سيد محسن موسوی بلده، پيشكسوت قرآنی كشور، با بيان اين مطلب گفت: اگر منظور ما از ارائه سبك ايرانی سبكی باشد كه بر اساس لحن و نغمات ايرانی و زبان فارسی ارائه شود به طور جدی با آن مخالف هستم و هرگونه حركت به اين سمت را نيز نهی می‌كنم چرا كه قرآن بايد با همان لحن و آوای عربی تلاوت شود؛ اين فرمان عالمانه و عاقلانه پيامبر عالی‌قدر(ص) است كه: «اقرؤا القرآن بالحان العرب و اصواتها».
موسوی بلده افزود: اما اگر منظور ما از ارائه سبك جديد سبكی باشد متفاوت از سبك‌های رايج جهان اسلام و توسط يك ايرانی ابداع شود و در آن اصول لحن عربی قرآن رعايت شود نه تنها مخالف نيستم بلكه اين امر يكی از ضروريات ما در امر تلاوت قرآن كريم است و قراء ما بايد به اين سمت حركت كنند.
سبک‌های قرائت قرآن در ایران یا تقلیدی‌اند یا تلفیقی
وی تصريح كرد: امروز تمام سبك‌هايی كه توسط قراء ايرانی اجرا می‌شود از دو حالت خارج نيست، يا كاملاً «تقليدی» هستند يعنی از قاريان مشهور برخی كشورها به ويژه مصر تقليد می‌كنند و يا «تلفيقی‌‌اند» كه در اين نوع، از چند سبك مختلف در تلاوت استفاده می شود؛ حالت سومی فعلاً در كشور وجود ندارد و رگه‌های كم‌رنگی از ابداع هم كه در تلاوت برخی از قراء ما ملاحظه می‌شود، قطعاً در حدی نيست كه از آن به سبك جديد تعبير شود؛ هرچند در همان اندازه هم ارزشمند است.
موسوی بلده در ادامه اظهار كرد: شايد برخی دوستان بر اين عقيده باشند كه دارای سبك جديد هستند كه مختص خودشان است، اما در واقع اين‌گونه نيست و اگر به قرائت اين افراد گوش دهيم متوجه می‌شويم در آن حداكثر همان رگه‌ها ديده می‌شود، لذا من با اطلاع كامل می‌گويم كه در حال حاضر هيچ سبك نو و جديدی كه تاكنون در جاهای ديگر اجرا نشده باشد در ايران وجود ندارد.
اين پيشكسوت قرآنی در ادامه با اشاره به اين‌كه رسيدن به يك سبك جديد قرائت قرآن كاری مشكل اما دست يافتنی و شدنی است، افزود: اگر يك ايرانی بتواند دست به چنين كاری بزند و در تلاوت قرآن شيوه متفاوتی را ابداع كند كه در جاهای ديگر از جمله مصر وجود نداشته باشد و در عين حال در تلاوت خود الحان عربی قرآنی را داشته باشد و نه الحان و نغمات فارسی، يك امتياز بزرگ برای قاريان ايران در عرصه بين‌الملل كسب كرده است و باعث اعتبار قاريان ايرانی خواهد شد.
اولين شرط در تلاوت قرآن رعايت الحان و اصوات عربی است
موسوی بلده تاكيد كرد: زمانی ما می‌توانيم مدعی اجراء الحان عربی قرآنی باشيم كه طبع عرب زبان تائيد كند كه الحان عربی رعايت شده است و اصولاً اولين شرط در تلاوت قرآن هم مطابق حديث شريف، همين رعايت الحان و اصوات عربی است و اين حاصل نمی‌شود مگر اين‌كه لحن و زبان عربی را بشناسيم و برای تقويت لحن عربی در تلاوت‌ها بايد تا می‌توانيم با لغات و اصطلاحات عربی و جايگاه‌های نَبر و تكيه در كلمات و عبارات عربی آشنا باشيم و در كنار آن به تلاوت‌های مختلف گوش دهيم.
وی ضمن اشاره به اين‌كه هيچ‌يك از قاريان حتی افراد مشهور همچون استاد عبدالباسط يا استاد شحات انور كه سبك خاص خودشان را ارائه می‌كنند، خود مدعی نيستند كه صددرصد لحن از خودشان است بلكه شايد حداكثر 40 درصد اين سبك برگرفته از ظرفيت لحنی خودشان باشد و بقيه آن برگرفته از قراء هم‌عصر و يا ماقبل است، چرا كه اصولاً هيچ سبكی صددرصد مستقل و شخصی نيست بلكه همه سبك‌ها به نوعی از يكديگر بهره گرفته‌اند.
اين پيشكسوت قرآنی كشور افزود: اگر قاريان كشورمان با همين فرمول پيش بروند آن وقت است كه می‌توان گفت در راستای ارائه شيوه متفاوت تلاوت قرآن در كشور گام برداشته‌ايم كه در اين فرمول قاری ما می‌تواند قسمت‌هايی ولو اعظم از تلاوت خود را از ديگر قراء و اساتيد دريافت كند و بخشی را هم خودش بر آن بيفزايد به طوری كه بخش اضافه شده توسط شخص قاری در تلاوت‌ها قابل لمس و تشخيص باشد و برای رسيدن به اين مقصود يك قاری بايد تلاوت‌های افراد مشهور و حتی غيرمشهور را در تيراژ بسيار بالا گوش دهد.
موسوی بلده در ادامه تصريح كرد: پس از دريافت نكات مختلف از تلاوت‌های گوناگون حالا بايد از خودمان مايه بگذاريم و هنر خودمان را در تلاوت به آن اضافه كنيم، اگر اين كار صورت بگيرد می‌توانيم بگوئيم كه يك سبك متفاوت را در تلاوت قرآن به وجود آورده‌ايم كه البته مقصود به اين راحتی كه در كلمات بيان می‌شود حاصل نمی‌شود و بايد تلاوت‌های بسيار زيادی را گوش داد و اجراء نمود.
حركت در مسير ايجاد يك سبك خاص
وی ابراز كرد: برای حركت در مسير ايجاد يك سبك خاص، قاری بايد از ابتدای گام نهادن به اين عرصه حتی در مرحله شاگردی تمامی تلاوت‌های خود را در محيط‌های مختلف ضبط و گوش كند و در اين راه حتی يك تلاوت را از دست ندهد چرا كه گاه همان يك تلاوت می‌تواند بسيار تاثيرگذار و مبدأ تحول باشد، بعد از گوش دادن هر تلاوت از خود، نغمات و ريزنغمه‌های جالبی را كه معمولا در هنگام تلاوت به طور ناخود آگاه و خودجوش بروز می‌كند برداشت كند و در تلاوت بعدی به كار ببرد و يك نكته منفی را نيزكم كند، به اين ترتيب می‌توان گفت در تلاوت دوم يك كار بديع از تلاوت قبلی و مثلاً در تلاوت يازدهم، 10 نكته جديد از خودش آورده است و به همين ترتيب بعد از مدتی قاری می‌تواند شاهد شكل‌گيری سبك شخصی خودش باشد، اين امر ساده‌ترين راه در رسيدن به سبك شخصی است كه بسياری از قراء معروف دنيا آن را به كار بسته‌اند.
اين پيشكسوت قرآنی كشور در ادامه به بيان مشكلات موجود بر سر راه ايجاد سبك متفاوت و جديد تلاوت قرآن در داخل كشور پرداخت و گفت: مهترين مشكل در ارائه يك سبك متفاوت و جديد در داخل كشور به طوری كه در هيچ جای ديگر ارائه نشده باشد فارس بودن قاريان است! چرا كه وقتی ما لحن فارسی را وارد تلاوت كنيم نمی‌توانيم تلاوت درستی داشته باشيم، اين بدعت است نه ارائه سبك نو و جديد پس خطر اصلی در اين راه فراموش كردن الحان عربی در تلاوت و جايگزين كردن موسيقی فارسی است.
موسوی بلده عنوان كرد: البته اين كه قاريان ايرانی دارای لحن فارسی هستند امری عادی و طبيعی است چرا كه ما در طول شبانه روز زمان بسيار زيادی را فارسی حرف می‌زنيم و فارسی می‌شنويم و حتی فارسی فكر می‌كنيم و فارسی خواب می‌بينيم! و زمان محدودی را به زبان عربی كه تلاوت قرآن باشد اختصاص می‌دهيم، اما بايد اين امر را با گوش دادن به تلاوت‌های فراوان جبران كرد و به تقويت لحن عربی خود كمك نمود، امروز هم اگر می‌بينيم قاريان ما با اين تبحر قرآن را تلاوت می‌كنند از همت و استعداد بسيار بالای ايرانی است كه با اين‌كه با لحن عربی غريب هستند اما تلاوت‌هايی در سطح بالا انجام می‌دهند، در واقع بايد هم همت و تلاش قراء ايرانی بسيار بيشتر از قراء عرب زبان باشد چرا كه آنان از طفوليت در فضای زبان عربی رشد كرده‌اند.
وی اظهار كرد: با استفاده از استعداد، ذكاوت، هوش و همت ايرانی می‌توانيم با شنيدن و گوش دادن به تلاوت‌های فراوان، الحان عربی را در زمان تلاوت رعايت كنيم البته هر كاری كه انجام دهيم نشانه‌هايی از لحن فارسی در تلاوت وجود خواهد داشت و ما نبايد متوقع باشيم كه يك لحن صددرصد عربی در زمان تلاوت داشته باشيم و اين امر يك انتظار غير منطقی است.
می‌توانيم روزی شاهد ظهور شيوه متفاوتی از قرائت قرآن باشيم
موسوی بلده در ادامه با اشاره به تمايل قراء ايرانی برای ايجاد سبك جديد و متفاوت در تلاوت قرآن گفت: قاريان ما دوست دارند كه سبك متفاوتی را ارائه كنند و به نظر من اين امر دست يافتنی خواهد بود اگر چه سخت اما می‌توانيم روزی شاهد ظهور شيوه متفاوتی از قرائت قرآن باشيم كه توسط يك قاری ايرانی ايجاد شده باشد كه در آن تمام اصول لحن عربی رعايت شده باشد چرا كه ايرانی‌ها در هر زمينه كه قدم گذاشته‌اند حرف‌های زيادی برای گفتن داشته‌اند.
وی به تفاوت در جنس صداهای قراء اشاره و تصريح كرد: تفاوت در جنس صدای دو قاری نبايد به منزله تفاوت سبك تلقی شود به عنوان مثال اگر تلاوت استاد طاروتی را گوش دهيم با اين كه جنس صدايش به طور كلی با شحات انور متفاوت است اما هر دو دارای يك سبك هستند ولی عده‌‌ای به اشتباه آن‌ها را دارای سبك‌های مجزا می‌دانند در صورتی كه اگر جنس صدای اين دو قاری را از روی تلاوت‌هايشان برداريم تشخيص تفاوت سبك تلاوت‌ها از هم خيلی مشكل خواهد بود.
با هر نوع سبك بر اساس لحن و آوای ايرانی مخالفم
موسوی بلده در ادامه يك بار ديگر با تاكيد بر مخالف بودن با ارائه هر نوع سبك نو و متفاوتی كه بر اساس لحن و آوای ايرانی باشد گفت: به نظر من ما بايد به دنبال ارائه شيوه متفاوتی از تلاوت قرآن توسط يك ايرانی باشيم كه در آن اصول و ضوابط لحن عربی رعايت شود و لحن ايرانی در آن دخالتی نداشته باشد و ارائه سبك نو در تلاوت قرآن می‌تواند برای قاريان ايرانی در عرصه بين‌المللی و در دنيای اسلام بسيار با ارزش باشد كه باعث اعتبار تلاوت قاريان ايرانی خواهد شد.
وی در پايان اظهار كرد: ارائه شيوه‌های نو و جديد تلاوت قرآنی علاوه بر تمام امتيازات می‌تواند در جذب جوانان به انس با قرآن تاثير گذار باشد چرا كه اصولاً هر نوع تنوعی كه در هر عرصه ايجاد شود می‌تواند در گرايش افراد به آن عرصه كمك كننده باشد و ما بايد از غلطيدن در اين دام كه برخی می‌گويند چرا در كشور فارس زبان ايران بايد قرآن را عربی تلاوت كرد دوری نمائيم و اصلاً به اين وادی وارد نشويم چرا كه مسيری غير علمی و گمراه كننده است، همان‌گونه كه با خواندن متون و اشعار فارسی به لهجه و آواز بيگانه حتی با لهجه و آواز عربی نيز سخت مخالفيم.
: iqna