ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

چگونه با داغدیدگی و داغدیده ها برخورد کنیم ؟

دکتر حسین اسعدی به ما یاد می دهد چگونه با داغدیدگی و داغدیده ها برخورد کنیم ؟


از دست دادن، قسمتی از زندگی هر انسانی است؛ از دست دادن کار (مانند اخراج)، از دست دادن همسر (جدایی یا طلاق)، از دست دادن بسیاری از دوستان دوران دانشگاه بعد از فارغ التحصیلی و از همه بزرگ تر از دست دادن عزیزان به شکل مرگ…
البته تحقیقات روان شناسان ثابت کرده که مرگ عزیزان بالات
رین میزان فشار روانی را برای افراد در پی دارد و موضوع وقتی حادتر می شود که مرگ عزیزان غیرمنتظره و بر اثر یک بیماری باشد؛ اتفاقی که برای اسطوره بزرگ فوتبال ناصر حجازی هم افتاد و خانواده?او میلیون ها ایرانی را در غم و اندوه فرو برد اما این سوال مطرح می شود که چنین مرگ هایی چه تفاوت هایی با سایر مرگ ها دارند و چگونه می توان به خانواده و بازماندگان نزدیک تسلی داد؟ در این باره با دکتر حسین اسعدی، روان شناس گفت?و?گو کرده ایم که آن را می خوانید.
▪ آقای دکتر! مرگ غیرمنتظره عزیزان چه تاثیری روی روان افراد دارد؟
از دست دادن یا به قول روان شناس ها «فقدان» یک عزیز می تواند بر همه حوزه های ذهن و رفتار ما تاثیر بگذارد و احساسات، افکار، رفتار و حتی فلسفه زندگی مان را تغییر دهد. در این بین اگر علت مرگ غیرمنتظره باشد بازماندگان به ویژه خانواده و بستگان درجه اول تا مدت ها در بهت و ناباوری فرو می روند و مرگ عزیزشان را باور نمی کنند. از طرفی از نظر روان شناختی وقتی مرگ عزیزانمان اتفاق می افتد باید از ? مرحله متوالی انکار، خشم، غم و پذیرش عبور کرد و در مرگ های غیرمنتظره گذراندن این مراحل دشوارتر است البته مراحل عدم باور و خشم تا حدودی مقطعی است و معمولا بعد از مراسم خاکسپاری، افراد واقعیت را می پذیرند و وارد مرحله غم و پذیرش واقعیت می شوند.
▪ بعد از مرحله پذیرفتن واقعیت چه اتفاقی می افتد؟
بعد از پذیرفتن واقعیت و به دلیل وجود فشار روانی معمولا احساس خستگی و فرسودگی می کنیم و هزاران چرا و فکر و خیال به سراغمان می آید؛ فکر هایی که همه و همه در حول?وحوش فرد از دست رفته می چرخد مثلا اینکه چرا این حادثه باید برای عزیز من رخ می داد یا حتی آرزوی اینکه «همه چیز به یک شکل جادویی حل شود». در این شرایط ممکن است شب ها اصلا راحتی نداشته باشیم، درست غذا نخوریم و وقتی هم که می خوابیم، مرتب خواب فرد از دست رفته را ببینیم و مدام خیال پردازی کنیم. البته ممکن است خیال پردازی ها در مرحله اول شنیدن خبر به ما کمک کند که بار این شوک ناگهانی را راحت تر تحمل کنیم اما زیاد در این خیالات ماندن ممکن است باعث بروز افسردگی های شدید شود بنابراین باید سعی کنیم این واقعیت را که یک عزیز را از دست داده ایم، بپذیریم.
▪ چرا موضوع رفتن بر سر مزار اینقدر اهمیت دارد؟
ببینید، وقتی ما بر سر مزار عزیزان
مان می رویم، این حس را پیدا می کنیم که انگار عزیزمان کنار ماست و همین احساس نزدیکی و فکر اینکه صدای ما را می شنود، از نظر روانی برایمان تسلی?بخش است اما همان طور که گفتم در بسیاری از موارد مثلا در سقوط هواپیما ممکن است بسیاری از اجساد قابل شناسایی نباشند، بعضی اجساد متلاشی?شده باشند و گاهی نیز اجساد از بین می روند و امکان دفن آنها وجود ندارد و این موضوع خاطره تلخی را در ذهن بازماندگان به ویژه خانواده و نزدیکان درجه اول باقی می گذارد و به سلامت روان آنها به شدت آسیب می رساند البته در چنین شرایطی بستگان و دوستان نزدیک می توانند به بازماندگان درجه اول کمک کنند و تا حدی باعث آرامش آنها شوند. باید این باور را به خانواده داغدار القا کرد که اگر عزیزتان مزار ندارد نباید نگران باشید زیرا همه می دانیم که سنگ قبر فقط نشانی یک جسم است و این روح آدم ها است که می بیند، می شنود و می فهمد.
▪ اطرافیان در این زمینه چه کمکی می توانند بکنند؟
معمولا خانواده فرد فوت شده تا مراسم شب هفت تنها نیستند و بهتر است بگوییم اقوام و دوستان آنها را تنها نمی گذارند. گاهی نیز تا مراسم چهلم حس تنهایی را تجربه نمی کنند اما پس از اتمام مراسم های مناسبتی سوگواری همه بازماندگان به زندگی عادی خود بازمی گردند و خانواده و اطرافیان فرد متوفی مجبورند در شرایطی سخت و پراسترس با غم فقدان عزیزشان کنار بیایند. به همین دلیل توصیه می شود که بستگان و دوستان به یکباره خانواده عزادار را تنها نگذارند و با یک برنامه ریزی هر بار یکی از نزدیکان برای احوالپرسی به خانه آنها برود یا آنها را به خانه خود دعوت کند. متاسفانه گاهی موضوع به حدی می رسد که شاهد افسردگی نزدیکان درجه اول هستیم و این وظیفه بازماندگان است که با صحبت های آرامش بخش و حتی به کمک یک روان درمانگر مشکل را حل و از بحرانی شدن آن جلوگیری کنند در عین حال یکی از مهم ترین وظایف بازماندگان این است که مانع از خیال پردازی ها و تشدید افکار منفی در خانواده داغدار شوند اما نباید در هیچ شرایطی آنها را از گریه کردن منع کرد.
▪ مگر گریه کردن چه تاثیر مثبتی دارد؟
اگر زمانی که داغ مرگ عزیزتان تازه است گریه نکنید، در واقع دارید یک واکنش طبیعی را به یک بیماری مزمن تبدیل می کنید و داغ عزیزتان همیشه تازه می ماند. غیر از این تخلیه کردن هیجان ها بعدا به شکل بیماری های روان تنی
مثل زخم معده یا بیماری های روانی مثل «اختلال استرس پس از سانحه» خودش را نشان می دهد بنابراین وظیفه اطرافیان است که شرایطی را برای گریه کردن بازماندگان فراهم کنند؛ البته نه گریه های مداوم و بی وقفه که خود افسردگی می آفرینند. باید پذیرفت که مرگ حق است و همه بالاخره رفتنی هستند و عزیزان ما نیز با مرگ از بین نمی روند و در کنار ما زندگی خواهند کرد فقط ما قادر به دیدن آنها نیستیم.
▪ چگونه می توانیم شرایطی فراهم کنیم تا خانواده داغدار و بازماندگان نزدیک به زندگی عادی خود برگردند؟
نمی توان این واقعیت را انکار کرد که شکل زندگی ما با از دست دادن یک عزیز خانواده ممکن است بسیار تغییر کند. متاسفانه افراد سوگوار فکر می کنند اگر به زندگی عادی شان برگردند یعنی اینکه فرد از دست رفته را فراموش کرده اند و به این دلیل احساس گناه می کنند اما واقعیت این است که می توان به زندگی ادامه داد و یاد عزیز از دست رفته را هم برای همیشه گرامی داشت و این وظیفه اطرافیان است که این باور را به آنها القا کنند. مهم ترین توصیه روان شناسان این است که فرد داغ دیده را به ویژه در مراحل نخست، نصیحت نکنید مثلا اینکه «این شتری هست که در خانه همه می خوابد» یا اینکه «تو باید صبور باشی، تو باید تکیه گاه باشی». همچنین به او نگوییم «تو غمگین نباش او الان در بهشت جایش خوب است». در واقع بیشترین کمک ما به داغ دیدگان، ابراز همدردی با جملاتی مانند: «فوت عزیزتان برای ما هم بسیار ناراحت کننده است» خواهد بود و شاید بتوان گفت سکوت و در آغوش گرفتن فرد داغدیده، کمک بسیار موثری به او در طی کردن مراحل چهارگانه پذیرش مرگ است البته کمک به فرد داغدیده برای کارهای اجرایی متعدد از قبیل کارهای پزشکی قانونی، هماهنگی برای صدور مجوز و کفن و دفن، هماهنگی مراسم ها و… در تسکین وی بسیار موثر است.


پریسا اصولی


www.parsianforum.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید