ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

حجاب درایران باستان؛ از پوشیده رویی خواهران جمشید تا وصف دختران ترک درشاهنامه

<SPAN style="LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; FONT-SIZE: 9pt; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'" lang=AR-SA&gt ;حجاب و پوشیده بودن زن از دوران های باستان در نزد ایرانیان یک نوع ارزش اخلاقی بوده و به همین دلیل به تدریج به صورت سنت ملی و هنجار اجتماعی درآمده است.


یکی از نکات قابل توجه برای زنان در دوره های تاریخی ایران باستان، علاوه بر شکل و فرم لباس، مسئله حجاب است که زنان در دوران های گذشته چه پوششی داشته اند.


بیشتر تاریخ نویسان به جنگ ها و کشورگشایی ها و روش زمامداری و جهانگشایی و طرز اداره کشورها می پرداخته اند و خیلی کم به مسائل اجتماعی جامعه و زندگی خانوادگی توجه داشته اند و اگر کسی بخواهد درباره داشتن یا نداشتن حجاب غور و بررسی کند، چندان به نتیجه مثبت، مستند و قابل اطمینان نمی رسد. با و جود این، با کنجکاوی در گزارش های تاریخی و مشاهده نقوش برجسته و تصویرها و کاوشهای باستان شناسی می توان اطلاعاتی نسبتا مطمئن به دست آورد.


در این میان تاریخ نامه مستند و ملی ما یعنی شاهنامه که فردوسی آن را از روی منابع و گفته ها و نوشته های فرزانگان و موبدان و دهقانان با دقت و وسواس زیاد از نظر صحت و دقت به نظم آورده است، اطلاعاتی در این مورد
به دست می دهد.


با وجودی که شاهنامه هم بیشتر تاریخ پادشاهان و شرح جهانداری ها و جهانگشایی های آنان می باشد، ولی در عین حال فردوسی گوشه هایی از تاریخ اجتماعی ما را نشان می دهد و در این میان بارها نه تنها به”پوشیده رویان”در مورد زنان ایران و همسایگان حتی چین و روم اشاره شده، بلکه چندین بار به حجاب”چادر” نیز اشاراتی دارد و نشان می دهد که زنان ما از دوران های باستان دارای چادر بوده اند.


در فرهنگ پهلوی به واژه چادر بر می خوریم به معنی “لباس و پوشش” که از واژه های پهلوی است و نشان می دهد که این واژه از ابتدای دوره ساسانیان و حتی قبل ازآن دوره مورد استعمال داشته، زیرا برای آن واژه ای به وجود آمده است و آن را به کار برده اند.


از سروده های فردوسی در شاهنامه این نتیجه به دست می آید که از ابتدای تاریخ یعنی از دوران پادشاهی جمشید و فریدون، زنان ایران”پوشیده روی” بوده اند چنان که در گرفتار شدن دو خواهر جمشید به دست ضحاک می گوید؛


دو پاکیزه از خانه جمشید/ برون آوریدند لرزان چو بید


که جمشید را هر دو خواهر بدند/ سر بانوان را چو افسر بدند


زپوشیده رویان یکی شهر ناز/ دگر ماهرویی به نام ارنواز


به ایوان ضحاک بردندشان/ بدان اژدها فش سپردندشان


چادر نیز به عنوان حجاب زنان، از ابتدای تاریخ در جامعه ما وجود داشته است و وجود چادر در زبان په
لوی نیز این مطلب را تایید می کند. علاوه برآن در شاهنامه نیز به واژه چادر و کاربرد آن بر می خوریم از جمله در داستان به زندان افکندن بیژن توسط افراسیاب؛


منیژه بیامد به یک چادرا/ برهنه دو پای و گشاده سرا


در شاهنامه اشاراتی به “پوشیده رویان”کشورهای چین و روم که همسایگان آن زمان بوده و همیشه با ایران رابطه داشته اند نیز شده است و دراین مورد می توان به نامه نوشتن خاقان چین برای دادن دختر خود به انوشیروان اشاره کرد؛


یکی راز فرزانگان برگزین/ که آید به نزدیک خاقان چین


که در پرده”پوشیده رویان”اوی/ زدیدارآن کس نپوشند روی

&#x0 D;

همچنین نامه انوشیروان و فرستادن مهران ستاد را برای دیدن و آوردن دختر خاقان؛


شبستان خاقان نگه کن نکوی/ بدو نیک او را سراسر بجوی


پس پرده او بسی دختر است/ که با برز و بالا و با افسر است


و در وصف دخترهای ترک که منظور همان چین است می خوانیم؛


همه دخت تر
کان پوشیده روی/ همه سرو قد و همه مشکبوی


به طوری که در اوستا و کتاب های دیگر دینی ایرانیان باستان و مندرجات آنها و نیز اندرزنامه های دینی و اخلاقی گوناگونی که وجود داشته استنباط می شود رعایت حجاب در هیچ زمان تکلیف و دستور دینی نبوده که اجباری برای رعایت حفظ آن متصور شود و به نظر می رسد که جامعه ایرانی از دوران های باستان، حفظ حجاب و “پوشیده رویی” را یک نوع اخلاقی و سنتی می دانسته اند که رعایت آن به تدریج جزوسنن ملی و وظیفه اخلاقی جا افتاده و پایدار مانده است.


برداشت از خبرگزاری مهر mehrnews.com

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید