حق نماز
تعاهدوا امر الصلوه و حافظوا علیها و استکثروا منها. و تقربوا بها. ” 1 “.
امر نماز را مراعات کنید و چنانکه باید بپا دارید و بر حفظ آن بکوشید و زیادبجا آورید و به وسیلهی آن به خدا تقرب جوئید.
برای شرح این فراز، ذکر چند نکته مفید است:
نکته اول: خداوند متعال برای خود و برای هر چه آفریده و یا امر به انجام آنها نموده، حقوقی را مقرر فرموده است که بنده باید در ادای آنها ساعی و کوشاباشد.
حق نماز
بزرگترین حقوق ربانی بر انسان، حقی است که حق تعالی برای او واجب دانسته و آن نیست مگر عبادت و بندگی و دوری از شرک و بت پرستی.
حق نماز
و در حقیقت این، اصل و ریشهی حقوق است. سپس خداوند برای آدمی حقوقی لازم داشته است که کلیه اعضاء و جوارح او رااز سر تا به پا شامل میگردد. و سپس برای کارها و افعال وی نیز حقوقی را واجب دانسته کار از جملهی این افعال «نماز» است. بنابراین برای نماز حقوقی است که بایدانسان مسلمان و نماز گزار به ادای آن بپردازد.
حق نماز
چنانکه حضرت علی علیهالسلام در کلام مذکور فرمود:
«در امر نماز تعهد کنید و مواظب آن باشید و هر چه بیشتر آن را بجا آورید». در فرازی دیگر از همین خطبه چنین میفرماید:
«و قد عرف حق ها رجال من المومنین الذین لا تشغلهم عنها زینه متاع و لا قره عین من ولد و لا مال». حق و ارزش نماز را مردانی از مومنین میدانند که زنیت کالای دنیا و فرزندی که نور چشمان است ومال و ثروت، آنها را به خود مشغول نمیدارد.
یعنی حق نماز این است که بیع وتجارت و پرداختن به تجملات دنیوی و فرزند و ثروت، انسان نمازگزار را از اقامهی به موقع آن باز ندارد. و نماز رابر جمیع این امور مقدم بدارد و به عبارتی به کار بگویدکه وقت نماز است.
امام زین العابدین علیهالسلام نیز حق نمازرا چنین بیان میدارند:
«حق نماز این است که بدانی آن ورود به درگاه خداوند است و در آن حال برابر خداوند ایستادهای، چون این نکته را بدانی شایسته است همچون بندهای ذلیل، بیمناک، ترسان، امیدوار، درمانده و زار بایستی، بندهای که برای ادای احترام و تعظیم حق، با آرامش، سر افکندگی، افتادگی، تواضع، در دل با او راز و نیازدارد و آزادی جانش را که خطا بر آن احاطه کرده و گناه به هلاکتش کشیده از او میخواهد». “2 “.
نکته دوم: از جمله حقوق نماز این است که نماز گزار بر حفظ آن بکوشد و از وقت فضیلت او و از آداب و شرایط قلبی آن غافل نماند. در قرآن کریم نیز محافظت بر نمازهای واجب، از ویژگی مومنان شمرده شده است: «و الذین هم علی صلواتهم یحافظون». آنها (مومنین) کسانی هستند که در حفظ نمازهای خویش میکوشند.
نکته ی سوم: یکی دیگر از مسائلی که حضرت در انجام آن امر فرموده، بسیار بجا آوردن نماز است. در توضیح این کلام دو احتمال وجود دارد: یکی این که مراد، نماز نافله است.
حق نماز
یعنی علاوه بر انجام نمازهای یومیه، نمازهای نافله و مستحبی را نیز زیاد بجا آورد.
احتمال دوم این است که مراد حضرت بسیار خواندن نمازهای واجب میباشد.
حق نماز
این احتمال- هر چند امام علیهالسلام در مقام واجباتی مانند نماز و روزه وزکات و… میباشد- بعید به نظر میآید، زیرا نمازهای واجب محدودند و بسیار خواندن معنا ندارد. مگر این که منظور از زیاد خواند، مداومت بر آنها باشد.
نکته چهارم: آخرین حقی که در فراز مورد بحث عنوان شده این است که نماز گزار به وسیله نماز به خدا تقرب جوید. نماز وسیله پرورش روح، کسب فضایل اخلاقی و تکامل معنوی است، زیراانسان را از جهان کسب فضایل اخلاقی و تکامل معنوی است، زیرا انسان را از جهان محدود ماده و طبیعت بیرون میبرد، و به ملکوت آسمانها دعوت میکند و او را بدون هیچ واسطهای در برابر و محضر خدا قرار میدهد.
حق نماز
تکرار این عمل در شبانه روز آن هم باتکیه بر صفات رحمانیت و رحیمیت حق تعالی، انسان را به سوی پاکیها و نیکیها سوق داده و اثر قابل ملاحظهای در پرورش فضایل اخلاقی در وجود او دارد. و پیداست که هرچه انسان در مسیر پاکی و قداست گام نهد، به خداوند قدوس نزدیکتر خواهد
شد.
پی نوشت:
1- نهجالبلاغه فیض، خطبه 190، ص 643
2- تحف العقول، ترجمهی جنتی، ص 294
کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor
صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه
حق نماز.حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز. حق نماز


