ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

و خدایی که در این نزدیکی ست…

نرگس عزیزی از نشریه همشهری مثبت


چطور باید بچه ها را با خدا آشنا کرد؟


«مامان، چرا نمی شه خدا رو دید؟ مامان یعنی همه ما رو خدا درست کرده ؟بابا، آقاجون ک
ه مرده و رفته پیش خدا، یعنی کجا رفته؟ مگه خدا کجا زندگی
می کنه؟»
سوالات بچه ها در مورد خدا موضوعی است که به این راحتی ها نمی شود از کنار آنها گذشت، اما چطور می شود با آنها برخوردی درست داشت؟ معمولاً بعد از سنین سه -چهار سالگی کم کم سوالات بچه ها در مورد خدا هم شروع می شود. البته برخی اتفاقات و زمینه ها می توانند این سوالات و آمادگی ذهنی بچه ها برای درک مطالب را بیشتر کنند. از جمله اینکه بچه هایی که در خانواده های مذهبی رشد می یابند به دلیل حضور در اماکن مذهبی ای مانند مساجد بیشتر با این مفاهیم برخورد دارند و البته سوالات بیشتری نیز برای آنها ایجاد می شود. البته گاهی اوقات نیز تفاوت در زمینه های مذهبی خانواده و محیط ه
ای آموزشی ای مانند مهد کودک یا مدارس می تواند ابهامات
دراین زمینه را بیشتر کرده و سوالات بیشتری برای کودک ایجاد کند. از طرفی در برخی ایام سال مانند ماه رمضان که برنامه های تلویزیونی بیشتری برای کودک ایجاد کند. از طرفی در برخی ایام سال مانند ماه رمضان که برنامه های تلویزیون بیشتری با رویکرد مذهبی پخش می شوند سوالات بچه ها نیز می تواند افزایش یابد. اما چه کم و چه زیاد، معمولاً همه بچه ها سوالات و ابهاماتی در این زمینه دارند. آشنایی با برخی نکات می تواند راهنمای ما باشد تا قدم هایی درست و اصولی برای آشنایی بچه ها با خدا برداریم و سوالات آنها را به شیوه های درست پاسخ دهیم.
وقتی سوالات شروع می شوند
*
اگر فرزندتان سوالات عجیب می پرسد یا سوالات پی در پی او شما را کلافه کرده است، سعی کنید متوجه شوید چه چیزی باعث تحریک ذهن او شده است. گاهی اوقات پیدا کردن موضوعی که ذهن کودک را فعال کرده -مثل داستانی که این اواخر شنیده یا فیلمی که دیده- پاسخ دادن به سوالات را بسیار آسان می کند
.


*هیچ وقت کودکتان را به خاطر سوالاتی که می پرسد دعوا و سرزنش نکنید. یادتان باشد دعوا کردن می تواند تنها باعث شود تا کودک سوالات خود را با شما درمیان نگذارد و به دیگران پناه برده یا اصلاً سوالات و تناقض ها برای سال ها در ذهنش باقی بمانند.


*زمانی که کودکتان سوالات زیادی در مورد خدا دارد، تصور نکنید که همه را فقط خودتان باید باید پاسخ دهید؛ دراین مورد هم مانند بسیاری از موارد دیگر وقتی پاسخی را نمی دانی
م، می توانیم به متخصص مراجعه
کنیم. فقط حواستان جمع باشد متخصصی را انتخاب کنید که زبان کودکان را می داند. خوشبختانه امروزه روحانیونی که با زبان کودکان آشنا بوده و خوش اخلاق و خوش برخورد هستند بیشتر در دسترسند.


*شاید تصور کنید که شما به خدا معتقدید و تصورات درستی نیز از موضوع دارید و خب دراین شرایط می توانید پاسخگوی سوالات فرزندتان باشید. آشنایی با روان شناسی رشد کودکان یکی از مسائلی است که درزمان پاسخگویی باید در نظر داشت؛ به عنوان مثال بچه ها درسنین پایین مثال هایی را که حول و حوش خودشان باشد یا براساس تجربیاتشان باشد به دلیل اینکه برای آنها تمرکز بیشتری دارد، راحت تر متوجه می شوند. البته نکاتی نیز در مورد روش های آموزشی درست وجود دارد که لازم است شما در مورد آنها اطلاعات کسب کنید.


چه مواردی را نباید فراموش کرد
*
مهم ترین نکته ای که آموزش آن البته اولین وظیفه تک تک ماست، این است که بچه ها متوجه شوند خدا آنها را دوست دارد. یکی از پایه های اعتماد کردن به خدا همین باوراست که خدا ما را از هرکس دیگری بیشتر دوست دارد.
*
درباره جهنم و عذاب لازم نیست در سنین پایین حرفی بزنیم، چرا که بچه ها هنوز درک روشنی از رابطه علت و معلولی ندارند و نمی توانند توضیحات شما را در مورد نتیجه اعمال به راحتی متوجه شوند. این موضوع می تواند باعث ایجاد سوءتفاهم هایی در کودکان شود و تصویری اشتباه از خدا در ذهن آنها ایجاد کند. البته توضیح این نکته لازم است که خدا کارهای بد را دوست ندارد اما حواستان باشد که با تاکید زیاد روی این نکته، ازخدا موجود ترسناک و غضبناک نسازید.
*
اگر قرار باشد اولین معرفی ما در مورد خدا صحبت از بایدها ونبایدها باشد، تصور بچه ها از خدا بیشتر شبیه تصور آنها از یک ناظم است. این نکته که بچه ها از وقتی به سن تکلیف می رسند باید وظایفی را برعهده گیرند و قبل از آن وظیفه ای ندارند، شاید به این موضوع برگردد؛ اول ایجاد محبت و معرفت تا حدی که توانایی های ذهنی بچه ها اجازه می دهد و سپس بیان تکالیف و وظایف و انتظار انجام آنها.
*
برای بچه ها خدا یکی از نمادهای قدرت است، همان طور که پدر و مادر نیز نمادهای قدرت محسوب می شوند. توجه به این نکته از این نظر مهم است که بچه در سنین پایین بخشی از برداشت های خود در مورد پدر و مادر- به ویژه پدررا به تصورات و ادراکات خود در مورد خدا تعمیم می دهند. پس متوجه برخوردها و رفتارهای خود باشید!
*
برای بچه ها در سنین پایین لازم است تا از مثال های ملموس استفاده شود؛ چرا که معمولاً بچه ها تا قبل از سنین ۱۲-۱۱ سالگی نمی توانند درک روشنی از مفاهیم انتزاعی داشته باشند. اما یادتان باشد نوع این مثال ها خیلی اهمیت دارد و گاهی اوقات استفاده نامناسب از مثال ها می تواند تقویت تصوری جسمی از موجودیت خدا را افزایش دهد.
*
در موقعیت هایی سوالات بیشتر می شود، مثل مرگ عزیزان و نزدیکان و اگر قرار باشد تصور خیلی سخت و بدی در مورد مرگ اطرافیان ایجاد کنیم، گریه و ناراحتی زیادی نشان دهیم و این احساسات را به فرزندمان نیز منتقل کنیم، تصور بچه ها در مورد خدا نیز تحت تاثیر قرار گرفته و علاوه بر سوالات زیادی که در مورد خدا پیش می آید، می تواند باعث ایجاد سوء تفاهم هایی نیز شود.
*
معمولاً با نزدیک شدن به دو راهی نوجوانی، سوالات بچه ها رنگ و بوی متفاوتی به خود می گیرند، گاهی حالتی اعتراضی، گاهی انکار و گاهی حتی لجبازی. سعی کنید اول از همه خونسردی خود را حفظ کنید. اگر هم احساس می کنید نمی توانید برخوردی منطقی با این موضوع داشته باشید، بهتر است برای پاسخ دادن از افراد قابل اعتماد دیگری استفاده کنید. بالا بردن اطلاعات خودتان برای پاسخ دادن البته قدم دوم است. شاید بد نباشد بدانید فرزند شما اولین کسی نیست که چنین سوالاتی را مطرح کرده و قبلاً نیز این سوالات طرح شده اند. البته برای آنها نیز پاسخ های خوبی وجود دارد. فقط لازم است برای پیدا کردن وقت بگذارید.
*
این روزها کتاب های زیادی در مورد تصور بچه ها در مورد خدا یا پاسخگویی به سوالات بچه ها در این موارد ترجمه شده ودر بازار موجود است. خواندن این کتاب ها بد نیست و می شود از بعضی نکات آنها به خوبی استفاده کرد اما یادتان باشد که نویسنده های آنها در بیشتر موارد از مذهب و فرهنگی متفاوت هستند واجرای مو به مو و دقیق موارد این کتاب ها می تواند باعث ایجاد سوء تفاهم هایی برای فرزندتان شده وبعد از مدتی متوجه شوید که آنچه شما می خواستید به او آموزش دهید، نه تنها یاد نگرفته که فرزندتان مواردی متضاد با آنها را آموخته است!


منبع: نشریه همشهری مثبت، شماره مسلسل ۱۸۲.


www.shiastudies.net

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید