ورود

ثبت نام

موسسه قرآن و نهج البلاغه
home-icone
Institute of Quran & Nahjul Balaghah

حکمت۱۵_ هرگرفتاری مستحق سرزنش نیست

حکمت15_ هرگرفتاری مستحق سرزنش نیست

حکمت۱۵_ هرگرفتاری مستحق سرزنش نیست

 

و قال(ع): مَا کُلُّ مَفْتُونٍ یُعَاتَبُ

 

 

واژگان مهم:

مَفْتُون: گرفتار فتنه و بلا

یُعَاتَبُ: سرزنش و توبیخ می‎شود

 

 

ترجمه:

هر گرفتار فتنه و بلایی را نباید سرزنش کرد.

 

چکیده مفاهیم

اگر چه گرفتار شدن در فتنه و بلایا یا فریب خوردن، امر مطلوب و شایسته‎ای نیست، اما هرشخص گرفتار یا فریب خورده‎ای را هم نمی‎توان سرزنش کرد؛ زیرا چه بسا خود فرد در گرفتار شدن به این وضعیت بی‎تقصیر باشد.

 

 

نکتــــــه‌ها

۱. زمینه صدور این حکمت: ابن ابی الحدید ذیل این حکمت می‎نویسد: وقتی امام علی(ع) قصد جنگ با اصحاب جمل داشت، برخی چون سعد ابی وقاص، عبد الله بن عمر عذر آورده و از یاری حضرت سرباز زدند. آن حضرت این جمله را بر زبان آورد: «هر فتنه‎زده‎ای عقاب و سرزنش نمی‏شود.»

دکتر شهیدی گوید: وقتی امام(ع) از ایشان پرسید چرا آماده جهاد نمی‎شوید، گفتند: «از اینکه مسلمانی را بکشیم، ناراحتیم!» امام(ع) فرمود: «آیا بر بیعت من وفادارید؟» گفتند: «آری» امام(ع) فرمود: «به خانه‏هایتان بروید.» و سپس این کلام را زمزمه کرد.

 

2. در مورد مفهوم این حکمت سه دیدگاه وجود دارد:
الف) ممکن است مقصود امام(ع) این باشد که کار شما اشکالی ندارد و عتاب و ملامتی متوجه شما نیست و آن حضرت با بیان این جمله می‎خواسته عذر آن ها را بیان فرماید.
ب) ممکن است منظور امام(ع) این باشد که شما قابلیت اصلاح ندارید، پس سرزنش نمی‎شوید؛ زیرا ملامت و سرزنش اصلاً اثری بر شما ندارد.
ج) ممکن است منظور حضرت(ع) این باشد، که اگر کسی همانند من گرفتار فتنه شود نباید ملامت شود (یعنی جمله به ظاهر خبری است؛ ولی معنای انشایی دارد)؛ پس برمن و همراهان من اعتراض وارد نیست که چرا می‎جنگیم و داخل فتنه شده‎ایم و چرا مسلمان را می‎کشیم، بلکه کسی باید ملامت شود که این فتنه را پدید آورده و از آن استقبال می‎کند.

 

 

 

پیـــــــام‌ها

مفتون، یعنی کسی که در فتنه‎ای گرفتار آمده است یا در امر دین یا دنیا دچار لغزش و یا آسیبی شده است. مفتون در صورتی مستحق سرزنش یا عقوبت است که با آگاهی از علل واسباب شناخته شده‎ و به اختیار و انتخاب خویش در دام فتنه گرفتار آید.

بنابراین نباید هر گرفتار فتنه و فریب خورده‎ای را سرزنش کنیم. ابتدا باید شرایط را به درستی تحلیل کنیم و تنها در صورتی که روشن شد که فرد با انتخاب‎های نادرست و رفتارهای ناسالم خویش، خود را به هلاکت و تباهی انداخته است، سزاوار ملامت است.

 

 

لطـــــــــــــــائف

هر آن کس کو گرفتار بلایی است نکوهش کردن از آن کس روانیست.

 

 

خودآزمایی

۱. زمینه صدور این حکمت را بیان کنید؟
۲. سه احتمال و دیدگاه در مورد این حکمت وجود دارد، دو مورد را بنویسید؟
۳. مفتون به چه کسی گفته می شود و در چه صورتی مستحق عقاب است؟

 

 

 

صفحه اصلی – موسسه قرآن و نهج البلاغه
کانال جامع دو نور در ایتا:
https://eitaa.com/twonoor
کانال جامع دو نور در تلگرام:
https://t.me/twonoor

 

حکمت۱۵. حکمت۱۵. حکمت۱۵. حکمت۱۵.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شش + سه =

به این مطلب امتیاز دهید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

فرصت ویژه برای علاقه مندان به نویسندگی

شما می توانید مقالات خود را با نام خود در وب سایت موسسه منتشر نمائید. برای شروع کلیک نمائید.

نویسنده مقاله باشید