ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

دلایل تغذیه ای سفید شدن مو

ویتامین B6 از ریزش موها پیشگیری می‌ کند و تولید ملانین در فولیکول موها را افزایش می ‌دهد که بدین ترتیب رنگ مو را حفظ می ‌نماید و اسید پانتوتنیک از ک
اهش موها و سفید شدن آن ها پیشگیری می ‌کند. از منابع غنی آن می ‌توان به گوشت عضلات، زرده تخم مرغ و غلات با پوسته اشاره کرد
.


فولیکول موی انسان روی پوست سر قرار دارد که روزانه تقریبا 35 میلی‌‌ متر کرک مو تولید می ‌کند. بدون توجه به اندازه آن، تنها حجم کوچکی از این سلول ‌ها در پایه فولیکول(ماتریکس)، بافت زایا تولید می‌ کنند. سپس پروتئین ‌های کمپلکس بالای فولیکول از آن منشاء می ‌گیرند.


با رشد مو، داخل هر فولیکول مو، تقسیم سلولی ماتریکس و سنتز پروتئین ‌های ساختمانی مو ادامه می ‌یابد. & lt;/SPAN>


گاهی به علل مختلف، رشد مو به کلی متوقف می‌ گردد. در این دوره، بخش اعظمی از ریشه مو و سلول‌ های باقیمانده فولیکول وارد مرحله نازایی می‌ شوند.


با بهبود وضعیت تغذیه، دوره خواب سلول ‌های مو کاهش می ‌یابد، ریشه مو بازسازی می ‌شود و مو دوباره رشد می ‌کند.


چرخه‌ های رشد هر فولیکول شامل ایجاد و تخریب ساختار مو می‌ باشد. بعد از دوره استراحت، موی جدید از مواد خام ساخته می ‌شود و هر فولیکول مو وارد مرحله تکثیر می‌ گردد که باید در این فاصله زمانی بسیاری از نیازهای متابولیک فولیکول مو تامین شود و گرنه مو به رشد مطلوب خود نخواهد رسید. ای
ن بدان معنی است که درشت مغذی ‌ها، ویتامین‌ ها و مواد معدنی خاص باید به میزان کافی برای رشد مو در اختیار بدن قرار گیرند
.


 پیری پوسته سر


تغییرات قابل توجهی در مرحله پیر شدن پوسته سر و فولیکول ‌های مو رخ می ‌دهد. از آن جمله می ‌توان به فرایندهای متابولیک در ساختار چربی زیر پوسته سر و میزان عروق تغذیه کننده فولیکول ‌های مو اشاره کرد که با افزایش سن از نوزادی تا سالمندی به تدریج کاهش می‌ یابد.


با افزایش سن، خط رویش‌ موها به تدریج عقب رانده می ‌شود و موها نازک ‌تر و خاکستری رنگ می ‌شوند. حتی در مردان جوان نیز ممکن است پیری موها به شکل طاسی سر همراه با سفید شدن موها ظاهر ‌گردد. این تغییرات در نتیجه ارتباط هورمون‌ های جنسی مردانه با مواد ژنتیکی فولیکول ‌های موی سر می ‌باشد که از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما به طور کلی در یک فرد سالمند، تعداد رگ ‌های تغذیه کننده ی فولیکول‌ ها کاهش می یابد که به شکل کاهش جریان خون به موها ظاهر می ‌شود. در نتیجه، مواد مغذی کمتری به ماتریکس فولیکول مو می‌ رسد و علائم پیری و سفید شدن مو پدیدار می ‌گردد. با تامین مواد مغذی شامل ویتامین‌ ها، مواد معدنی و اسیدهای ‌آمینه می ‌توانیم روند پیری و تخریب ساختار مو را به تاخیر بیندازیم.


در قسمت اول، به نقش برخی ویتامین ‌ها در پیشگیری از سفیدی مو می ‌پردازیم و در قسمت دوم به نقش مفید برخی اسیدهای آمینه و مواد معدنی در سلامت مو خواهیم پرداخت:


 مهم‌ترین ویتامین‌ های موثر در رشد و نمو مو به شرح زیر می ‌باشند:


 1– ویتامین A


ویتامین A، آنتی اکسیدانی است که به تولید ترشحات چربی بر پوسته سر کمک می ‌کند. منابع خوب این ویتامین، روغن کبد ماهی، شیر، پنیر، گوشت، تخم‌مرغ، کلم بروکلی، اسفناج، کلم برگ، زردآلو، هلو و هویج می‌ باشد. دوز روزانه 5000 واحد ویتامین A توصیه می‌ شود، اما به خاطر داشته باشید که دریافت بیش از حد این ویتامین، به ویژه بالای 25 هزار واحد سمی است و موجب عوارض نامطلوب، مانند ریزش شدید مو و سایر عوارض سلامتی می‌ گردد.


 2– ویتامین C


ویتامین C آنتی ‌اکسیدانی است که حفاظت از پوست و موی سالم را بهبود می ‌بخشد. منابع خوب این ویتامین شامل مرکبات، آناناس، گوجه فرنگی، کیوی، طالبی، فلفل دلمه‌ای، سیب زمینی آب پز و سبزیجات با برگ تیره می ‌باشد. دوز توصیه شده روزانه 60 میلی ‌گرم می‌ باشد و مصرف مقدار بسیار بیشتر از آن عوارض جدی گوارشی و کلیوی مانند سنگ کلیه را به دنبال دارد.


 3– ویتامین E


ویتامین E، آنتی اکسیدان شناخته شده ‌ای است که گردش خون در پوسته سر را بهبود می‌ بخشد. منابع مناسب ویتامین E عبارتند از: روغن جوانه گندم، دانه سویا، دانه ‌های خام گیاهی، آجیل، سبزیجات با برگ تیره و لوبیاها. دوز توصیه شده روزانه 400 واحد می ‌باشد که زیاده‌ روی در دریافت آن می ‌تواند منجر به افزایش فشار خون و کاهش قابلیت انعقاد خون شود.


افرادی که تحت درمان با داروهای ضد فشار خون یا ضد انعقاد خون هستند، باید قبل از مصرف مکمل‌ های غذایی با پزشک خود مشورت کنند.


 4– ویتامین B3


نیاسین یا ویتامین B3، گردش خون پوسته ی سر را افزایش می ‌دهد. منابع آن شامل ماهی‌، مرغ، بوقلمون، گوشت قرمز و جوانه گندم می ‌باشد. دوز روزانه پیشنهادی، 15میلی‌ گرم است که بیشتر از آن موجب گرگرفتگی، سرخی و برافروختگی می ‌شود که در اثر رقیق سازی سلول‌ های خونی رخ می‌ دهد.


 5– ویتامین B5


اسید پانتوتنیک از کاهش موها و سفید شدن آن ها پیشگیری می ‌کند. از منابع غنی آن می ‌توان به گوشت عضلات، زرده تخم مرغ و غلات با پوسته اشاره کرد.


به طور کلی در یک فرد سالمند، تعداد رگ ‌های تغذیه کننده ی فولیکول‌ ها


کاهش می یابد که به شکل کاهش جریان خون به موها ظاهر می ‌شود.


در نتیجه، مواد مغذی کمتری به ماتریکس فولیکول مو می‌ رسد و علائم


پیری و سفید شدن مو پدیدار می ‌گردد


6– ویتامین‌ های B6 و B12



ویتامین
B6 از ریزش موها پیشگیری می‌ کند و تولید ملانین در فولیکول موها را افزایش می ‌دهد که بدین ترتیب رنگ مو را حفظ می ‌نماید. ویتامین B12 همراه با ویتامین B6، اثر مطلوبی بر حفظ موی سالم و شاداب دارد. منابع خوب ویتامین B6، عبارتند از: دانه ‌ها، غلات، جگر، قلوه و گوشت‌ های دیگر. منابع غذایی ویتامین B12 عمدتا غذاهای حیوانی می‌باشند.


 7– بیوتین


بیوتین تولید کراتین در مو را افزایش می‌ دهد و از رنگ پریدگی و شکنندگی مو جلوگیری می‌ نماید. منابع بیوتین شامل غلات دانه کامل، زرده تخم مرغ، برنج، شیر و مخمرها می ‌باشد.


 8– اینوزیتول و کولین


اینوزیتول از سلامت فولیکول‌ های مو حفاظت می‌ کند که منابع مفید آن عبارتند از: جگر، مرکبات، مخمرها و غلات دانه کامل.


کولین در متیلاسیون تیامین و اسید تیامیدیک حائز اهمیت می ‌باشد که این مواد در ماتریکس فولیکول، نقش مهمی را بر عهده دارند. عدم وجود کولین در رژیم غذایی موجب عدم پیگمانتاسیون مو و رنگ پریدگی آن می ‌شود. از منابع مناسب کولین می ‌توان به جگر، سویا، کاهو، گل کلم، کلم پیچ و جو دو سر اشاره کرد.


 9– اسید فولیک


اسید فولیک یا ویتامین B9 نقش مهمی در سنتز اسیدهای نوکلئیک در فولیکول ‌های مو دارد و سنتز پروتئین ‌های مو در حضور آن انجام می ‌گیرد. در صورتی که رژیم غذایی کمبود اسید فولیک داشته باشد، علاوه بر علایم عصبی، ریزش مو افزایش می ‌یابد.


اثرات منفی کمبود اسید فولیک در رژیم‌ های غذایی با کمبود ویتامین C و آهن تشدید می ‌شود و موی فرد، رنگ پریده، زمخت و کوتاه می ‌گردد. منابع غنی اسید فولیک عبارتند از: اسفناج، کلم بروکلی، سیب زم
ینی، غلات دانه کامل و حبوبات خشک
.


 


نقش اسیدآمینه ‌ها و مواد معدنی را در سلامت مو و پیشگیری از سفید شدن آن 


کمبود توام کلسيم، ويتامين B2 و ويتامين B5 موجب سفيد شدن مو مي‌ شود. البته با کمبود دريافت رژيمي مس نيز عوارض وخيم ‌تر مي ‌شود، به طوري که فوليکول‌ هاي مو دچار سوء تغذيه مي‌ شوند.


در قسمت اول اين مطلب به نقش برخي ويتامين‌ ها در سلامت مو و پيشگيري از سفيد شدن آن پرداختيم و در قسمت دوم نقش اسيدآمينه‌ ها و مواد معدني را در سلامت مو و پيشگيري از سفيد شدن آن
مورد بررسي قرار مي ‌دهيم. يک رژيم غذايي خوب حاوي مقادير کافي از ويتامين‌ ها، مواد معدني
و اسيدهاي آمينه است که مي ‌تواند به رشد موي سالم کمک کند. اسيدآمينه‌ هاي خاصي وجود دارند که مي ‌توانند به داشتن موي براق، پرپشت و شاداب کمک کنند. اسيدآمينه‌ هاي واحدهاي تشکيل دهنده پروتئين‌ ها قسمت عمده‌ اي از وزن بدن ما را تشکيل مي‌ دهند و در رشد، بازسازي و حفظ سلامت سلول ‌هاي بدن نقش دارند. دريافت کافي اسيدهاي آمينه مي‌ تواند نقش مهمي در حفظ سلامت بدن و نيز مو داشته باشد که در زير به برخي از آن ها اشاره مي‌کنيم:


 


مهم‌ ترين اسيدآمينه ‌ها در حفظ و توليد موي سالم عبارتند از: متيونين
، سيستئين، سيستين و تيروزين
.


متيونين


متيونين يکي از اسيدآمينه‌ هاي ضروري است که نقش آنتي اکسيداني هم دارد، منبع غني از گوگرد است و به پيشگيري از بيماري‌ هاي مو، پوست و ناخن کمک مي ‌کند. از طرفي متيونين، سنتز چربي ‌هاي مفيد بدن را افزايش مي‌ دهد و از طرف ديگر، از ساخت چربي‌ ها در ديواره عروق و کبد پيشگيري مي‌ کند. متيونين به بلوغ سلول ‌هاي فوليکول مو کمک کرده و از ريزش مو جلوگيري مي ‌‌کند. همچنين در سم زدايي برخي ترکيبات سمي و دارويي مفيد است و مي‌ تواند به عنوان عامل ضد خستگي عمل کند.


سيستئين


سيستئين يک اسيدآمينه ي مهم در رشد موي سالم و براق مي ‌‌‌باشد. سيستئين مي ‌تواند رشد مو را به ميزان زيادي افزايش دهد و نقش آنتي‌اکسيداني نيز دارد که از استرس اکسيداتيو جلوگيري مي ‌کند. اين ترکيب شيميايي در دفاع بدن عليه راديکال‌ هاي آزاد نقش مهمي بر عهده دارد، از سلامت کبد و مغز حفاظت مي ‌کند و مي ‌تواند صدمات ناشي از مصرف الکل و سيگار را بر سلامت مو کاهش دهد. همچنين سيستئين تنظيم کننده ايمني است و از پيري زودرس فوليکول ‌هاي مو پيشگيري مي ‌کند.


سيستين

سيستين ترکيبي از دو اسيدآمينه سيستئين مي ‌باشد که نقش فيزيولوژيک متفاوت از سيستئين را بر عهده دارد، 10 تا 14 درصد پوست و مو را تشکيل مي ‌دهد و نقش محرک در رشد و نمو مناسب مو دارد.


اين ماده در درمان بيماري ‌هاي تنفسي، سوختگي‌ ها و جراحات نيز اهميت دارد. سيستين محرک فعاليت گلبول ‌هاي سفيد است که مقاومت بدن در برابر بيماري ‌ها را افزايش مي ‌دهد و مانع تاثير عوارض بيماري ‌ها بر کيفيت موي سر مي ‌شود.


تيروزين


تيروزين اسيدآمينه‌ اي است که به طور طبيعي در بدن توليد مي‌شود. اين اسيدآمينه پيش‌ساز ملانين در بدن مي‌ باشد. ملانين مهم‌ ترين رنگدانه پوست و مو است. عدم توليد کافي ملانين موجب سفيد شدن مو مي‌ شود. تيروزين در حفظ سلامت عمومي بدن نقش دارد و کمبود آن مي‌ تواند محرک پيري زودرس سلول ‌هاي بدن از جمله فوليکول ‌هاي مو باشد. اين اسيدآمينه در اعمال متابوليکي و فيزيولوژيکي مهمي مانند تنظيم فعاليت هورمون ‌هاي فوق ‌کليوي و تيروئيدي نقش دارد. تيروزين توليد گلبول‌هاي قرمز و سفيد را افزايش مي ‌دهد، موجب بهبود خلق و خو مي‌ شود و مي‌ تواند در درمان افسردگي، بي‌ خوابي و اضطراب مفيد باشد.


اسيدآمينه ‌ها نقش مهمي در رشد مو و سلامت عمومي بدن دارند. با دريافت مواد غذايي پروتئيني شامل لبنيات، انواع گوشت ‌ها، تخم مرغ، آجيل و حبوبات در مقادير توصيه شده مي‌ توان نياز بدن به اين اسيد‌آمينه‌ ها را تامين کرد و موي زيباتر و سالم‌ تري داشت.


برخي از مواد معدني هم مي ‌توانند از سلامت مو حفاظت کنند و کيفيت و کميت‌ موهاي در حال رشد را افزايش دهند.


دريافت مواد معدني در رژيم غذايي روزانه مي ‌تواند از علايم کمبود مواد مغذي پيشگيري کرده و سلامت بدن را تضمين کند.


 در زير به مهم‌ ترين مواد معدني موثر در حفظ موي سالم و شاداب مي ‌پردازيم:


روي


اگر رژيم غذايي فرد دچار کمبود روي& lt;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; FONT-SIZE: 9pt; mso-fareast-font-family: ‘Times New Roman'” dir=ltr lang=AR-SA> باشد، فوليکول ‌هاي موي او به تدريج از بين مي ‌روند و تعداد موهاي در حال رشد کاهش مي ‌يابد. در اثر کمبود دريافت روي، سنتز DNA و پروتئين تمام بدن کاهش مي ‌يابد. در نتيجه بافت ‌هاي فعال بدن از جمله پوست و مو بازسازي نمي‌ شوند. مطالعات جديد نشان داده‌ اند که کمبود روي موجب خشکي و شکنندگي موها مي ‌شود. آنزيم‌ هاي متعددي در رشد و حفظ مو نقش دارند که عملکرد آن ها وابسته به دريافت کافي روي مي‌ باشد. منابع غذايي مناسب روي‌ شامل گوشت قرمز، ماهي، ماکيان، شير و لبنيات، غلات کامل، جگر، لوبياها و آجيل مي‌باشد.


مس


اگر در رژيم غذايي مس کافي دريافت نشود، رنگدانه‌ هاي مو کاهش مي‌ يابد و مو به تدريج سفيد مي ‌شود. اهميت مس در توليد و متابوليسم موي در حال رشد نشان داده شده است. قسمت‌ هايي از بدن که بيشترين مس را دارند، عبارتند از: موها، کبد و مغز. مس در آنزيم‌ هاي مهمي مانند سيتوکروم اکسيداز در کنار آهن عملکرد متابوليکي دارد. آنزيم سيتوکروم اکسيداز از مهم ‌ترين آنزيم‌ هاي ناقل در مسير تنفسي فوليکول‌ هاي مو مي ‌باشد. مطالعات اخير نشان داده‌ اند که ميزان سفيد شدن مو در افرادي که دچار کمبود مس، اسيدفوليک و اسيدپانتوتنيک بوده‌ اند، بيشتر از افراد با دريافت کافي اين ريزمغذي ‌ها مي ‌باشد. ايجاد پيون
دهاي دي سولفيدي در تشکيل موي سالم و قوي، حائز اهميت مي ‌باشد که براي ايجاد آن ها بايد مس کافي از طريق رژيم غذايي دريافت شود. منابع مهم غذايي مس عبارتند از: جگر، کليه‌ ها، گوشت عضلات، شکلات، آجيل، حبوبات و ميوه‌ هاي خشک.


منگنز و آهن


هر دو در انجام واکنش ‌هاي متابوليک رشد و نمو اهميت دارند. اين دو عنصر فلزي در سنتز و حفظ RNA فعاليت مي‌ کنند که در کمبود آن ها، ريزش موها افزايش مي ‌يابد و موها قبل از پايان عمر مفيدشان مي‌ ريزند. احتمالا افرادي که دچار کم پشتي موها هس
تند، از کمبود توام اين دو ريز مغذي رنج مي‌ برند. وجود آهن
و منگنز کافي در رژيم غذايي، رشد فوليکول‌ هاي مو را افزايش مي‌دهد و فعاليت اکسيداسيون اين سلول‌ ها را تنظيم مي‌‌ کند. منابع خوب آهن شامل: جگر، غذاهاي دريايي، گوشت کم چرب، ماکيان، لوبياها و سبزيجات مي ‌باشد. منابع مناسب منگنز عبارتند از: غلات کامل، حبوبات، آجيل، چاي و قهوه.


يد


در اثر کمبود يد، ريزش موها افزايش مي‌ يابد و موها شفافيت و سلامت خود را از دست مي‌ دهند. يد نقش مهمي در تنظيم عملکرد هورمون‌ هاي تيروئيدي دارد، بدين ترتيب در حفظ سلامت موهاي در حال رشد مهم مي ‌باشد. وجود مقادير کافي يد در رژي
م غذايي به استفاده مناسب از مواد مغذي در فوليکول ‌هاي مو کمک شاياني مي‌ کند. منابع مناسب آن شامل: نمک يددار، غذاهاي دريايي به ويژه ماهي‌هاي آب شور، لبنيات پاستوريزه و برخي از سبزيجات مي ‌باشد.


کلسيم


دريافت کافي کلسيم در رشد و تغذيه مناسب فوليکول ‌هاي مو نقش بسزايي دارد. کلسيم در رنگدانه ‌دار شدن مو و حفظ استحکام آن حائز اهميت مي ‌باشد. کمبود توام کلسيم، ويتامين B2 و ويتامين B5 موجب سفيد شدن مو مي‌ شود. البته با کمبود دريافت رژيمي مس نيز عوارض وخيم ‌تر مي ‌شود، به طوري که فوليکول‌ هاي مو دچار سوء تغذيه مي‌ شوند.


 نتيجه‌ گيري



در مجموع، داشتن رژيم غذايي متعادل و حاوي مواد غذايي متنوع مي ‌تواند در حفظ سلامت مو نقش مهمي داشته باشد و کفايت رژيم غذايي در سلامت و شادابي مو منعکس مي ‌شود.


دريافت مکمل‌ هاي رژيمي به تنهايي، نمي‌ تواند تضميني بر پيشگيري از سفيد شدن موها باشد، بلکه با تشخيص به موقع کمبود مواد مغذي موثر در رشد و نمو موها و دريافت متناسب آن ها در محيطي به دور از استرس‌ ها و آلودگي‌ هاي شيميايي، مي ‌توان از صدمات آينده موها و پيري زودرس آن ها پيشگيري کرد.


 بخش تغذيه تبيان

&#x0D ;

منبع: ماهنامه ي دنياي تغذيه – شماره ي 88 – مهسا جليلي زير نظر دکتر سلطانعلي محبوب

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید