لباس پوشیدن در سیره امیرالمؤمنین علیه السلام

1 – طرح و مدل لباس خوب

حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) درسر راه خود براى دفاع از تهاجم شورشيان، به بصره مى‏رفتند، عدّه‏اى را مشاهده فرمود كه لباس‏هاى بسيار بلندى دارند، بگونه‏اى كه بر روى زمين كشيده مى‏شود.

امام على (عليه السلام) به آنها اعتراض كرد كه چرا لباس‏هاى بلند را كوتاه نمى‏كنيد؟⁽⁵⁶⁾ هم زود آلوده مى‏شود، و هم كِبر و غرور مى‏آورد.

2 – استفاده از لباس‏هاى نو

گرچه حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) در ساده‏پوشى ضرب المثل بود، امّا هرگز لباس‏هاى امام على (عليه السلام) كثيف و چركى و پاره نبود. لباس‏هاى گران قيمت نمى‏خريد، امّا با لباس تميز و پاكيزه و نو، نماز مى‏خواند.

أشعث بن عبد مى‏گويد:

در يكى از روزهاى جمعه حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) را ديدم كه در آب فرات غسل جمعه كرد و سپس پيراهن نو و ارزان قيمتى خريد و با آن نماز جمعه خواند.

(پيراهن را به 3 درهم خريد.)⁽⁵⁷⁾

3 – لباس حرير حرام است

اميرالمؤمنين (عليه السلام) از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) نقل كرد كه به من فرمود:

يا على لباس حرير مپوش كه آتش جهنّم را بدنبال دارد. ⁽⁵⁸⁾

* * *

4 – رنگ لباس ها

بهترين رنگ‏ها براى پيراهن، رنگ سفيد است،

كه حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) در اكثر دوران زندگى خود لباس سفيد مى‏پوشيد.⁽⁵⁹⁾

5 – كيفيّت لباس ها

الف – امام على (عليه السلام) از لباس‏هاى بلند، و داراى آستين‏هاى بلند، پرهيز مى‏كردند، اگر پيراهنى را مى‏پوشيد كه آستين آن بلند بود، فوراً زيادى آن را قطع مى‏كرد.⁽⁶⁰⁾

ب – لباس بايد ساده باشد،
و حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) ساده مى‏پوشيد، و فرمود:

امّت اسلامى همواره با خير و نعمت باشد، آنگاه كه ساده پوش باشند و چون ايرانيان و ديگر اقوام غير عرب به لباس‏هاى گران قيمت و زَر بفت، روى نياورند.⁽⁶¹⁾

* * *

روزى لباس ساده و وصله‏دارى بر اندام امام على (عليه السلام) بود كه شخصى به آن حضرت اعتراض كرد.

حضرت در پاسخ او فرمود:

يَخْشَعُ لَهُ الْقَلْبُ، وَتَذِلُّ بِهِ النَّفْسُ، وَيَقْتَدِي بِهِ الْمُؤْمِنُونَ. إِنَّ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ عَدُوَّانِ مُتَفَاوِتَانِ، وَسَبِيلَان
ِ مُخْتَلِفَانِ؛ فَمَنْ أَحَبَّ الدُّنْيَا وَتَوَلَّاهَا أَبْغَضَ الْآخِرَةَ وَعَادَاهَا، وَهُمَا بِمَنْزِلَةِ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ، وَمَاشٍ بَيْنَهُمَا؛ كُلَّمَا قَرُبَ مِنْ وَاحِدٍ بَعُدَ مِنَ الْآخَرِ، وَهُمَا بَعْدُ ضَرَّتَانِ!

دل با آن فروتن، و نفس رام مى‏شود، و مؤمنان از آن سرمشق مى‏گيرند، دنياى حرام و آخرت، دو دشمن متفاوت، و دو راه جداى از يكديگرند، پس كسى كه دنيا پرست باشد و به آن عشق ورزد، به آخرت كينه ورزد و با آن دشمنى خواهد كرد، و آن دو همانند شرق و غرب از هم دورند، و رونده به سوى آن دو، هرگاه به يكى نزديك شود از ديگرى دور مى‏گردد، و آن دو همواره به يكديگر زيان رسانند.⁽⁶²⁾

* * *

6 – آداب لباس پوشيدن

الف – حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) رهنمود داد كه زير جامه را در حال ايستاده نپوشيد كه در حال ايستاده پوشيدن،
غم و اندوه مى‏آورد.⁽⁶³⁾

ب – حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود :

كه رسول خدا به من سفارش نمود، هرگاه خواستى پيراهن نو بپوشى اين دعا را بخوان:

اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى‏ كَسانى‏ مِنَ اللَّباسِ ما اَتَجَمَّلُ بِهِ فِى النَّاسِ، اَللَّهُمَّ اجْعَلْنا ثِيابَ بَرَكَةٍ أسْعى‏ فيها لِمَرْضاتِكَ وَاعْمُرُ فيها مَساجِدَكَ

(سپاس خداوندى را كه مرا پوشاند از لباسهائى كه با زيبائى آن، در جامعه مردم زندگى مى‏كنم، خدايا اين لباس را لباس مبارك گردان كه در آن، رضايت تو را فراهم كنم، و مساجد تو را آباد سازم.)

و آنگاه فرمود :

هر كس اين دعا را به هنگام پوشيدن لباس نو بخواند، آمرزيده خواهد شد.⁽⁶⁴⁾

* * *

ج – امام على (عليه السلام) فرمود :

چون لباس را از تن در مى‏آورى بگو:

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم،

تا ديگر موجودات ناديدنى، مانند جن، از آن لباس استفاده نكنند.⁽⁶⁵⁾

پی نوشت:

56 – بهج‏الصّباغه ج‏12 ص‏109

57 – رح نهج‏البلاغه خوئى ج‏2 ص‏408

58 – حلية المتّقين باب دوّم

59 – حلية المتّقين باب چهارم

60 – حلية المتّقين باب پنجم

61 – حلية المتّقين باب هشتم

62 – حكمت 103 نهج‏البلاغه معجم المفهرس مؤلّف، كه برخى از اسناد آن به اين شرح است: تحف العقول ص 212 : ابن شعبه حرانى (متوفاى 380 ه)

كتاب طبقات ج 3 ص 28 : ابن سعد(متوفاى 230 ه)

حلية الاولياء ج 1 ص 83 : ابونعيم اصفهانى (متوفاى 402 ه)

مطالب السؤول ج 1 ص 15 : ابن طلحه شافعى (متوفاى 652 ه)

سراج الملوك ص 244 : طرطوشى (متوفاى 520 ه)

63 – حديث 20 از باب سوّم، حلية المتّقين

64 – حلية المتّقين باب نهم

65 – حلية المتّقين باب نهم

www.ghadeer.org