:


اهتمام به مسئله « کار و تلاش » به مثابه یکی از ضرورت های مورد توجه در چشم انداز پیشرفت و تعالی کشور در سال های گذشته بارها و بارها مورد عنایت رهبر معظم انقلاب بوده است؛ بویژه آن هنگام که سخن از « انضباط اجتماعی و وجدان کاری » و لزوم پرهیز از « تنبلی اجتماعی » سخن به میان آوردند؛ همچنین دغدغه مندی ایشان در قبال « تعطیلات بسیار زیاد رسمی » در تقویم کشور و مباحثی از این دست نشان از آن دارد که رهبر دور اندیش نظام برای اهداف بلند و متکاملی که برای ایران اسلامی ترسیم گشته نگاهی کاملا متنی به جامعه و آحاد ملت دارند که بایستی همین مردم در میدان سازندگی و پیشرفت کشور حضور و مشارکت جدی و سازنده داشته باشند و اگر این حضور و مشارکت با کوچکترین آفاتی مواجه شود، مسیر پیشرفت ناممکن خواهد بود. نامگذاری سال1389  به عنوان سال « همت مضاعف ، کار مضاعف » نشان از این مسئله دارد که از منظر عالی ترین مدیر اجرایی کشور، حیاتی ترین و راهبردی ترین نیاز امروز جامعه، کار و تلاش است و هر امری که به نحوی بازدارنده این مهم باشد نه تنها سمی مهلک برای حال و آینده ایران و ایرانی است که اساسا خواست درونی همه دشمنان و بدخواهان پیشرفت و اعتلای این مرز و بوم است، بر این اساس برپایی نظام مبتنی بر عدالت، دستیابی به اهداف سند چشم انداز1404 ، تحقق دهه پیشرفت و عدالت، زدودن مظاهر شوم فقر، فساد و تبعیض، تولید دانش بومی، استقلال در صنعت و فناوری های نوین، نیل به مرجعیت علمی درمنطقه و دنیا و الهام بخشی در جهان اسلام منوط به این است که امروز همه ما تا چقدر با اعتماد به نفس و خودباوری ملی و عشق و علاقه به آب و خاک خود و چقدر ب
ا شور و حساسیت کارکنیم و تا چه میزان همت بلند
داشته باشیم و با «مهارت» و «خلاقیت» و «کیفیت» گام های رشد و ترقی را یکی پس از دیگری و بی وقفه برداریم.


در این راستا تاکید بر چند نکته بسیار ضروری است:



اول؛ نظام تربیتی و آموزشی ما باید توجه داشته باشد که نسل های جدید و فرزندان این جامعه را از همان اوان کودکی به گونه ای پرورش دهد که انسان هایی مسئولیت پذیر، پرکار و پر تلاش،  انگیزه مند و با همتی بلند باشند. در این بین نقش رسانه ها و نخبگان و گروه های مرجع اجتماعی در فرهنگ سازی برای کار مضاعف و تکمیل این فرایند آموزشی تعیین کننده است.


دوم؛ تقویت و تعمیق انگیزه های دینی و انقلابی و حفظ آنها به عنوان فرهنگ درمتن لایه های اجتماعی، گام مهمی در تثبیت روحیه کار و همت مضاعف خواهد بود.



سوم؛ وجود قوانین کارآمد و جامع که ناظر بر حمایت از کارآفرینان بوده و اهتمام ویژه به مقوله اشتغال و کاهش نرخ بیکاری داشته باشد، برای تکوین این شعار ضروری است.



چهارم؛ «مدیریت عالمانه» و «برنامه ریزی هوشمندانه» دو رکن بهره  وری در کار و تولید هستند که شایسته است در نظام مدیریتی کشور به آنها پرداخته شود. با این دو رکن، در حقیقت چابکی و چالاکی و هدفمندی و سودمندی کار و تلاش تضمین خواهد شد.



نهایتا این که همت و کار مضاعف در میان یک ملت بیانگر زنده بودن و تکاپوی جماعتی است که در راه تعالی و تکامل گام نهاده اند. راه رشد و توسعه ایران اسلامی از مسیر کار و تلاش مضاعف می گذرد و با این شعار راهبردی است که می توان ایران عزیز را به جایگاه حقیقی آن در جهان نزدیک تر ساخت. جهان در سده بیست و یک رشد شتابانی را در فنون و علوم و مظاهر پیشرفت شروع کرده به گونه ای که واقعا «ثانیه ها» تعیین کننده شده اند. «قافله» پیشرفت بشر چنان با شتاب در حال حرکت است که اگر من و شما لحظه ای درنگ کنیم و یا خود را مشغول مباحث فرعی کنیم، معلوم نیست این قافله هم ایست کند و منتظر من و شما بماند. اگر در جا بزنیم یا تنبلی کنیم و یا دچار اشتباهی شویم یقینا مورد نکوهش جدی و بی امان نسل های آینده خواهیم بود ک
ه پیشینیان خود یعنی من و شما را مورد نقد قرار خواهند داد. امید
که به این باور برسیم.


امّا اینکه باید چه کرد تا بتوان ظرفیت لازم برای «همت و کار مضاعف» را فراهم کرد مسئله ای است که باید برای آن غیر از مقررنامه، اقدام به درونی کردن این ارزش نماییم. به عبارت دیگر تحقق ارزش «همت و کار مضاعف» بدون توجه به «سرمایه اجتماعی» ممکن نیست.


 


امروزه، در کنار سرمایه های انسانی، مالی و اقتصادی، سرمایه دیگری به نام سرمایه اجتماعـــــــی (SOCIAL &l t;/SPAN>CAPITAL) مورد توجه قرار گرفته است. این مفهوم به پیوندها، ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره دارد که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا می شود. سرمایه اجتماعی که بدواً صبغه ای جامعه شناسانه داشته است، به عنوان یک اهرم توفیق آفرین مطرح و مورد اقبال فراوان در علوم مدیریتی نیز واقع شده است. ســرمایه اجتماعی، بستر مناسبی برای بهره وری سرمایه انسانی و فیزیکی و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد می شود. مدیران و کسانی که بتوانند در سازمان و جامعه هدف، سرمایه اجتماعی ایجاد کنند، راه کامیابی شغلی و جمعی خود را هموار می سازند. از سوی دیگر، سرمایه اجتماعی به زندگی فرد، گروه و جامعه معنی و مفهوم می بخشد و کار و زندگی را ساده تر و ثمر بخش تر می سازد.


 تعریف رایج سرمایه اجتماعی در روایت کارکرد گرایانه آن عبارت است از روابط دوجانبه، تعاملات و شبکه هایی که درمیان گروه های انسانی پدیدار می گردند و سطح اعتمادی که در میان گروه و جامعه خاصی، به عنوان پیامد تعهدات و هنجارهایی پیوسته با ساختار اجتماعی، یافت می شود. البته در مقابل گروهی دیگر معتقدند این مفهوم را در بررسی این موضوع به کار می گیرد که چگونه تحرک پیوندهای مربوط به شبکه های اجتماعی، سلسله مراتب اجتماعی و قدرت تمایز یافته را تقویت می کند. با وجود این، نکات مشترک این دو دیدگاه درمورد سودمندی سرمایه اجتماعی در افزایش برخی ویژگیها، مانند آموزش، تحرک اجتماعی، رشد اقتصادی، برتری سیاسی و درنهایت توسعه است.


سرمایه اجتماعی شیئی واحد نیست، بلکه انواع چیزهای گوناگونی است که دو ویژگی مشترک دارند: همه آنها شامل جنبه ای از یک ساخت اجتماعی هستند، و کنش های معین افرادی را که در درون ساختار هستند تسهیل می کنند. سرمایه اجتماعی، مانند شکل های دیگر سرمایه مولد است و دستیابی به هدفهای معینی را که در نبودن آن دست یافتنی نخواهد بود امکان پذیر می سازد. سرمایه اجتماعی، مانند سرمایه فیزیکی و سرمایه انسانی کاملاً تعویض پذیر نیست.


 


امروزه سرمایه اجتماعی، نقشی بسیار مهمتر از سرمایه فیزیکی و انسانی در سازمان ها و جوامع ایفا می کند و شبکه های روابط جمعی و گروهی، انسجام بخش میان انسان ها، سازمان ها و انسان ها و سازمان ها با سازمان ها می باشد. در غیاب سرمایه اجتماعی، سایر سرمایه ها اثربخشی خود را از دست می دهند و بدون سرمایه اجتماعی، پیمودن راه های توسعه و تکامل فرهنگی و اقتصادی، ناهموار و دشوار می شوند. به این ترتیب اگر برنامه ای برای ایران 1404 طراحی شده لازمه ی آن ایجاد سرمایه ی اجتماعی ای متناسب با این برنامه است. برنامه ای که به نحو فشرده قصد بهره گیری از تمامی طرفیت های کشور را دارد می بایست سرمایه اجتماعی لازم برای کار و همت مضاعف آن را هم طراحی کند. این برنامه می بایست در طراحی لایحه «برنامه پنجم» توسط دولت رقم بخورد، نکته ای که ظاهراً جای خالی آن در برنامه پنجم بیش از هر چیز خود نمایی می کرد و به لطف درایت رهبری این کمبود باید دوباره توسط سیاستگذاران (مجلس و دولت) مورد توجه و تعمیق قرار بگیرد.

برای تحقق مسمای نام همت مضاعف و کار مضاعف می بایست از آسیبهایی مانند فعالیتهای تبلیغی صرف، همایش محوری بدون اجرا، بی توجهی به برنامه ها و اسناد بالا دستی به بهانه انجام کار بیشتر و  همچنین فعالیتهای نمایشی و رسانه گرای صرف احتراز و در چارچوب اصلاح فرهنگ کاری در سطح مردم و در سطح مسوولین در حوزه های مد نظر مقام معظم رهبری در چارچوب سند چشم انداز بیست ساله اق
دامات و برنامه ها را توسعه داد.این فرایند محدود به یکسال نبوده و در
طی سنوات آینده نیز می بایست تداوم یابد. لذا در طراحی و اجرای برنامه پنجم توسعه حوزه های مد نظر ایشان به عنوان حوزه های بنیادین مد نظر بوده و همت عالی، توجه، بودجه و کار مضاعف را به خود اختصاص دهد.


 



 


منابع و مآخذ:


 


ا- سایت مجمع تشخیص مصلحت نظام                                                                    http://www.maslehat.ir& lt;/SPAN>


2-کمالی،حسین«جامعه،کار،توسعه»،تهران:سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،1383


3-کشاورزی،محمد و دیگران«آشنایی با سند چشم انداز»،تهران:امیرکبیر،1388.


4-خلفی،فرزاد«معنا یابی تعامل موثر و سازنده ایران در نظام بین الملل بر اساس سند چشم انداز بیست ساله»(پایان نامه کارشناسی ارشد: روابط بین الملل: تهران، 1388.


5-عباسی مقدم، مصطفی «سند اهداف،راهبردها و برنامه های معاونت فرهنگی و اجتماعی(برش پنجساله برنامه ها از چشم انداز 1404 » :تهران،وزارت علوم- تحقیقات و فناوری،1386.


6-برادران شرکا،حمید رضا«سند چشم انداز و برنامه چهارم توسعه»،تهران:موسسه عالی و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی،1385.


7-موسوی کاشانی،محمد«تحقق اهداف سند چشم انداز بیست ساله در پرتو اتحاد ملی و انسجام اسلامی»،اصفهان:سرو چمان،1386.


 


سید ابوالفضل جعفری نژاد

کانال های ما در شبکه های اجتماعی

مشاوره رایگان کلاسهای مجازی