ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

تسمیه قرآنی بقیه الله

فهرست مطالب

لقب شريف بقية الله در قرآن كريم آمده[1] و وجوه متعددي براي اين تسميه قرآني ذكر گرديده است. در فرهنگ قرآن كريم، هيچ چيزي جز وجه خدا ماندني نيست و تنها چيزي مانا است كه پيوند تنگاتنگ و ناگسستني با خداي سبحان داشته باشد: ﴿كُلُّ شي‏ءٍ هالِك اِلاّوجهَه﴾.[2]

ضمير در ﴿وَجهه﴾ در صورت بازگشت به قريب معنوي نه لفظي، به خداي سبحان باز مي‏گردد كه از همه چيز به همه چيز نزديك‏تر است و آن‏گاه معنا چنين مي‏شود: جز وجه خدا همه چيز نابود يا نابود شدني است. امّا اگر ضمير به مرجع ظاهري و قريب لفظي برگردد، مي‏بايست آيه را چنين معنا كرد: هر چيزي نابود شدني است مگر وجه آن چيز: هر چيز داراي دو جهت يا وجه است: 1.وجه شخصي و خصوصي او كه غير از فقر، فقد، زوال و دگرگوني چيز ديگري نيست. 2.وجه الهي و پيوند ربوبي و ارتباط به مبدأ غني قوي كه از اين لحاظ آيت خدا شمرده شده و هيچ تغيير و تبديلي در آن راه ندارد.


وجه الهي هر شي‏ء به هرگونه كه درآيد، هماره نشان آن بي‏نشان است و فاني نمي‏شود، به هر روي «وجه الله» يعني آن چهره‏اي كه خداي سبحان به سوي شيئي ويژه يا فردي خاص ارائه كرد و اين چهره، ماندني بر پايه علم و عدل است؛ يعني هر كس كه از سويي موحّد و وظيفه‏شناس است و از سوي ديگر به وظيفه شناخته شده خويش عمل مي‏كند، عالم عادلي است كه از «وجه الله» سهمي دارد و به همان اندازه از بقاء بهره‏مند و به تعبير قرآن از زمره ﴿اولوا بَقِيَّة﴾[3] يعني صاحبان بقاست.


بر همين اساس، چون امام عصر(عج) ذخيره خداوند براي اصلاح تمام جوامع بشر است، او را بقية الله مي‏نامند. همه معصومان از نبي مكرم اسلام تا خاتم اوصيا امام زمان(عج) بقية الله هستند و در عالم حقيقت همواره باقي و براي تربيت انسان‏ها پايدارند، از همين رو مصداق بارز و كامل عالمان الهي هم آنان‏اند كه به تعبير اميرمؤمنان(عليه‌السلام) تا نظام هستي برقرار است، آنان نيز ماندگارند: العلماء باقون ما بقي الدهر[4]، يموت من مات منّا و ليس بميّت و يبلي من بلي منّا و ليس ببال.[5] بنابراين آنان پس از مرگ ظاهري نيز زنده‏اند؛ امّا در برابر، كساني هستند كه پيش از مرگ هم مرده‏اند و صاحب همان كلام نوراني، درباره اين گروه نيز مي‏فرمايد: و ذلك ميّت الأحياء.[6]


پاورقي ها:


[1] ـ ﴿بَقِيَّتُ اللهِ خَير لَكُم اِن كُنتُم مُؤمِنين﴾ (سوره هود، آيه 86).


[2] ـ سوره قصص، آيه 88.


[3] ـ سوره هود، آيه 116.


[4] ـ نهج البلاغه، حكمت 147.


[5] ـ همان، خطبه 87.


[6] ـ نهج البلاغه، خطبه 87.


منبع: بنياد بين المللي علوم وحياني اسراء


http://www.shamsevelayat.com

به این مطلب امتیاز دهید:
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید