ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

تورم

تعریف تحلیلی تورم:

 

تورم ناشی از وضعیتی است که در اقتصاد سطح عمومی بطور بی رویه یا بی تناسب، معنی دار و مداوم و غالبا غیر بازگشت افزایش می یابد.

 

علل تورم ناشی از فشار هزینه:

 

اول، افزایش در قیمت مواد اولیه و انرژی (از جمله قیمت نفت)دوم، قدرت انحصاری اتحادیه
های کارگری سوم، قدرت انحصاری موسسات تولیدی

 

نظریات تورم:

 

-1 نظریه مقداری پول. بر اساس این نظریه حجم پول</S PAN> عامل تعیین کننده ارزش آن است و تورم دائمی ناشی از افزایش دائمی حجم پول است.

 

-2 تورم ناشی&l t;B> از فشار تقاضا. کینز معتقد است علت اصلی تورم فزونی تقاضای کل تولید نسبت به عرضه کل در اشتغال
کامل است. در این وضعیت ترقی قیمتها ناشی
از رفتار تولید کنندگان است که با افزایش قیمتها و بدون آنکه خطر از دست دادن بازار را در نظر بگیرند سود بیشتری بدست می آورند. در بخش حقیقی اقتصاد چند عامل برای افزایش تقاضا وجود دارد: اول، مصرف کنندگان با& lt;/SPAN> افزایش مخارج مصرفی خود می توانند سطح< SPAN dir=ltr> تقاضای کل تولید را بالا ببرند. دوم،& lt;/SPAN> هرگاه سرمایه گذاران بطور ناگهانی تصمیم بگیرند</SPA N> که با نرخهای بهره موجود سطح سرمایه گذاری مستقل را افزایش دهند در این صورت تابع تقاضای کل تولید نیز بالا می رود. سوم، افزایش در سطح صادرات مستقل و کاهش در سطح واردات مستقل بعلت تغییر در سلیقه و روابط بین المللی و نیز تغییر در نرخ برابری ارز می توانند تابع </SP AN>تقاضای کل تولید را به طرف بالا انتقال دهند. چهارم، دولت می تواند با کاهش مالیاتها مخارج مصرفی را در اقتصاد بالا ببرد و بنابراین سطح تقاضای کل تولید را افزایش دهد. پنجم، دولت همچنین می تواند با فروش اوراق قرضه به مردم یا چاپ پول مخارج سرمایه گذاری< /SPAN> خود را افزایش دهد و در& lt;/SPAN> نتیجه سطح تقاضای کل تولید را بالا ببرد.

 

-3 تورم ناشی از فشار هزینه. در این نظریه افزایش قیمتها بجای فزونی تقاضای کل نسبت به عرضه کل تولید در اشتغال کامل عامل افزایش در هزینه های تولید است. این نظریه از سه جهت قابل بررسی است. در & lt;/SPAN>جهت اول از افزایش دستمزدها بدون آنکه < SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” lang=AR-SA>فزونی تقاضا نسبت به عرضه کار وجود داشته باشد سرچشمه می گیرد. اگر در شرایط رقابت کامل در بازار کار دستمزدها برای تمام بخشهای تولیدی بطور یکسان افزایش یابد و این افزایش برابر با متوسط بازدهی یا بهره وری کار با
شد
قیمتها تحت تاثیر قرار نمی گیرند. لیکن هنگامی</S PAN> که کارفرمایان دستمزدها را بر اثر فشار اتحادیه های کارگری بیش از متوسط</SPAN > بازدهی یا بهره وری کار افزایش دهند برای حفظ سود خود ناگزیرند قیمتها را نیز افزایش دهند.

 

-4 تورم بنیانی یا بخشی. هرگاه در ترکیب&lt ;/SPAN> یا بنیان تقاضای کل تولید تغییرات سریع < /SPAN>انجام پذیرد بدون آنکه در ارزش پولی آن تغییری حاصل شود در شرایطی که قیمتها و دستمزدها انعطاف انبساطی دارند ولی فاقد انعطاف انقباضی هستند سطح متوسط قیمت افزایش می یابد.

 

تضاد بین اشتغال کامل و ثبات <B&g t;قیمتها:

 

هنگامی که اقتصاد به طرف اشتغال کامل حرکت می کند قیمتها افزایش می یابد و از اینرو نرخ تورم بالا می رود. در دوران رونق اقتصادی زمانی که حجم تقاضای کل بالا و بیکاری پایین است سطح قیمتها
با آهنگی سریعتر از گذشته بالا می
رود و برعکس در دوران رکود
و کاهش سطح اشتغال سطح قیمتها غالبا تنزل می کند و فشارهای تورمی کم می شود.

 

رابطه بین دستمزدها و اشتغال در بازار کار:&lt ;/o:p>

 

در اقتصاد کلاسیک قیمتها (یعنی قیمت کالا و قیمت نیروی کار) کاملا انعطاف پذیر هستند. به عبارت دیگر قیمتها و دستمزدها هم انعطاف انبساطی و هم انعطاف انقباضی دارند و در شرایط معین</SPAN& gt; بسرعت تعدیل می شوند.

 

اثرات</ SPAN> تورم:

 

– تورم و نرخ بهره. هرگاه نرخ تورم برای طول دوره وام کمتر از مقدار واقعی پیش بینی شود یا تورم واقعی بیشتر از تورم انتظاری گردد نرخ تورم پیش بینی نشده مثبت خواهد بود و در این صورت بستانکاران زیان می کنند و بدهکاران سود می برند. تورم شدید و پیش بینی نشده منجر به افزایش نرخ بهره</SPAN&gt ; اسمی می شود. نرخ بهره اسمی نرخی است که باید برای دریافت اعتبارات پرداخت گردد که آن را می توان از تقسیم هزینه بهره ی پرداختی به کل اعتبارات بدست آورد.

 

– اثر توزیع درآمد. تورم یک پدیده نامطلوب اقتصادی است زیرا مطلوبیت ناشی از خرج یک< SPAN dir=ltr> مقدار درآمد پولی ثابت را کاهش</SP AN> می دهد.

 

این کاهش ممکن است& lt;SPAN dir=ltr> برای طبقه سرمایه دار از طریق</ SPAN> سودهای بادآورده که بر اساس افزایش قیمتها< SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> حاصل می شود خنثی گردد ولی برای طبقه حقوق بگیر این طور نیست. طبقه حقوق بگیر در مقابل تورم معمولا بی دفاع است زیرا از مالکیت خصوصی ابزار تولید برخوردار نیست و بنابراین نمی تواند خود را در مقابل تورم&l t;SPAN dir=ltr> حفظ کند.

 

گام دهم: تورم &l t;/B>2

 

اثر رشد و توسعه تورم ملایم. نرخ تورم ملایم قبل از آنکه اقتصاد در تعادل اشتغال کامل قرار بگیرد برای اقتصاد مفید است و موجب رشد اقتصادی می شود. در دوران تورم ملایم دو هدف اشتغال کامل و &l t;/SPAN>رشد اقتصادی با یکدیگر هماهنگ هستند. ضمنا & lt;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” lang=AR-SA>رونق و رشد اقتصادی که عموما با شروع و تداوم تورم ملایم همراه است علت تورم نیست بلکه اثر جانبی آن است.

 

اثر تورم بر تولید و اشتغال. زمانی که نرخ تورم< SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> ملایم است و بر اساس آن قیمتها سالانه با میزان ۵ تا ۶ درصد افزایش می یابد مصرف کنندگان و تولید کنندگان پیش بینی می کنند که قیمتها در آینده با نرخی بیشتر افزایش می یابد. بنابراین پیش بینی آنها ذخیره های
پولی خود را بجای آنکه در بانکها </SP AN>و در قالب حسابهای سپرده ثابت نگهداری کنند خرج کرده و کالا احتکار می کنند تا تورم بیشتر در آینده مصون بمانند. با این عمل از یک طرف تقاضا برای خرید کالاهای مصرفی افزایش می یابد و از طرف دیگر تقاضای&l t;/SPAN> خرید کالاهای سرمایه ای نیز بالا می رود و از این جهت فشار روی سطح قیمتها بیشتر می شود و تورم شدید و شدید تر بصورت یک فرایند خودافزا در می آید.

 

اثر تورم بر رفتار مصرفی&lt ;/SPAN> و سرمایه گذاری. تورم مصرف را غیر منطقی و رفتار مصرف کنندگان را غیر عقلایی می نماید. در دوران ثبات قیمتها مصرف کنندگان فقط کالاهای مورد نیاز</SP AN> خود را به میزان مصرف خود و با مقایسه قیمتها از ارزانترین بازارها خریداری می کنند. در دوران تورم شدید و پیش بینی نشده رفتار مصرف کنندگان غیر منطقی می شود. مصرف کنندگان با درآمد خود یا حتی با اخذ وام هر کالایی را که بدستشان برسد می خرند&l t;/SPAN> خواه به آن نیاز داشته باشند و خواه نداشته باشند، خواه قیمت کالا</SPAN&g t; گران باشد و خواه ارزان. زیرا اولا نگهداری پول را عاقلانه نمی دانند چون پول ارزش واقعی خود را از دست می دهد و ثانیا چنین فرض می کنند که قیمت کالاها در آینده بیشتر ترقی خواهد کرد.

 

اثر &l t;/SPAN>عدم کارایی اقتصادی تورم. در دوران تورمی سه گروه پس انداز کنندگان، سرمایه گذاران و سوداگران پول و بورس با هم یکی می شوند و برای حفظ&l t;SPAN dir=ltr> منافع خود در مقابل تورم دست</SP AN> به فعالیتهای سوداگرانه می زنند و اقدام به خرید داراییهای حقیقی (زمین و</SPAN > ملک)، پول خارجی، طلا، آثار هنری، عتیقه و غیره می نمایند تا بعدا آنها را با قیمتهای بالاتر بفروشند. این گونه فعالیت ها بر کارایی اقتصادی تاثیر منفی دارد زیرا با تداوم آنها قدرت و میل به پس انداز کاهش می یابد و موجب می شود که میزان تراکم سرمایه در بخشهای تولیدی کاهش یابد که این امر به
نوبه ی خود منجر به کاهش در ظرفیت تولید و رشد اقتصادی می گردد.

 

اثر تورم بر بودجه&lt ;/SPAN> دولت و بازرگانی خارجی. تورم و کاهش ارزش واقعی پول موجب کاهش قدرت خرید دولت می شود و بنابراین دولت نیز مانند سایر مصرف کنندگان مجبور
است
کالاها و خدمات مورد نیاز خود را گرانتر از گذشته خریداری کند. بعلاوه دولت ناچار است دستمزد و حقوق کارمندان خود
را همراه با افزایش قیمتها هر چند زمان یکبار افزایش دهد. اگرچه در دوران تورم درآمد دولت نیز افزایش می یابد از آنجاکه امکان افزایش مالیاتهای مستقیم متناسب با تورم وجود ندارد مالیاتهای غیر مستقیم افزایش می یابد.

 

اثر پس انداز اجباری. یکی از اثرات اصلی تورم شدید و پیش بینی نشده کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان خواهد بود&lt ;/SPAN> و بنابراین آنها مجبور خواهند شد که از خرید بعضی از کالاها و&lt ;SPAN style=”LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ‘Tahoma’,’sans-serif’; COLOR: black; FONT-SIZE: 9pt” dir=ltr lang=AR-SA> خدمات چشم پوشی کنند که این چشم پوشی اجباری از مصرف پس انداز اجباری خوانده می شود.

 

آثار روانی و اجتماعی تورم. در جامعه ای که که با تورم شدید رو به روست هزینه های روانی تورم از بی اعتمادی مردم نسبت به ارزش پولی ملی بر می خیزد و ضمنا این هزینه ها با توجه به </SPA N>احساس آنها مبنی بر بازنده بودنشان در اقتصاد تورمی تشدید می شود. یکی دیگر از هزینه های روانی تورم ایجاد یک حالت نااطمینانی و بلاتکلیفی در جامعه است.

 

رابطه تورم با پول، انتظارات، نرخ بهره:

 

تورم یک پدیده</SP AN> پولی است و بدان معنی است که میزان بالای تورم نمی توانند برای مدتی طولانی بدون رشد بالای عرضه پول ادامه یابد. دلائل موجود برای انتظار رابطه ای میان تورم و رشد عرضه پول در بلند مدت از این&lt ;SPAN dir=ltr> واقعیت سرچشمه می گیرد که تقاضا برای
پول تقاضایی برای وجوه واقعی (یا مانده واقعی) است.

 

http://boorsi.com

 

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید